တိုၵ်းပေႉပၢင်တိုၵ်း ဢွင်ႇမၢၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းယူႇသေတႃႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးၵၢၼ်မိူင်းၸပ်းၸွမ်းသေ လိုၼ်းလၢႆးဝၢႆးလင်မႃး ၵႃႈလႆႈယိုၼ်တူဝ်ယွမ်းႁပ်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ ၵၢင်ၸႂ်ၸုမ်းဢူၺ်းလီၶဝ်ပဵၼ်ပိူင်လူင်သေ ၸုၵ်းမၼ်ႈတေႃႇသူႈၵႂႃႇၼႆ လႆႈငိၼ်းႁၼ်ၼႂ်း ပၢင်ၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ၶွင်ၸုမ်းပလွင်ႈ TNLA ႁဵတ်းၵႂႃႇၼႂ်းဝူင်ႈပူၼ်ႉယူႇ။

ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတေႃႇၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇၵူၼ်ႇမူၺ်ႉပႅတ်ႈ လွၵ်းပိူင်ၸဝ်ႈဢႃႇ ၼႃႇလႄႈ ဝႃႇတၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၢၼ်ႈပဵၼ်ယႂ်ႇၼႆ ပေႃးလိုမ်းပႅတ်ႈမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ တူၵ်းသုမ်းၶိုၼ်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၶၢမ်ႈၼႃႈၶၢမ်ႈတႃ ၸုမ်းဢူၺ်းလီၵၼ်၊ ဢမ်ႇၼပ်ႉသွၼ်ႇတေႃႇၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ဢမ်ႇဢိူဝ်လိူဝ်တေႃႇ ဢႃႇၼႃႇႁႅင်းပွင် ၶွင်မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၵၢၼ်ၸုတ်ႈယွမ်းၾၢႆႇပၢႆးမိူင်းၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးယဝ်ႉ။

ဢွင်ႇပေႉၵၢၼ်တိုၵ်းသေတႃႉ ယွၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်းဢမ်ႇႁွမ်းၸွမ်းလင်လႄႈ ထိုင်တီႈလူမဝ်ႁၼ်တိုၼ်ႈ တီႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉၵေႃႈ ယၼ်ၼိူဝ်လွင်ႈမိင်းမဝ်းၸွမ်းတၢင်းဢွင်ႇပေႉၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉသေ သၢင်းၽႅပ်ႉတေႃႇသၢႆပိုၼ်းပဵၼ်တႄႉမီးတႄႉၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ၵိုင်ႇဝႃႈယဝ်ႉ။

မိူၼ်ၸိူင်ႉၼႃႈတီႈ ၸိူဝ်းဢၼ် ၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈတိုၵ်းပေႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၼႆ ယွၼ်ႉမိူင်းၶႄႇ ႁဵတ်းၽီသွင်ၼႃႈၽႃႉသွင်ၶူမ်းသေ လပ်းတႃပၼ်၊ ၸွႆႈလင်ပၼ်လႄႈ ၸင်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈတိုၵ်း ၸင်ႇပေႉပၢင် တိုၵ်း၊ ယွၼ်ႉၸုမ်းဢူၺ်းလီ PDFs၊ သိုၵ်းထၼု ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈဢဝ်တူဝ်ဢဝ်ၸႂ်ၸုၼ်ႉပွႆႇသေ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈတိုၵ်းတေႃးမႃးလႄႈ။

ၸင်ႇပေႉပၢင်တိုၵ်း ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်းလူၺ်ႈ ဢိင်ဢၢင်ႈၵူၼ်းမိူင်းသေတိုၵ်းလႄႈ ၸင်ႇပေႉပၢင်တိုၵ်းၼႆ ႁူႉႁၼ်ငိၼ်းၸႅင်ႈယူႇသေတႃႉ ဝၢႆးယဝ်ႉပၢင်တိုၵ်းၸိုင် လွင်ႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇႁၼ်မီးၽုတ်းၸႅင်ႈ၊ လွင်ႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸွမ်းၵူၼ်းမီး ဢမ်ႇၼပ်ႉတေႃႈမီး၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၸုမ်းဢူၺ်း လီၼႆၵေႃႈ ၸုတ်ႈယွမ်းပိူဝ်ႈတႃႇၽေႃႇသၢင်ႈၸွမ်း ၵတိၵႂၢမ်းမၼ်ႈ။

တႃႇတေၶဝ်ႈဢွၵ်ႇငူပ်ႉငီႉၸွမ်း ၸုမ်းၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းၸုၵ်းၸင်ႈၼိူဝ် လၢႆးၵၢၼ်သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇ ၸုမ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇယိုတ်းမိူင်း လူၺ်ႈႁပ်ႉဝႆႉပုၼ်ႈၽွၼ်းတီႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼၼ်ႉ ယိင်ႈၶႅၼ်းဢမ်ႇႁဵတ်းဢမ်ႇမီးမႃးလႃးလႃး။

ယွၼ်ႉၶၢတ်ႇႁၢင်ႇလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ၼႆႉလႄႈ ၸင်ႇတၵ်းထိုင်မႃး ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၺႃးႁိပ်ႇႁွမ်ႈ ၼင်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ယၢမ်းၼႆႉ ၸင်ႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈလၢတ်ႈဝႃႈ တေဢဝ်ၵႂၢမ်းၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၸုမ်း ဢူၺ်းလီၶဝ် ၼႄႉၼမ်းသိုပ်ႇၼႃႈၵႂႃႇၼႆၼၼ်ႉ ယူဝ်တေဢမ်ႇတၼ်ႈၶိုတ်းတၼ်းယဝ်ႉႁိုဝ်တႃႉလီဝႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။

တီႈၼႆႈ ပေႃးမႃးထတ်းတူၺ်း ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး မီးယူႇ 75.5 %၊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆး မီးယူႇ 56.2%၊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆး မီးယူႇ 41%၊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆး မီးယူႇ 51.8% ဝႃႈၼႆသေတႃႉ လွင်ႈၼပ်ႉထိုဝ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇတေႃႇ ၸုမ်းၵၢၼ်မိူင်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ ၽူႈတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၼႆ ဢမ်ႇမီးလႃးလႃး။

တမ်ႈတီႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယိင်ႈၶႅၼ်းဢမ်ႇႁၼ်သီႁၼ်ငဝ်း တႃႇၼပ်ႉထိုဝ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵွၼ်ႇ။ ၸင်ႇၼၼ် မီးမႃးၶေႃႈထၢမ်ထိုင်ဝႃႈ တိုၵ်းတႃႇသင် တိုၵ်းတႃႇၽႂ် တိုၵ်းဝႃႇတဢၼ်လႂ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။

ပေႃးမႃးလမ်းလူၺ်းၸွမ်း ငဝ်ႈငႃႇတူၼ်ႈတေႃၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆ ပိူင်လူင်သုတ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ယႂ်ႇ civilian supremacy၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၵူတ်ႇပဵၼ်မႃး တပ်ႉသိုၵ်း ယူႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်း လူၺ်ႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းတေႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်း military accountability ၼႆ ႁူႉႁၼ်လႆႈၸႅင်ႈလႅင်းလီၼႃႇ။

တႃႇတေပဵၼ်မီးမႃးၸိူင်ႉၼႆ ပေႉပၢႆးမိူင်းပိူင်လဵဝ် ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇတိုၵ်းပေႉပႃးသိုၵ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈ။ တိုၵ်းပေႉသေတႃႉ ၶၢတ်ႇသၢႆတႃပၢႆးမိူင်းၸိုင် တၵ်းၺႃးႁိပ်ႇႁွမ်ႈၶိုၼ်း ဢမ်ႇႁၢင်ႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈၾၢင်ႉတိူၼ်ႁပ်ႉႁဵတ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉဢေႃႈ။