ၸဵမ်မိူဝ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူဝ်ႈႁၢင်ႈလိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် 2025 ၼႆႉသေ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်း မိူင်းထုင်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ၵူၼ်ႇပင်းလူႉၵွႆ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇလႆႈပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်းသေဢိတ်း။ ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း လႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းသုမ်ႉသွင်းၼွၼ်းဝႆႉၼိူဝ်ၵုင်း ၾင်ႇၼွင်။

ယၢမ်းလဵဝ် ၾူၼ်ၵေႃႈတူၵ်းမႃးယဝ်ႉ၊ ၶၢဝ်းၾူၼ်ၵေႃႈ ၸမ်တေထိုင်ယဝ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼွင် ႁၢႆးယႃႈဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸုမ်းၸွႆႈထႅမ် တူင်ႇၵူၼ်းၶဝ်ႈထိုင်ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ်ဝႆးဝႆး ၼႆယဝ်ႉ ။

ၼႂ်းထုင်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈၼႆႉ မီး 445 ဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉ 20 ဝၢၼ်ႈပၢႆၼႆႉ တီႈယူႇတီႈသဝ်း ၵူၼ်ႇ ပင်းမူတ်းယဝ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းၼွင်ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇတီႈၵိၼ်။ မီးၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ မႃးၸွႆႈ ထႅမ်ယူႇသေတႃႉ ပႆႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ။ ၵမ်ႈၼမ် မႃးၸွႆႈၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၵူၺ်း တႃႇတေပူၵ်းပွင် ၶိုၼ်း တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၶေႃၶေႃတႄႉ ပႆႇမီး။

ၶၢဝ်းထူပ်းၽေး ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ဢမ်ႇမီးတီႈလိုဝ်ႈတီႈသဝ်း ဢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ လွတ်ႈၽေး။ ၸိူဝ်းမီးသူၼ်ၵေႃႈ ၵႂႃႇၼွၼ်းၼႂ်းသူၼ် ၸိူဝ်းမီးႁိူဝ်းၵေႃႈ ၼွၼ်းယူႇ ၼိူဝ်ႁိူဝ်းသေ တေႃႇသူႈၸၢတ်ႈပၢၼ် ၽႂ်မၼ်းယူႇၼႆ ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၸုမ်းၸွႆႈတူင်ႇၵူၼ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၶဝ်လႆႈမႆႈၸႂ်ၼႃႇ ၶဝ်ဢမ်ႇမိူၼ်ယူႇၼိူဝ်လိၼ်။ တေယူႇၼႂ်းၼမ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလူး မိူဝ်ႈ လဵဝ်။ မၢင်ၵေႃႉၼႆ ၼွၼ်းၼိူဝ်ႁိူဝ်းၵေႃႈမီး။ တႃႇၶဝ်တေၽၢႆႈၼွႆႉၽၢႆႈလူင်ၵေႃႈယၢပ်ႇ ဢမ်ႇမီး ၸုမ်း ဢၼ်ၵႂႃႇၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် တႃႇႁဵတ်းႁွင်ႈၽၢႆႈၼွႆႉၽၢႆႈလူင်ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ တႃႇတေပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်း ႁိူၼ်းယေးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပႆႇမီးၽႂ်လူႇမႃးတႄႉတႄႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ လဵၵ်းမႆႇၼႃး ၶွၼ်ႉၸွၵ်းၸိူဝ်း ၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇမီးၸေးၵၼ်။ ၵမ်ႈၼမ်သမ်ႉ ၵႂႃႇလူႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ။  

တႄႇဢဝ်လိူၼ်မေႊလိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉၵႂႃႇၵူႈပီပီ ၾူၼ်ၵႆႉသိင်း ၼမ်ႉၵႆႉၼွင်းလႄႈ ၵူၼ်းထုင်ႉ ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ မႆႈၸႂ်တႃႇယူႇတႃႇၵိၼ်ၶၢဝ်းၽွင်းၾူၼ်တူၵ်း။

ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင်ၶၢဝ်းၾူၼ်ၼႆႉ ၵူၼ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈတႄႉ ၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်း တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းႁႂ်ႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈသေတႃႉ ပိူင်ပဵၼ်တႄႉသမ်ႉ ယႃႇဝႃႈတေပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်းမႂ်ႇ တႃႇတေၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈ ၵွင်ယုၵ်းယၢၵ်း၊ တႃႇတေပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ သၢၵ်ႈႁိူၼ်းယေး ဢၼ်ၵူၼ်ႇပင်းၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇငၢႆႈၼႆ ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၸုမ်းၸွႆႈတူင်ႇၵူၼ်း ၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ သိုပ်ႇ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၵူၼ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ( သႄႊလီႊ) ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ် ၵႂႃႇၸွႆႈမၼ်းတလေး ယၼ်ႇၵုင်ႇ ၵူၺ်း ၶဝ်ဢမ်ႇသူႈႁွတ်ႈတၢင်းမိူင်းတႆး။ ပေႃးၵႂႃႇလၢတ်ႈတေႃႇၵူၼ်းၼႂ်းၼွင်ၼႆ ၶဝ်ႁႆႈ ၼႄဢေႃႈ။ တႃႇတေၽဵဝ်ႈႁိူၼ်း ဢၼ်ၵူၼ်ႇပင်းၵႂႃႇၵူၺ်းၵေႃႈ သဵင်ႈငိုၼ်းပဵၼ် 40 သႅၼ်။ မၢင် ၸိူဝ်း တေတိုတ်ႉႁိူၼ်းဢၼ်ၵိူင်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၶိုၼ်းၵူၺ်းၵေႃႈ သဵင်ႈယဝ်ႉ 40 50 သႅၼ်။ ၵမ်ႈၼမ် ၶဝ်ပႆႇလႆႈမႄးသင်တႄႉတႄႉ။ ၶၢဝ်းၾူၼ်ၵေႃႈ တေထိုင်ယဝ်ႉလႄႈ သင်ဢမ်ႇပူၵ်း ပွင်မႄးၵုမ်းလႆႈတႄႉ တေယၢပ်ႇလူင်တႄႉတႄႉယဝ်ႉ” – ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈၼႆႉ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆၼၼ်ႉမႃးသေ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇလႆႈသဵၼ်ႈ မၢႆႁူဝ်ႁုပ်ႈလွင်ႈလူႉ သုမ်းတႅတ်ႈတေႃး။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇထူပ်းၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆၵေႃႈ ၸဵမ်ဢဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ပွတ်းတၢင်းပၢင်လွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈမႃးယူႇဝႆႉသေတႃႉ ဢမ်ႇလႆႈလွင်ႈၸွႆႈ ထႅမ်တဵမ်ထူၼ်ႈ။ မိူဝ်ႈထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈၵေႃႈ ၸုမ်းၶဝ်ႈၸွႆႈထိုင်လႆႈဢေႇတႄႉတႄႉၼႆ ၵူၼ်းၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ၽွင်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆၼၼ်ႉ ၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈၼႆႉၵူၺ်းၵေႃႈ ႁိူၼ်းလူႉၵွႆၵူၼ်ႇပင်းၸွမ်း 1,834 လင် ၊ ႁိူၼ်းဢၼ် ၵိူင်း မီး 1,941 လင်။ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ၶႂ်ႈၶိုၼ်းႁဵတ်းႁိူၼ်း ဢၼ်တေ ၵႅၼ်ႇၶႅင် သေၵဝ်ႇဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဢိင်ၼိူဝ် ပၼ်ႁႃလၢႆလွင်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢမ်ႇမီးငိုၼ်းတွင်းၵုမ်ႇထူၼ်ႈ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ တေႃႉတႄႉၵႂႃႇႁႃလႆႈမႃးမႆႉသၢင်းဢိတ်းဢွတ်းသေ မႃးႁဵတ်းထဵင်ႁဵတ်းသုမ်ႉ ယူႇဝႆႉၵူၺ်းၼႆ Bamboo Delight Summer Youth Camp ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ။

တႃႇတေပူၵ်းတင်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းဢၼ်ၵိူင်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၶိူင်ႈမႆႉၶိူင်ႈမိုဝ်း တဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈမႄးၵုမ်းၵမ်းလဵဝ်။ သင်မီးၵႃးဝူၵ်း ၵႃးထုၺ် ၵႃးၵရဵင်ႊ (ချိန်းဘ လောက်) ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ တေၸဵဝ်းမႄးယဝ်ႉယူႇၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။

ဢွၼ်တၢင်း ၵႃႈၸၢင်ႈမေႃမိုဝ်း ၸိူဝ်းမႃးမႄးႁိူၼ်းယေး ၼိုင်ႈဝၼ်းလႆႈပၼ် 20,000 ပျႃး ထိုင် 25,000 ပျႃး။ ပၼ်ၵႃႈယႂ်ႇၵေႃႈ ၸုမ်းမေႃမိုဝ်းႁဵတ်းပၼ်သမ်ႉပေႃးဢမ်ႇတၼ်းၶိုတ်း။ ၵူၼ်းႁိမ် ၵၼ်ၸုမ်းမေႃမိုဝ်းလႄႈ ဢၼ်ႁၢင်ႈႁၢႆႉထႅင်ႈသမ်ႉ ၸၢင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶႂ်ႈႁဵတ်း ယွၼ်ႉၵူၼ်း မေႃမိုဝ်း လၢၵ်ႈသမ်းမႃး ၼႂ်းၼွင်ဢမ်ႇမီးၼမ် ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၼႂ်းၼွင် ဢၼ်လႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းသုမ်ႉသေ ယူႇဝႆႉတီႈၼိူဝ်ႈၵုင်းသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႇလႃ (ကေလာ)၊ မျွင်းဝႃႉၵျီး (မြောင်းဝကြီး)၊ သျေႉဝႃႉၵျီး (ရှေ့ဝကြီး) ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ယွၼ်းၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းလႄႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတီႈယူႇတၼ်းသဝ်းဝႆႉ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။