ဝၼ်းတီႈ 01/05/2025 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်လုမ်ႈၾႃႉလႄႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ပႃးၸဵမ်ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ဢွၼ်တူင်ႉၼိုင် ပႆတၢင်းၼႄၵၢင်ၸႂ်၊ တုၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း။ ၸိူဝ်းၶဝ်မီးလွင်ႈ တုၵ်းယွၼ်းသင် မုင်ႈမွင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

“ႁႅင်းၵၢၼ်ၼႆႉ သုၼ်ႇလႆႈယူတ်းယႃတူဝ်ၵူၺ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈ”

ၼၢင်းႁွမ်ၶိူဝ်း ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်လၢတ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းလုၵ်ႈၸၢင်ႈပိူၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈတိုဝ်ႉတၢင်းသင် ၊ သုၼ်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ၵူၺ်းၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

“ယူႇတီႈ ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၵုမ်ႇမူႇၸုမ်းမႄႈဝၢၼ်ႈ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်း ဢၼ်ၶၢတ်ႇၸိူင်ႉၵၢတ်ႈဝႆႉယူႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မီးၸိူင်ႉ ႁိုဝ်ၼႆ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢင်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေးၼႆႉ သမ်ႉဢမ်ႇပႆႇၶဝ်ႈထိုင်လႆႈသုၼ်ႇ တိုဝ်ႉတၢင်း ဢၼ်ႁဵတ်းလႆႈ ပၵၼ်သင်ၶူမ်းၼႆလႄႈ မိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၶႃႈၶဝ်မႃးယိုၼ်ႈလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ သုၼ်ႇ တိုဝ်ႉတၢင်းႁႂ်ႈပေႃးမီးလွင်ႈ ပၵၼ်သင်ၶူမ်း တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေးၼႆၶႃႈဢေႃႈ။

ယဝ်ႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ႁႅင်းၵၢၼ်ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈထူပ်းၼႆႉၵေႃႈ လွင်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵႃႈႁႅင်း တီႈဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈမႃးၼၼ်ႉလႄႈ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ဢၼ်ၽိူမ်ႉၶိုၼ်ႈယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇၼမ် တႄႉ တႄႉဢေႃႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ပီသွင်ပီၼႆႉ ဢၼ်တုမ်ႉယွၼ်ႈႁႅင်းၼႃႇၵေႃႈ တႃႇတေႁဵတ်း ဝတ်းဝႂ်ၼႆႉ မၼ်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်းၼႃႇၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ မၼ်းသုင်မႃးႁႅင်းတႄႉတႄႉၼႆၶႃႈဢေႃႈ”။

”လွင်ႈႁဵတ်းဝတ်းဝႂ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈငၢႆႈလူမ်လႅတ်းဝႆးလိူဝ်ၼႆႉထႅင်ႈ”

ၸၢႆးၸွမ်လႅင်း ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း (MAP Foundation) လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈတေႃႇဝတ်းဝႂ်ယူႇသဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ၶပ်းၶိုင်ပၼ်ႁႂ်ႈငၢႆႈလူမ်လႅၼ်းဝႆးလီလိူဝ်ၼႆႉထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။

“ဢၼ်ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းတႄႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်တီႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွႆႈတူၺ်းလူပၼ်ၽွင်ႈ ၼၼ်ႉ ၶႃႈၼႃႇၼေႃႈ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈဝတ်းဝႂ်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈတေႃႇပၼ်သေ ႁႂ်ႈလႆႈတေႃႇငၢႆႈဢိတ်းၼိုင်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူဝ်ႈ လဵဝ်ၼႆႉ ဝတ်းဝႂ်ႁဝ်းၶႃႈ မၼ်းသမ်ႉပေႃးယၢင်ႈၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းလၢႆလိူၼ်ယဝ်ႉ တႃႇၼႂ်းၼိုင်ႈပီတဵမ်ၼႆႉ ၵူၺ်းလူဝ်ႇထႅင်ႈ လၢႆလိူၼ်ၵူၺ်း တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ဝတ်းဝႂ်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ယင်းပႆႇတေႃႇလႆႈၶႃႈၼႃႇ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တႃႇတေတေႃႇဝႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇတေသိုပ်ႇယူႇၵႂႃႇလႄႈ လွင်ႈဝီႊသႃႊၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပႆႇလႆႈႁဵတ်းသင်သေမဵဝ်း သမ်ႉမႃးၶမ်ဝႆႉယူႇၸိူင်ႉၼႆ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်မႆႈၸႂ်လႄႈ ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ၸွႆႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းႁဵတ်းၸွမ်းပၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၼ်း ၶၼ်ၶၼ်ဝႆးဝႆးၶႃႈၼေႃႈ”။

“လိူတ်ႈႁူဝ်လိူၼ်ၼႆႉပဵၼ်သၽႃႇဝၵူၺ်း ယႃႇတတ်းငိုၼ်းၵႃႈႁႅင်းယွၼ်ႉလိူတ်ႈႁူဝ်လိူၼ်”

ၼၢင်းမႃး ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယိင်းတႃႇလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း လၢတ်ႈဝႃႈ – လိူတ်ႈႁူဝ်လိူၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်သၽႃႇဝ ပဵၼ်မႃးႁင်းမၼ်း။ ႁဵတ်းဢဝ်ဢမ်ႇလႆႈ ႁၢမ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈလႄႈ – ၽွင်းလိူတ်ႈႁူဝ်လိူၼ်မႃးၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမီးၸႂ်ဢီးလူ တူၺ်းလူၵၼ် ပၼ်လိုဝ်ႈ လူၺ်ႈယႃႇတတ်းငိုၼ်းၵႃႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။

“တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼၢင်းယိင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ႁူဝ်လိူၼ်မႃးၼႆႉ မၼ်းသမ်ႉၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼၢင်းယိင်းၵမ်းသိုဝ်ႈလႄႈ မၼ်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႄႉတႄႉ ပေႃးပဵၼ်ၼႆမႃးသမ်ႉလူဝ်ႇလႆႈၵႂႃႇႁႃမေႃ ၶႃႈၼႃႇၼေႃႈ။ ဢၼ်ၼႆႉပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉ သမ်ႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်လိုဝ်ႈၵၢၼ် ၸိူင်ႉၼႆၼေႈ ၵူၺ်းၵႃႈမၢင်ပွၵ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းသမ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈယဝ်ႉၼႃႇ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈၼေႈ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸုမ်းပီႈၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈမႃးတုၵ်းယွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇၼၢင်းယိင်း လွင်ႈဝႃႈ ပေႃးႁဝ်းပဵၼ်ႁူဝ်လိူၼ်မႃး ႁႂ်ႈႁဝ်း လႆႈလိုဝ်ႈၵၢၼ်လိုဝ်ႈငၢၼ်းႁဝ်းလႆႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈမႃးတုၵ်းယွၼ်းၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်လႄႈၼၢင်းယိင်းၼႆႉ ၵိုင်ႇလီမီးသုၼ်ႇ ယွၼ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်လႆႈ ၽွင်းပဵၼ်ႁူဝ်လိူၼ်မႃးၼႆႉၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မႃးတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈ လႆႈလိုဝ်ႈၵၢၼ်လူၺ်ႈဢမ်ႇႁၵ်းငိုၼ်းလိူၼ်ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈၼႃ”။

ပီၼႆႉ ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ သႂ်ႇႁူဝ်ၶေႃႈၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်လုမ်ႈၾႃႉဝႃႈ – ႁဝ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇလႆႈတေႃႇသူႈယူႇႁင်းၵူၺ်း – ပွင်ႇဝႃႈ မီးမူႇမီးၸုမ်းယူႇ  တႃႇတေလႆႈလွင်ႈပဵၼ်ထမ်း တြႃးၼၼ်ႉ ႁဝ်းၼင်ႇၵၼ် တူဝ်ႈတၼ်းယူႇႁိမ်းၶၢင်ႈၵၼ် တႃႇတေၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်ၵႂႃႇ – ဝႃႈၼႆ။