ဝၼ်းတီႈ 29/3/2025 ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်ၾၢႆႇတီႊမူဝ်ႊၶရေႇသီႊ (Defend Myanmar Democracy) ၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈ မိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ် 319 ၸုမ်း ယိုၼ်ႈလိၵ်ႈ ထိုင်ၸူး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး  “ယႃႇႁပ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း မႃးၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈၸွမ်း ပၢင်ၵုမ်လူင် လွင်ႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်း ပၢႆးပၺ်ႇ ၺႃႇ လႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၢဝ်ႇၿင်းၵလႃး (ၵူတ်ႉၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ ၿင်း ၵလႃး) BIMSTEC ပွၵ်ႈၵမ်း 6 ဢၼ်တေၸတ်းတီႈဝဵင်း လူင်မိူင်းၵွၵ်ႇ (ၵုင်းထဵပ်ႈ) ၸိုင်ႈထႆး” ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၽိုၼ်လိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်း ယႃႇႁႂ်ႈၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ မီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းတူင်ႉ ၼိုင်ၾၢႆႇတီႇမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၶဝ် သူင်ႇယိုၼ်ႈၸူးထိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆးၵွႆးဢမ်ႇၵႃး သူင်ႇယိုၼ်ႈၸူးထိုင်ပႃး ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိုင်ႈမိူင်း ပင်ႊၵလႃႊတဵတ်ႉသျ်၊ ၽူႊထၢၼ်ႊ၊ ဢိၼ်ႊတီႊယႃႊ၊ ၼီႊပေႃႊ ၊ သီႊရိလင်ႊၵႃႊ ၸိူဝ်းပဵၼ် လုၵ်ႈၸုမ်း BIMSTEC ၸိူဝ်းၼႆႉပႃး ။

ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်သူင်ႇယိုၼ်ႈထိုင်ၸူး ၽွင်းလူင်မိူင်းၼွၵ်ႈ လၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်ၾၢႆႇတီႇမူဝ်ႊၶ ရေႊသီႊ တုၵ်းယွၼ်းဝႆႉဝႃႈ –

1. သၢၼ်ၶတ်း ယႃႇႁႂ်ႈၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ မီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ပၢင်ၵုမ်လူင် BIMSTEC
2. ယႃႇႁႂ်ႈတူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းလႆႈ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင် BIMSTEC  ၼႆယဝ်ႉ။

တင်ႈတႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းတၢႆ ပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၾုင်၊ ဢမ်ႇၸႅၵ်ႇ ၽႄ ၼႃႈ လိၼ်သိုၵ်း တင်း ပိုၼ်ႉတီႈၵူၼ်းမိူင်းသင်သေ ဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ် လၢမ်းလိမ်းပွႆႇမၢၵ်ႇ သႂ်ႇ၊ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင် ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ၊ လူလၢႆ ပူၼ်ႉပႅၼ်ၼိူဝ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ၸုတ်ႇၽဝ်မူႇဝၢၼ်ႈလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်း တႃႇ 28,900 ၵေႃႉသေ ဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇၼမ်/ယႂ်း မႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း  လူႉတၢႆၸွမ်း ၼမ်ၶိုၼ်ႈတိၵ်းတိၵ်း  ။

ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၸွမ်းႁွင်ႈယႃ၊ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တင်း ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၵႂႃႇ 4630 ပွၵ်ႈသေ ၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ  2603 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းၵႂႃႇ 4184 ၵေႃႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းလႆႈပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ယၢၼ်ဢွၵ်ႇ မိူင်းၵႂႃႇ မီး 3 လၢၼ်ႉပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။

ၸုမ်းၾၢႆႇတူင်ႉၼိုင်တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈ  ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈယိုၼ်ႈၸူးထိုင် ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းထႆး ၼၢင်းသၢဝ် ၽႄးထွင်းထၢၼ်း သျိၼ်ႊၼဝတ်းၼၼ်ႉဝႃႈ “သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်း။ ယွၼ်ႉ ၼၼ် တႃႇတေတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ပၢင်ၵုမ်လူင် BIMSTEC ၼႆႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸွမ်းၶွပ်ႇပိူင်” ၼႆယဝ်ႉ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းသပ်းၸႅင်ႈၼႄဝႆႉပႃးဝႃႈႈ သင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼွၵ်ႈ တင်း မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ထၢင်ႇဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼႆသေ ပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းသုၼ်ႇလႆႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ႁဵတ်းဢူၺ်းလီၸွမ်းၶဝ် ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းယူႇတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁတ်းႁဵတ်းလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼမ် တိူဝ်းမႃးထႅင်ႈၵွႆး။ ၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၸွႆႈထႅမ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈမီးၽေးၶဵၼ် တူၵ်းပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်း ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်း ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၢဝ်ႇၿင်းၵလႃး BIMSTEC ၼႆႉ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ၶပ်ႉၶိုင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 3-4/04/2025 သေ မီးမိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ၊ ပူႇတၢၼ်ႇ၊ ဢိၼ်းတီးယႃး၊ ၼီႇပေႃး၊ သီႇရိလင်ႇၵႃႇ တင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပဵၼ်ဝႆႉလုၵ်ႈၸုမ်း BIMSTEC ဝႃႈၼႆ။

တႅမ်ႈ- ၽူၺ်းၼုမ်ႇ