ယၢမ်းလဵဝ် ထိုင်ၶၢဝ်းပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉသေတႃႉ ယွၼ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆးလၢႆတီႈလၢႆဝဵင်း တိုၵ်ႉပဵၼ်ပၢင် တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ယူႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပေႃးမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် မီးလွင်ႈမႆႈၸႂ်တႃႇသူင်ႇလုၵ်ႈလၢင်း ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉလႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇၼႂ်း ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵႃႈၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သုၼ်ႇတူဝ်ပေႃႈမႄႈသေ သုၼ်ႇ တူဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ပေႃးတေၶိုၼ်ႈၵျွင်းမႃး မိူၼ်ၼင်ႇ သိူဝ်ႈၽိူၵ်ႇ သိၼ်ႈၶဵဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လူဝ်ႇသိုဝ်ႉ။ ၼိုင်ႈၸုမ်ႇၼႆႉ တေသဵင်ႈၵႂႃႇမွၵ်ႈ 4−5 မိုၼ်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးတင်းၵႃႈထူင်သေ ၵႃႈပပ်ႉသေ တေသဵင်ႈယူႇၶႃႈ ယူဝ်ႉမွၵ်ႈ 2 သႅၼ်ၼႆႉ။ ဢမ်ႇပႆႇပႃးၵႃႈ (ကျူရှင်)၊ ပေႃးၵႃႈ (ကျူရှင်) ၼႆႉ တေမီး 3 – 4 မိုၼ်ႇၼႆႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၸၼ်ႉသုင်ၼႆတႄႉ တေမီးမွၵ်ႈ 7−8 မိုၼ်ႇမွၵ်ႈၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ ပေႃးဝႃႈၸၼ်ႉ 11−12 ၼၼ်ႉတႄႉ ၵႃႈၵူႈမဵဝ်ႈ ယဝ်ႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

တႄႇဢဝ်ဝၼ်းတီႈ 21 ၼႆႉမႃး တီႈၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တႄႇပိုတ်ႇႁပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၶိုၼ်းယဝ်ႉသေတႃႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၵႂႃႇလူင်းသဵၼ်ႈမၢႆႁဵၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇမီးၼမ်မိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

“ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ တေပဵၼ်ၸၼ်ႉဢွၼ်လႄႈ ၸၼ်ႉၵၢင် 4−5 မွၵ်ႈၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ ပေႃးဝႃႈ 7−8 တၢၼ်းတႄႉ ၶဝ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈယဝ်ႉ။ မၼ်းပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသိၵ်ႉႁိၵ်ႉယဝ်ႉၶႃႈၼႃႇ ၼေႃႈ မၼ်းၵေႃႈလီၵူဝ်လီဢၢႆမႃး ယဝ်ႉ ၶဝ်ပေႃးၶႂ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉမၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းလႄႈ ဢမ်ႇ လႆႈၶိုၼ်ႈၵျွင်းလီလီ။ ပီပူၼ်ႉမႃးလႆႈၶိုၼ်ႈ 3 တၢၼ်းၵေႃႈ ပီၼႆႉလႆႈၶိုၼ်ႈ 3 တၢၼ်းၶိုၼ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇလႆႈ ၶိုၼ်ႈတၢၼ်း”- ပေႃႈမႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ယွၼ်ႉၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူင်ႉၵၢတ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼမ် ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမၢင်ၸိူဝ်း ဢႃယုယႂ်ႇယဝ်ႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်။  

“ပေႃးမႃးတူၺ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶိုၼ်ႈၵျွင်းၼႆႉ တေဢေႇလူင်း ဢၼ်ၵႂႃႇဢၢပ်ႈၵျွင်းၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးၼမ် မိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈ။ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ယင်းပႆႇၼိမ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈၵူဝ်ဝႆႉယူႇ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႁဝ်းတီႈႁိူၼ်းၼႆႉ ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈၵမ်းၵမ်းလႆႈၵိုတ်းႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢႃယုလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယႂ်ႇသေ ဢၼ်တေၵႂႃႇ ၶိုၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇငၢမ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉလႄႈ ၶဝ်ဢၢႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတင်းၼမ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ”- ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈ ၼႄၼင်ႇၼႆ။

ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ တႃႇတေႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵႂႃႇသွၼ်ႁဵၼ်း တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇတၢင်းၼႆႉ ၼိုင်ႈၵေႃႉတေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းသႅၼ်မၼ်း။ ၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်လွင်ႈယၢပ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈတႃႇပေႃႈမႄႈ တေသူင်ႇလုၵ်ႈလၢင်းၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတီႈၵႆ။

“ပေႃႈမႄႈၶႂ်ႈၵႂႃႇဝႆႉတီႈႁွင်ႈသဝ်း (အဆောင်) ၵေႃႈ ၼိုင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ ၼိုင်ႈၵေႃႉ မၼ်းတေလႆႈႁႃပၼ် 3−4 သႅၼ်ၼႆႉဢေႃႈ။ ဢၼ်ၸိူဝ်းမီးငိုၼ်းၵေႃႈ တေၵႂႃႇယူႇတူၼ်ႈတီး၊ လၢႆးၶႃႈ တီႈလႂ် (အဆင်ပြေ) ၵေႃႈ ၶဝ်တေဝႆႉၼၼ်ႈၶႃႈၼႃႇ။ ၼိုင်ႈၵေႃႉ ၼိုင်ႈပီၼႆႉ 65 သႅၼ်ပျႃး ၶႃႈၶဝ်ၼပ်ႉတူၺ်းတႄႉ”- ဝႃႈၼႆ။

တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈပီ 2023− 2024 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းၵႂႃႇ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် လႆႈသုမ်းတိုဝ်ႉတၢင်းသွၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းပႅတ်ႈလၢႆလၢႆ။

လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၽွင်းၵႂႃႇဢၢပ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈၵေႃႈ လႆႈၶိုၼ်းဢၼ်ၵဝ်ႇ သေဢမ်ႇၵႃး မၢင်တီႈ မေႃသွၼ်ၶဝ်ယင်းသင်လၢတ်ႈ ႁႂ်ႈယိပ်းပပ်ႉလီလီသေ ပေႃးထိုင်ပိၵ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၶိုၼ်းၼႆ တေလႆႈဢၢပ်ႇၶိုၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ဝႃႈၼႆ။