ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆၼႆႉ ပေႃးဝႆလွႆး ဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းသေတႃႉ ပေႃးဝႆႁႅင်းတႄႉ ႁိူၼ်းယေးၸၢင်ႈၵူၼ်ႇ လိၼ်ၸၢင်ႈလူမ်ႇ ၸၢင်ႈမီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ။ ယိင်ႈသၼ်ႇဝႆႁႅင်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ တူဝ်မီးၸႂ်တၢင်းလၢႆ ၸၢင်ႈလူႉတၢႆ မၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်းၼမ်ၶႃႈၼၼ်ႉ။ 

ပေႃးၽႅၼ်ႇလိၼ်သၼ်ႇဝႆႁႅင်းပူၼ်ႉ 7 မႅၵ်ႊၼီႊၵျုတ်ႉၼၼ်ႉ ပႆႇဝႃႈၸတ်းၵုမ်းၶူဝ်းၶွင်ႁိူၼ်းယေးလႃႈ တႃႇဢဝ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပၢႆႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉႁိူၼ်းတိူၵ်ႈသုင် ယင်းဢမ်ႇငၢႆႈ။ ဝၢႆးလိၼ်မိူင်းၼိမ်ၶိုၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ပႆႇၼိမ်ပႆႇသဝ်းလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ။ ၸၢင်ႈႁိုင် 3-4 ဝၼ်းထိုင် 10 ဝၼ်းပၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉလူးၵွၼ်ႇ။ ၸိူဝ်းမီးတၢင်းပဵၼ် လူမ်းႁူဝ်ၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈၸပ်းပၢႆးၸႂ် ယူႇသဝ်းမိူၼ်မဝ်း၊ ၵူဝ်ႁႄယူႇၵူႈၶၢဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။   

ၽွင်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၵူၼ်းမိူင်း ၶွၼ်းသၼ်ႇႁိူင်ႈၵိူင်းလႄႈ ႁိူၼ်းယေး ပႆႇၵူၼ်ႇပင်းၵေႃႈ ၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်းႁိူၼ်းၼႂ်းယေး ၸၢင်ႈတူၵ်းၽတ်ႉသႂ်ႇသေ မၢတ်ႇၸဵပ်း။ ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ သဝ်ႁိူၼ်းလၼ်ႇ ၽႃႁိူၼ်းလူမ်ႉတဵင် ၶိူင်ႈၶူဝ်းဢၼ်မီးပၢႆလႅမ်ၸၢင်ႈၸူၵ်ႉတႅင်း။ ၽွင်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈ လုပ်ႇၸၢင်ႈႁၵ်း ၼိူဝ်ႉၼင်ၸၢင်ႈလွၵ်ႈလၢၼ်ႉ တေပဵၼ်လိူတ်ႈတူၵ်းယၢင်ဢွၵ်ႇၼမ်သေ လိုၼ်းသုတ်း ၸၢင်ႈလူႉသုမ်းသၢႆၸႂ်။

ၽွင်းမိူဝ်ႈတီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၵူၼ်ႇပင်းၼၼ်ႉ ၾႆးၾႃႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈသျွတ်ႉ၊ ဢုမ်ၵႅတ်ႉသ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈတႅၵ်ႇႁူဝ်ႈလႄႈ ၾႆးတေလုၵ်ႉမႆႈငၢႆႈ၊ ၵူၼ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈၺႃးၾႆးႁုပ်ႇႁုမ်း ဢမ်ႇတၢႆၵေႃႈ တေလိူဝ်ၸႂ်ႁႅင်း ။

ဝၢႆးလင် ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆယဝ်ႉ ၼမ်ႉၸၢင်ႈလူၼ်ႉၾင်ႇ ၸၢင်ႈထူမ်ႈထိုင်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ်လႄႈ ၸၢင်ႈလႆႈထူပ်းၽေးၼမ်ႉထႅင်ႈ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵႃႈပဵၼ်ယုၵ်းယၢၵ်း တူဝ်မီးၵွင်ႉမီးႁႅၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈမႃးထိုင်တူဝ်ႁဝ်းလႆႈ။

ဝၢႆးသေ ထူပ်းၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆယဝ်ႉၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇယူတ်းယႃ လွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈၶိုတ်းတၼ်းၸိုင် တၢင်းပဵၼ်မူင်ႈမႅင်းၸၢင်ႈၶဝ်ႈထႅင်ႈ။ တေၸဵပ်းတေယဵၼ်းထႅင်ႈလိူဝ်ၵဝ်ႇသေ ထိုင်တီႈလႆႈတႅပ်းပႅတ်ႈၵေႃႈမီး။

ယွၼ်ႉၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ လူမ်ႉၵူၼ်ႇပင်းမူတ်းယဝ်ႉလႄႈ တႃႇတေလႆႈၵိၼ်လႆႈယႅမ်ႉ ဢၼ်သႅၼ်ႈသႂ် ဢၼ်မူတ်းသႂ်ၵေႃႈ တေယၢပ်ႇ။ မီးသင်ၵေႃႈ ၵိၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းလႄႈ တေၸၢင်ႈတိတ်းၸပ်း တၢင်းပဵၼ် ထႅင်ႈလၢႆသႅၼ်း။ သင်ၵိၼ်မႅၼ်ႈၼမ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇသႅၼ်ႈသႂ်ၸိုင် ၸၢင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်တွင်ႉႁႄႈတွင်ႉ ၵႂႃႇထႅင်ႈ။ တၢင်းပဵၼ်တပ်းၵႂ်ႈ ၼိူဝ်လိူင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈမႃးၸွမ်း။

ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇတီႈသဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈလႆႈၵႂႃႇယူႇၸွမ်းၵၼ်ပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၾုင်။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၵေႃႈ တေၼမ်လႄႈ တေၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၵၼ်လႆႈငၢႆႈ။ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၸၢင်ႈၽႄႈၼမ်ၵေႃႈ ၼၢဝ်ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇ၊ တွင်ႉႁႄႈတွင်ႉၵႂႃႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၵပ်းသိုပ်ႇၸူး ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်တူင်ႇၵူၼ်းဝႆးဝႆး ၸင်ႇတေၸၢင်ႈၸွႆႈဢဝ်သၢႆၸႂ်ၵၼ်လႆႈ။

ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် မီးဝႆႉတၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ် ၸၢင်ႈယူပ်ႇယွမ်းၼမ်။ ၽွင်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းလူႉၵွႆ ၵူၼ်ႇပင်းယဝ်ႉၸိုင် တႃႇတေလႆႈလွင်ႈ ၵမ်ႉၸွႆႈဢီႈယူတ်းဢီႈယႃႈၵေႃႈ တေယၢပ်ႇ။

မိူၼ်ၼင်ႇ မႄႈမၢၼ်း ၸိူဝ်းၺႃးၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ယဝ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈလွင်ႈၵမ်ႉထႅမ် ပၢႆးယူႇလီ ၶိုတ်းတၼ်းၸိုင် လုၵ်ႈဢၼ်မီးၼႂ်းတွင်ႉ တေဢမ်ႇၶႅင်ႁႅင်း။ ၸၢင်ႈလႆႈမႆႈၸႂ်။ ၵိူတ်ႇမႃးၵေႃႈ ႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢမ်ႇၽဵင်ႇၵၼ်လႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ငၢႆႈ။

မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ပႆႇထူပ်းၽေးသၽႃႇဝၵေႃႈ ပိူင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းပေႃးလူႉ ယွၼ်ႉသိုၵ်းသိူဝ်ဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ ဝၢႆးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆယဝ်ႉသမ်ႉ ၶႅၼ်းႁၢင်ႈႁၢႆႉလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၸဵမ်ဢဝ်သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ႁိူၼ်းယေး ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ပႃးၸဵမ်ႁူင်းယႃၸိူဝ်းၼႆႉ လူႉၵွႆၼမ် ထိုင်တီႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း။

ၵူၼ်းဢႃယုသုင်တင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တေဢမ်ႇ ၸၢင်ႈလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်လႆႈလီ။

ၵူၼ်းဢၼ်လႆႈထူပ်းၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆၼႆႉ ဝၢႆးမႃး ၸၢင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ် – မဝ်းလႄႈယၢၼ်ႈ ယွၼ်ႉၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ဢၼ်ၾၢႆႇထႆးႁွင်ႉဝႃႈ โรคสมองเมาแผ่นดินไหว  (Earthquake Drunk) လႄႈ โรคสมองหลอนแผ่นดินไหว (Earth quake illusion) ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လိူဝ်သေၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈ (ပၢႆးတူဝ်) ယဝ်ႉ ပၢႆးၸႂ်ၵေႃႈ တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး မိူၼ်ၼင်ႇ မႆႈၸႂ် ၵူဝ်ပဵၼ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆထႅင်ႈ၊ တူၵ်းၸႂ်ငၢႆႈ၊ ၼွၼ်းလပ်းယၢပ်ႇ ႁႅင်းၸႂ်တူၵ်း ထိုင်တီႈဢမ်ႇဝူၼ်ႉလီလႆႈ။  

ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼမ်ႉၶမ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁွတ်ႈဝႆႉဝဵင်းလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉလွင်ႈတူဝ်ထူပ်း မိူဝ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇၼႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ၽႅၼ်ႇလိၼ်တေဝႆလူးၼေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၾၢင်ႉသင်ဝႆႉ။ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉသၼ်ႇမႃး ႁႅင်းဝႃႈႁႅင်း ႁိူၼ်းဢၼ်ႁဝ်းယူႇပေႃးတေလၼ်ႇ။ တေဝႃႈ လုၵ်ႉပၢႆႈၵမ်းလဵဝ်ၼႆၵေႃႈ ၵူဝ်သင်သိင်တူၵ်းသႂ်ႇႁဝ်း။ တေဝႃႈဢမ်ႇလုၵ်ႉပႅတ်ႈၼႆၵေႃႈ သမ်ႉၵူဝ်ႁိူၼ်းလၼ်ႇတဵင်။ ပေႃးၵႂင်လူင်ၵႂႃႇမူတ်းယဝ်ႉ။ သဵင်ႁိမ်းႁွမ်းၵေႃႈ သၼ်ႇၵႂႃႇတင်းမူတ်း သဵင်မၼ်းလင်ဝႃႈလင်၊ ၶႃႈထၢင်ႇဝႃႈ တူဝ်ၶႃႈတေတၢႆၵႂႃႇၸွမ်းယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တိုၵ်ႉၵိၼ်းၸွမ်းၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃလၢတ်ႈ ပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၵၼ်။ ယႃႇဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်တေၵႂႃႇၸူၵ်ႉတႅင်းၸႂ်ၶဝ်ထႅင်ႈ။ ဢမ်ႇၾၢင်ႉသင်သေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇထၢမ် တႂ်ႈထၢမ်ၼိူဝ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းထူပ်းၽေးၸႂ်ဢမ်ႇလီထႅင်ႈ။

ႁႂ်ႈဝႄႈၶေႃႈထၢမ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ –

1) ၽွင်းၼၼ်ႉ လႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵႂႃႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၸိူင်ႁိုဝ်? (ၶေႃႈထၢမ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵေႃႉထူပ်းၽေးၼၼ်ႉ ဝူၼ်ႉႁၼ်မႅၼ်ႈၶိုၼ်း ဢၼ်ႁုၵ်ႉႁၢႆႉမိူဝ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ)

2) လႆႈႁၼ်တူဝ်ၵူၼ်းတၢႆ ယွၼ်ႉၽႅၼ်လိၼ်ဝႆၼႆႉၵႃႈႁိုဝ်? (ၶေႃႈထၢမ်ၼႆႉၵေႃႈ မိူၼ်တၢင်းၵႂႃႇသေႃႇ သူၼ်းႁႂ်ႈၸႂ်ၶဝ်မွင်သဝ်ႈ)

3) မိူဝ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ယူႇဝႆႉတီႈၼၼ်ႈ? (ၶေႃႈထၢမ်ၼႆႉသမ်ႉ တေမိူၼ်ၵႂႃႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းလွတ်ႈတၢင်းတၢႆမႃးၼၼ်ႉ မီးတၢင်းၽိတ်း)

4) ပိူၼ်ႈသမ်ႉလူႉတၢႆသေ ႁဵတ်းသင်သမ်ႉ လွတ်ႈမႃး? (ၶေႃႈထၢမ်ၼႆႉၵေႃႈ မိူၼ်ဝႃႈ ဢၼ်လွတ်ႈမႃးၼႆႉ မီးတၢင်းၽိတ်းဝႆႉ)

5) မိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႂ်းၸႂ်ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ဝႆႉ? (ၶေႃႈထၢမ်ၼႆႉၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ၵႂႃႇၶူၼ်ႉၶိုၼ်းႁႂ်ႈၸႂ် ဢမ်ႇလီ မၼ်းႁႅင်းမႃးထႅင်ႈ)

ႁႂ်ႈလိူၵ်ႈထၢမ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ပၢႆးၸႂ်ၶဝ်တေလီ –

1) ႁဝ်းတေလႆႈၸွႆႈႁဵတ်းသင်ပၼ် (တင်ႈၶေႃႈထၢမ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ်ႁတ်းလၢတ်ႈတၢင်းလူဝ်ႇၶဝ်)

2) ႁၼ်သူယူႇဝႆႉတီႈလွတ်ႈၽေးယဝ်ႉလႄႈ ယိၼ်းၸူမ်းၸွမ်းၵျႃႉ (ၵႂၢမ်းၶေႃႈၼႆႉၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ထႅမ်လွင်ႈဢုၼ်ႇၸႂ်ပၼ်ၵူၼ်းတိုၵ်ႉလွတ်ႈၽေးတၢႆမႃး)

3) ၶႂ်ႈလၢတ်ႈသင်ၵေႃႈ လၢတ်ႈလႆႈၼႃႈ တေထွမ်ႇပၼ် (ၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မိူၼ်ဝႃႈ ဢမ်ႇႁိပ်ႇၵူၼ်းထူပ်းၽေးသေ မိူၼ်ပၼ်ၶဝ်လႆႈပိုတ်ႇဢူၵ်းပိုတ်ႇၸႂ်)

ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးၸႂ်ၶဝ် တိုၼ်းသင်ႇဝႆႉ ႁၢမ်ႈထၢမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေး ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆႁႅင်း။ 

မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ မီးႁွႆးလိူၼ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်လၢႆတီႈလႄႈ တႃႇတေဝႄႈၽေးၽႅၼ်ႇ လိၼ်ဝႆလႆႈၼႆႉ တေဢမ်ႇငၢႆႈ။ ဢမ်ႇဝၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ဝၼ်းၼိုင်ႈ တၵ်းၺႃး ၽေးဢၼ်ၼႆႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇ ဝၼ်းတီႈ 28/03/2025 ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉႁွႆးလိူၼ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸႄႈၵႅင်း။

လိူဝ်သေ မီးႁွႆးလိူၼ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸႄႈၵႅင်းယဝ်ႉ မီးထႅင်ႈ ႁွႆးလိူၼ်ႈၵပေႃႇ (ကဘော်ပြတ်ရွေ့) မီးတီႈ လႅၼ်လိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ ဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ၊ ႁွႆးလိူၼ်ႈၵျွၵ်ႉၵျၢၼ်း (ကျောက်ကြမ်းပြတ်ရွေ့) ၼႆႉ သမ်ႉလုၵ်ႉမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လူင်းမႃးတၢင်းၸၢၼ်း တေႃႇထိုင်လႅၼ်လိၼ်ထႆး၊ ႁွႆးလိူၼ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ် မိူင်းမိတ်ႈ၊ ႁွႆးလိူၼ်ႈႁူၺ်ႈလီ၊ ႁွႆးလိူၼ်ႈၽႃပုၼ် လိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးထႅင်ႈတီႈဢိတ်းတီႈဢွတ်းထႅင်ႈ တင်းၼမ်ၼႆ ၾၢႆႇလၢမ်းၶၢတ်ႈၾိင်ႈၾႃႉၸိုဝ်ႈယႂ်ႇၶဝ်လၢတ်ႈဝႆႉ။

ႁွႆးလိူၼ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ၸၢင်ႈဝႆႁႅင်းထိုင် 6 မႅၵ်ႊၼီႊၵျုတ်ႉ မီး 5 တီႈ။ ဢၼ်ၸၢင်ႈၶွၼ်းဝႆႁႅင်း 2 ထိုင် 5 မႅၵ်ႊၼီႊၵျုတ်ႉ မီးမွၵ်ႈ 40 တီႈ။ ယွၼ်ႉၼၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸၢင်ႈဝႆၶွၼ်းလႆႈတႃႇသေႇ။ တၵ်းလူဝ်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တႃႇႁႄႉၵင်ႈၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆႉၼႆႉ ၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃယူႇယဝ်ႉ။

ႁွႆးလိူၼ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ် ၸႄႈၵႅင်းၼႆႉ လီလႆႈမႆႈၸႂ်ႁႅင်း၊ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးႁႅင်းႁႅင်းထႅင်ႈ ႁွပ်ႈၼိုင်ႈလႄႈ ပေႃးမႃးႁုပ်ႈသေၼပ်ႉတူၺ်းၸိုင် ၽႅၼ်လိၼ်ၶႅပ်းလိၼ်ဢၼ်ယႂ်ႇယႂ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ fault လႄႈ plates ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၶွၼ်းဝႆႁႅင်းထႅင်ႈၼႆ ဢူးထုၼ်းထုၼ်းၶၢႆႇ VHD ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆၸႄႈၵႅင်း လၢတ်ႈဝႆႉ။

ၼႂ်းၸႄႈတိူင်းလႄႈ ၸႄႈမိူင်း 14 ဢၼ် (ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ) ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၶွၼ်းဝႆသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းပီ 2024 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ တိူင်းမၵူၺ်း၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ တိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇလႄႈ ၸႄႈမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပီ 2024 ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးဢၼ်ႁႅင်းထိုင် 6 မႅၵ်ႊၼီႊၵျုတ်ႉသေပွၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ။

သင်ဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ပဵၼ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆမႃးၼႆၸိုင် ဢၼ်လီလႆႈၾၢင်ႉသေပိူၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်တိူင်းၸႄႈၵႅင်းလႄႈ ပႃႇၵိူဝ်။ ဢေႇရႃႇဝတီႇလႄႈ မၵူၺ်းတႄႉၵေႃႈ ပဵၼ်ထီႉသွင် ဢၼ်တေလႆႈၾၢင်ႉ။ ထီႉသၢမ်ၵေႃႈ ပဵၼ်မိူင်းတႆးလႄႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆ ဢူးထုၼ်းထုၼ်းၶၢႆႇ VHD လၢတ်ႈ။

ပေႃးႁုပ်ႈတူၺ်း တင်းလုမ်ႈၾႃႉသေ လၢတ်ႈၸိုင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်တေလႆႈ ထူပ်းၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉ။ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ တီႈၼိုင်ႈၵူၺ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင်မိူင်း ႁိမ်းႁွမ်း 4 ၼႃႈ 8 ၾၢႆႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

သင်ဝႃႈ ဢွင်ႈတီႈလႂ်တီႈၼိုင်ႈ ယၢမ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆယဝ်ႉၸိုင် မၼ်းတိုၼ်းၸၢင်ႈ ပဵၼ်လႆႈထႅင်ႈၵူႈၶၢဝ်းလႄႈ မိူဝ်ႈၽွင်း တေသၢင်ႈႁိူၼ်းယေး၊ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ႁူင်း ႁဵၼ်းႁူင်းယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ တႄႇၵႂႃႇ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် လၢမ်းႁူႉလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းပိုၼ်းမိူင်းလႂ်မိူင်းၼၼ်ႉ တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႈ။ ႁႂ်ႈၸွပ်ႇတူၺ်းဝႃႈ ၸွင်ႇယၢမ်ႈမီးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် ၸၢင်ႈၺႃးၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆႉၼႆႉသေ လူႉသုမ်ႉသၢႆၸႂ်ထႅင်ႈၼမ်လၢႆ။

သင်ဝႃႈ ယႃႇဢမ်ႇလွတ်ႈလႄႈ တေလႆႈသၢင်ႈယူႇၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈၼပ်ႉသွၼ်ပႃး လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆလူင်ႈၼႃႈ။ ႁႂ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ တႃႇတေႃႇသူႈၽေး ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ။ သင်ပဵၼ်လႆႈ ႁႂ်ႈၸုမ်းလူလွမ်ၾိင်ႈၾႃႉ သေၸုမ်းၸုမ်း မႃးၼပ်ႉသွၼ်ႇပၼ်လွင်ႈႁႅင်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်း ၸင်ႇတေၸၢင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉလီငၢမ်း။

ဢၢင်ႈဢိင် – Hellosayarwon / moh.nugmyanmar