တႃႇတေတူင်ႉၼိုင် သၢင်ႈလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လီတႃႇၵူၼ်းၼမ်ၼႆႉ  ႁဵတ်းဢဝ်ၵေႃႉလဵဝ်ဢမ်ႇလႆႈလႄႈ ၸင်ႇမီးမႃး ၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းလၢႆလၢႆသႅၼ်း ။ ၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်သင် မီးၽွၼ်းလီ ၸိူင်ႉႁိုဝ်။

တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်သင်  ?

တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် တေလႆႈႁၼ်မီးဝႆႉ 2 သႅၼ်း ။ ၼိုင်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်တူင်ႇၵူၼ်းဢၼ်မီးၼႂ်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ (Virtual) လႄႈ သွင်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၾၢႆႇတၢင်းၼွၵ်ႈ  (Physical) ။ တူင်ႇဝူင်း တၢင်းသွင်သႅၼ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်  တေလုၵ်ႉတီႈပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်မႃး ၊ တူဝ်ထူပ်းမိူၼ်ၵၼ် လႄႈ တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ် တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ပိူင်လူင်မၼ်း တႃႇပိုၼ်ၽႄ ၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇသၢၼ် တႃႇၵွင်ႉသၢၼ်ၵၼ်ငၢႆႈ ၼႆသေ ၸင်ႇပဵၼ်မႃးၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ။

လွင်ႈသၢင်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း Community Building ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉသမ်ႉ ပွင်ႇသင် ?

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၽႂ်မၼ်း တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းၽႂ်မၼ်းသေ လွင်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈသၢင်ႈတူင်ႇၵူၼ်းတႄႉ တေဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်သဵင်ႈ ။ တႃႇသၢင်ႈတူင်ႇၵူၼ်းသေ ပၼ်ႇၵၢၼ်လႆႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉ တိုၼ်းလူဝ်ႇၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း။ ၶၢဝ်းယၢမ်းပွတ်းပွၼ်းၵူၺ်းတႄႉ တေဢမ်ႇၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်သင်လႆႈ ။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်းမၼ်းသေ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႆႉ  တီႈၼိုင်ႈလႄႈတီႈၼိုင်ႈ တေပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇမၼ်းတေပိူင်ႈၵၼ် ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းတွၼ်ႈၼႆႉတႄႉ တေဢဝ်ဢၼ်တင်းလုမ်ႈၾႃႉ IGI global မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉသေ တေသပ်းၸႅင်ႈၼႄပၼ်ၵႂႃႇၶႃႈဢေႃႈ ။

လၢႆးသၢင်ႈတူင်ႇၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်မႃးတႃႇပၼ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ႈပၢင်ႈၵူၼ်းၼမ် ၼႂ်းဢွင်ႈတီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႈ ( မိူၼ်ၼင်ႇ ပွၵ်ႉလႂ်ပွၵ်ႉၼၼ်ႉ ဝၢၼ်ႈလႂ်ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ) ။တႃႇပၼ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ႈၵူၼ်းၼမ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းဢဝ်ၵေႃႉလဵဝ်ဢမ်ႇလႆႈလႄႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸင်ႇၵွင်ႉသၢၼ်ၵၼ်မႃး ပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၵေႃ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇဝူၼ်ႉသၢင်ႈ လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼႂ်းဢွင်ႈတီႈၽႂ်မၼ်းမႃး။

လွင်ႈသၢင်ႈတူင်ႇၵူၼ်းၼႆႉလမ်ႇလွင်ႈၵွပ်ႈသင် Why Building Community Is So Important ?

-ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်း မီးလွင်ႈၵွင်ႉၼွင်ႇမၼ်ႈၵိုမ်းၼႅၼ်ႈၼႃ COMMUNITY-BUILDING (CB) FOSTERS CONNECTION ။ ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵွင်ႉသၢၼ်ၵၼ် ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ်ၼႆႉ     တေလႆႈႁၼ်ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပၢႆးတွင်ႇၵူၼ်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၽႃႇသႃႇသႃႇသၼႃႇ ၊ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၼႂ်းႁူင်းၵၢၼ် ၼႂ်းဝတ်ႉၼႂ်းဝႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးၵၢၼ်ၵွင်ႉသၢၼ်ႈၵၼ်လႄႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈတူင်ႇၵူၼ်းယူႇမိူၼ်ၵၼ်။

-ၵၢၼ်တူင်ႇၵူၼ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးဢွင်ႈတီႈပိုၼ်ၽႄႈၶေႃႈမုလ်း COMMUNITY-BUILDING (CB) CREATES SPACE FOR SHARING ။ သင်ဝႃႈ သၢင်ႈတူင်ႇၵူၼ်းဝႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉၼႆ တေၸၢင်ႈႁႃႁဵတ်းလႆႈ တေၶွၼ်ႈတုမ် ဢၼ်မီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ။ တေပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈဢၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ပူင်ႇသႂ်ၼိူဝ်ၵၼ်လႄႈ ႁိုင်မႃး တေပဵၼ်တီႈပိုၼ်ၽႄႈၶေႃႈမုလ်း တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႄႈ လွင်ႈတူဝ်ထူပ်းၽႂ်မၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ။

– လွင်ႈသၢင်ႈတူင်ႇၵူၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းပႃး COMMUNITY-BUILDING (CB) IS ABOUT COLLECTIVE LEARNING ။ ၼႂ်းၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းၼိုင်ႈၸုမ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈ မီးသုၼ်ႇလႆႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၵၼ်သေ တေၸမ်ၸႂ်ၵၼ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ။ တၢင်းႁူႉတေၼမ်တေၵႂၢင်ႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။

သင်ဝႃႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်မႃးၵေႃႈ တေၶုၺ်ႉႁၼ်ဝႃႈ မၼ်းမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈမႃး ။ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈ မေႃၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်မႃး ။ မီးလွင်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်သေ တူင်ႉၼိုင်ၸွမ်းၵၼ် လႄႈ တေတိူဝ်းမီး တၢင်းသိူဝ်းၸႂ်မႃး ။

– ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸွမ်းၵၼ်လႆႈ COMMUNITY-BUILDING (CB) ENGAGES WITH COLLECTIVE GROWTH ။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း Collective Learning ၼႆႉၵေႃႈ မိူၼ်တင်း ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸွမ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၊ ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၵေႃ ၊ ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽႄႈတၢင်းႁူႉ လႄႈ ၵၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းႁူႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မိူၼ်တင်း ပဵၼ်ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁႂ်ႈမူႇၸုမ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။

– ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးတူဝ်ထူပ်းၼမ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ COMMUNITY-BUILDING (CB) IS ABOUT EXPERIENCE ။ ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႈၸွမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးတူဝ်ထူပ်းမႃးၼမ် ။ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူႉဝႃႈ တေ လႆႈဝႆႉဝၢင်းၸႂ် မိူဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၵူၼ်းၼမ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ဢိင်ၼိူဝ်တူဝ်ထူပ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸၢင်ႈပူၵ်းပွင်လႆႈႁိမ်းႁွမ်း တူဝ်ႇၵဝ်ႇလႆႈထႅင်ႈ ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမီးတၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶိုပ်ႈၼႃႈသေဢမ်ႇၵႃး တူဝ်ထူပ်းၵေႃႈ ပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်ၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်လႆႈထႅင်ႈ။

-တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်ၵၼ်မႃး COMMUNITY-BUILDING (CB) ALLOWS TRUST-BUILDIN ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၊ ၼႂ်းမူႇၸုမ်းသေဢၼ်ဢၼ် ၊ ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈဢဝ်ၵူၼ်းၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်( ဝန်ဆောင်မူ- ၵၢၼ်ၸွင်းၸေး ) ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းလူဝ်ႇသၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်တေႃႇၵူၼ်းဢၼ်မႃးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇႁဝ်း။ သင်သၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ယဝ်ႉၸိုင် ၸင်ႇၸၢင်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇလႆႈၶၢဝ်းယၢဝ်းလႄႈ ၸင်ႇတေမီးၸႂ်သႅတ်ႉၸႃႇ တေႃႇၵၼ်။

-တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈ BUILDING (CB) IS MOVEMENT FORMATION ။ ၵၢၼ်တူင်ႇၵူၼ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ သင်ဝႃႈ မီးလွင်ႈပူင်ႇသႂ်ၼႆၸိုင် မုၵ်ႉၸုမ်းယဵင်ႈၶႅၼ်းတေၵႅၼ်ႇၶႅင်မၼ်ႈၵိုမ်းလီ။ ၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းၵူႈၸုမ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် တိုၼ်းမီးလၵ်းၼမ်းတႃႇပူၵ်းပွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇယဝ်ႉလႄႈ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တၵ်းတေမီးလွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈမႃးယူႇဢမ်ႇႁၢင်ႉ။

-တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၶူင်သၢင်ႈဢၼ်မႂ်ႇ COMMUNITY-BUILDING (CB) FOSTERS INNOVATION ။ ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸွမ်းၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႆႉ တိုၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၽႂ်မၼ်း ။ ၼမ်ႉၵတ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈ တေဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ။ လွၵ်းလၢႆးပၢႆးဝူၼ်ႉၽႂ်မၼ်းၵေႃႈ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်လႄႈ လွင်ႈၶူင်သၢင်ႈသေဢၼ်ဢၼ်ၵေႃႈ တိုၼ်းတေပဵၼ်ဢၼ်မႂ်ႇမႂ်ႇဢွၵ်ႇမႃးလႆႈ ။ သင်ဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈပၢႆးဝူၼ်ႉဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ၸဵင်ႇႁပ်ႉႁူႉၽႂ်မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်သေ ႁူမ်ႈၵၼ်ၶူင်ဢွၵ်ႇသေဢၼ်ဢၼ်ၸိုင် တေၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈယူႇ။

မိူဝ်ႈတေၶဝ်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈၸွမ်း သေၸုမ်းၸုမ်းၼၼ်ႉ တၵ်းလူဝ်ႇႁူႉဝႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ 3 ၶေႃႈပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ-

1. Know that each of us makes a positive difference in the lives we touch. မိူဝ်ႈမီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်တင်း ၽူႈႁူမ်ႈသၢင်ႈၼႂ်းသေၸုမ်းၸုမ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈဝူၼ်ႉလွင်ႈလီ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ။
2. Time, talent, or treasure—measure out what works. ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၼပ်ႉသွၼ်ႇသေ ၵုမ်းဝႆႉလွင်ႈလီမၼ်း ။ ( မိူၼ်ၼင်ႇ ၶၢဝ်းယၢမ်း ၊ လွင်ႈၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉမၼ်း )
3. earn how to give as well as to receive. တၢင်းႁူႉဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃၶိုၼ်းပိုၼ်ၽႄႈၶိုၼ်းလႄႈ ႁႂ်ႈမီးၸႂ်ႁပ်ႉႁူႉႁဵၼ်းဢဝ်။

 လၢႆးသၢင်ႈတူင်ႇၵူၼ်း 10 ပိူင် 10 Ways to Build Community 

1. ႁႂ်ႈမေႃၶဝ်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈၸွမ်း ၵူၼ်းမိူင်းႁိမ်းႁွမ်း  Build a Community Garden  
2.  ႁႂ်ႈမေႃၵပ်းသိုပ်ႇ လၢတ်ႈၸႃ တေႃႇၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်း Start an Ongoing Conversation 
3.  ႁႂ်ႈမေႃလူင်းတိုၼ်းၶၢဝ်းယၢမ်း Time Banks 
4. ႁႂ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႂ်းၵၢၼ်ပရႁိတ Volunteering 
5. ပေႃႈမႄႈလႄႈလုၵ်ႈလၢင်း ႁႂ်ႈသၢင်ႈလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်ၵၼ် Mommy and Me/Daddy and Me
6. ဢွင်ႈတီႈလဵင်ႉလူလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်  Babysitting Co-op 
7. ႁဵတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၼွၵ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း(ၼွၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵၼ်း) After-school and Extra-curricular Events
8. ႁႂ်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ ၸုမ်းမေႃသွၼ် ၊ ၸုမ်းပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း Parent Teacher Association(PTA)/ Parent Teachers Student Association (PTSA
9. ႁႂ်ႈၸတ်းပၢင်တူင်ႉၼိုင်တႃႇၼိုင်ႈဝၼ်း One-day Events ။ ၸတ်းပဵၼ်ပၢင်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼမ်ႁူႉလွင်ႈၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။
10. ႁႂ်ႈၸတ်းပၢင်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ပရႁိတ Charity Events ။မိူၼ်ၼင်ႇ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼမ်ႁူႉၸၵ်းၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၸတ်းလဵင်ႉတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉသေ တီႈတီႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ဢၢင်ႈဢိင် – IGI Global