ၶွမ်ႊမတီႊ ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ ၼေႇပျီႇတေႃႇ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးၵေႃႇသၢင်ႈ လုမ်းႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၊ ႁိူၼ်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၊ လုမ်းၾၢႆႇၽွင်းငမ်း တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇၶိုၼ်း လွင်ႈၼႆႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/04/2025 ၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ်။

မိူဝ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 28 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁိူၼ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ ၊ လုမ်းသၽႃး ၊ လုမ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း၊ လုမ်းႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ ႁိူၼ်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ဢၼ်မီးတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈလူႉၵွႆတင်းၼမ်လႄႈ မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆၸွမ်းထႅင်ႈ။

ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇမီးလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇထိုင် ၶွမ်ႊပၼီႊ ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ႁႂ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇၶိုၼ်းတီႈ ၶွမ်ႊမတီႊ ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ ၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢိၵ်ႇပႃး ၶွမ်ႊမတီႊ ၾၢႆႇၵုမ်းၵမ် တႃႇတေမူၼ်ႉမႄးၶိုၼ်း ႁိူၼ်းတိူၵ်ႈ ၸိူဝ်းလူႉၵွႆလႄႈ ၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းတိူၵ်ႈမႂ်ႇ ဝႃႈၼႆ။

တႄႇမိူဝ်ႈပီ 2006 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊၼၼ်ႉမႃး လႆႈမၵ်းမၼ်ႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈပၵ်းသဝ်းလုမ်း ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း။

လုမ်းသၽႃးလႄႈ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊယႂ်ႇလူင် မိူၼ်ၼင်ႇ ထူး၊ ဢေႇတိၼ်ႇ (အေဒင်)၊ ဢေးသျႃးဝေႃး (ဢေးအေးရှားဝေါလ်)၊ မႅၵ်ႉသ် မျၢၼ်ႇမႃႇ (မက်စ်မြန်မာ)၊ ၶွမ်ႊပၼီႊ IGE လႄႈ ACE ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းဝႆႉ။

မိူဝ်ႈၽွင်းၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း ႁူင်းယႃၵူၼ်းမိူင်း တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢၼ်လူႉၵွႆၵႂႃႇ ယွၼ်ႉၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ – ယွၼ်ႉၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၾၢႆႇၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ၶဝ် ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉလႄႈ ႁိူၼ်းတိူၵ်ႈ ၸင်ႇလႆႈၵူၼ်ႇပင်းလူႉၵွႆၼမ် ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 24 လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊၼႆႉ ၼႂ်းတိူင်းလႄႈ ၸႄႈမိူင်း 10 ဢၼ် ပႃးတိူင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းလူႉၵွႆ 63,000 ပၢႆ ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း 6,700 လင်၊ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ ၵျွင်းၼၢႆးၶၢဝ် 5,400 လင် ၊ ၵွင်းမူးၽြႃး 5,300 ၊ ၵျွင်းၽြႃး 600 ပၢႆ လႄႈ ႁူင်းယႃႁွင်ႈယႃ လူႉၵွႆ 570 ပၢႆၼႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

ဢၢင်ႈဢိင် – BBC