မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 05/06/2025 တူၵ်းမႅၼ်ႈဝၼ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉၼႆသေ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ယူႇတီႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းလႄႈ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၸုမ်းတူင်ႇၼိုင်လွင်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၸိူဝ်း ၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈမႄႈၵူၵ်း ဝူၺ်ႇႁင်ႈ တီႈဝဵင်းၵဵင်းႁၢႆး ၸိုင်ႈထႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸၢႆးၶႂၢၼ်ၸဵင် ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ႁၢႆးငၢၼ်းၼႄဝႃႈ – “ၸွမ်းၼင်ႇ ၶပ်းမၢႆ ၼႂ်းပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ လႆႈႁၼ်မီးၵူၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်၊ ဢွၼ်ၵၼ်ၸူႉတုမ်ၵၼ်  တင်ႈတႄႇၵၢင်ၼႂ် 8 မူင်းသေ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်လၢႆလၢႆဢၼ်၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢင်းသင်ၶၸဝ်ႈသေ မႃးသူးတွင်း ယွၼ်းသူးထိုင်မႄႈၼမ်ႉ၊ ပၢင်ၼႄၾိင်ႈထုင်းၸၢဝ်းဢႃးၶႃႇလႄႈ ပႆတၢင်းၶိုၼ်ႈၼိူဝ် ၶူဝ်မႄႈၼမ်ႉသေ ပဝ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ယဝ်ႉ ယိုၼ်ႈလိၵ်ႈထိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆးၵႂႃႇ”- ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ပွၵ်ႈၼႆႉ လႆႈပၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈၶုတ်းၶမ်း တီႈမိူင်းသၢတ်ႇ ၼႂ်းမိူင်း တႆးၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမႄႈၼမ်ႉလၢႆလၢႆသဵၼ်ႈလႆႈဝူၺ်ႇႁင်ႈ၊ မီးၵွင်ႉသၢၼ် ၶေးမီး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် လႆႈတုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈလွင်ႈၶုတ်းႁႄႈၶုတ်းၶမ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼၼ်ႉသေၵမ်း ယွၼ်ႉဝႃႈ မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ တႃႇ ၵိၼ်တႃႇၸႂ်ႉ၊ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ တႃႇႁၵ်ႉသႃႁႂ်ႈမႄႈၼမ်ႉ မီးလွင်ႈသႅၼ်ႈသႂ်၊ တႃႇႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလႄႈ တူဝ်သတ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းထႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းမႄႈၼမ်ႉၵူၵ်း ဝူၺ်ႇႁင်ႈ မီးၵွင်ႉငူၼ်ႉသၢၼ်ၶေးမီးၼႆႉသေ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 5 ၼႆႉၵူၺ်း ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း ယူႇတီႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တၢင်းၸႄႈဝဵင်းမႄႈဢၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈၶူဝ်တႃတွၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၼ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ World Environment Day ၼႆႉ တႄႇမၵ်းမၼ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1972 ၽွင်းပၢင် ၵုမ်လူင် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ UN Conference on the Human Environment ဢၼ်ၸတ်း ႁဵတ်းတီႈ Stockholm မိူင်းသုၺ်ႊတိၼ်ႊ (Sweden) သေ ထိုင်မႃးပီ 1973 ဝၼ်းတီႈ 5 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼၼ်ႉ လႆႈၸတ်း ႁဵတ်းဝၼ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်မီးႁူဝ်ၶေႃႈဝႃႈ “Only One Earth” “လုမ်ႈ ၾႃႉဢၼ်လဵဝ်”။ တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 5 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ၵူႈပီ ဢွၼ် ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉမႃး ၼႆယဝ်ႉ။