ၶၢဝ်းတၢင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၵေႃႉလႂ် ၶႂ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းမိူင်း။ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း ၵႂႃႇႁႃႁဵတ်း ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉတၢင်ႇ တီႈတၢင်ႇမိူင်း။

ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶရူဝ်ႊၼီႊ ၸဝ်ႈငိုၼ်းသႃး ၸိူဝ်းလေးၶႅၼ်လေးၶႃသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ မီးတိုဝ်ႉတၢင်း ၶႂၢၵ်ႈပိုၼ်ႉ တီႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး။ ၵွၼ်ႇၼႃႈၼၼ်ႉမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းဢမ်ႇယူႇသဝ်းလႆႈ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႂၢၵ်ႈမိူင်း ႁဵတ်းၶဵၼ်တေႃႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉမိူင်းထႆး။

ၼႂ်းပီသွင်ပီၼႆႉတႄႉ ၸၢဝ်းမၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၽၵ်းၵႃႇ ပႃးၸဵမ် ၽူႈမၢၵ်ႈၵူၼ်းမီး၊ ၵူၼ်းမီးၸိုဝ်ႈသဵင်၊ ၵူၼ်းၸၼ်ႉထၢၼ်ႈသုင် ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈပဵင်းပုၼ်ႉၵေႃႈ ပၢႆႈၶဝ်ႈထႆး၊ ယူႇသဝ်းၸွမ်းဝဵင်း ယႂ်ႇဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈ – ၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ယူႇၸွမ်းဝီႊသႃႊဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဝီႊသႃႊႁဵတ်းၵၢၼ်။

ၼႂ်းၶၢဝ်းၶိဝ်းၼႆႉ လုမ်းတၢင်မၢၼ်ႈတီႈၵဵင်းမႂ်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ သင်ဢမ်ႇၼႄလႆႈဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းတဵမ်ထူၼ်ႈ တေဢမ်ႇတေႃႇပၼ် ဢႃယုဝီႊသႃႊ Visa ပၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ မိူင်းထႆး။ ၵမ်ႈၼမ် ႁၼ်ဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႂ်ႈၵမ်ၵိၼ်းၵူၼ်းႁွတ်ႈမိူင်းထႆးၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

ဝၼ်းတီႈ 17/03/2025 ၼႆႉ လုမ်းတၢင်ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ သင်ဢမ်ႇၼႄလႆႈ ဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉလႄႈ ဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်း ႁူင်းပလိၵ်ႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈမိူင်းထႆး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇတေႃႇဢႃယုဝီႊသႃႊ Visa ပၼ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်သေ ဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်း ဢၼ်တေလႆႈယွၼ်းဢဝ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝႂ်လၢႆးငၢၼ်းတူဝ် 30 ဝၼ်း TM 30 ဢၼ်ၼႄတီႈယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၼၼ်ႉၵေႃႈ တၵ်းလႆႈဢဝ်ၵႂႃႇတၢင်ႇယိုၼ်ႈပႃး ၸင်ႇတေ တေႃႇဢႃယု Visa ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈပၼ် ၼႆထႅင်ႈ။

မိူဝ်ႈငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼိမ်သဝ်းတႄႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းၶဝ်ႈမိူင်းထႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ႈယဝ်ႉဢမ်ႇသူႇၸႂ်း ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇမိူင်းလင်။ ဝၢႆးသေ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၽွင်းငမ်းမိူင်း ယဝ်ႉတႄႉ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈထိုင်မိူင်းထႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၶိူဝ်းမိူဝ်းၶိုၼ်းႁိူၼ်း ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။

မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈၵူၺ်း ဢၼ်ၵႆႉၶၢႆႉပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းထႆး ဝၢႆးၼႆႉတႄႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ပတ်းပိုၼ်ႉၵေႃႈ ၶၢႆႉဢွၵ်ႇမိူင်းၼမ်။ မႃးၶွၼ်ႈဝႆႉၼႂ်းမိူင်းထႆး ၼမ်မႃးလၢႆပုၼ်ႈ။ ၸိူဝ်းလတ်း ၶၢမ်ႈၶူဝ်တႃႈၶီႈလဵၵ်း – မႄႈသၢႆသေ ၶဝ်ႈၸူးမိူင်းထႆးၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် လႆႈၾၢၵ်ႇမၢႆၾၢင် (မၢတ်ႈပူင်ႇတိၼ်ႇ) ဝႆႉ တီႈလုမ်းၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း – မိူင်းထႆး။ သမ်ႉဢမ်ႇမီးၽႂ် ပွၵ်ႈဢဝ်ၶိုၼ်းလႄႈ မၢႆၾၢင်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵွင်ႈယူႇဝႆႉတီႈမႄႈသၢႆ ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်။

ယွၼ်ႉၼၼ် လုမ်းတၢင်မၢၼ်ႈတီႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၸင်ႇဢွၵ်ႇပိူင် ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးႁိုဝ်ၼႆ ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၾၢႆႇတေႃႇဝတ်းဝႂ်ၵဵင်းမႂ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၵူၼ်းၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ႁၢႆၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉယဝ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇမိူဝ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ ၼမ်ဝႃႈၼမ်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢေႇဢေႇ။ ပေႃးၼႂ်း 100 ၵေႃႉၼႆႉ မိူဝ်းၶိုၼ်းမွၵ်ႈ 2 ၵေႃႉၼႆႉ ၵူၺ်း။ မၢတ်ႈပုင်ႇတိၼ်ႇ ၶဝ် ဢၼ်မႃးၾၢၵ်ႇဝႆႉ တီႈတေႃးမေႃးသေ ၶဝ်ႈမႃး 7 ဝၼ်းၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇမိူဝ်းၶိုၼ်း မီးပဵၼ်လၢႆႁူဝ်ႁဵင်ၵွၼ်ႇ။ မိူဝ်ႈပီၵၢႆ မွၵ်ႈလိူၼ် 11 ၼႆႉ သမ်ႉပေႃးမီးပဵၼ် 3,000 ပၢႆယဝ်ႉၼႆ။ တီႈမႄႈသၢႆၼၼ်ႉ။ ပေႃးပီၼႆႉတႄႉ ၼပ်ႉဢမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈယဝ်ႉယူဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉထႅင်ႈဝႃႈ တေဢမ်ႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈႁပ်ႉႁွင်းသင်ပၼ် လိူဝ်သေ လွင်ႈဝႂ် ဝီႊသႃႊ တႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ (Attestation for Visa Extension) ၼႆယဝ်ႉ။ တႃႇပိၼ်ႇၽႃသႃ Notarial ၼူဝ်ႊ ထရီႊလႄႈ ဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ လုမ်းတၢင်မၢၼ်ႈတီႈၵဵင်းမႂ်ႇ တေႁဵတ်းပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းလႆႈၶႂၢင်ႉတႃႇယူႇၶၢဝ်းယၢဝ်းၵူၺ်း။ ဝႂ်ၸိူဝ်းလူဝ်ႇပိၼ်ႇၽႃသႃ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တၵ်း တေလႆႈဢဝ်ဝႂ်တႄႉမၼ်းမႃးပႃးၼႆ ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်လိၵ်ႈၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉၼင်ႇၼႆထႅင်ႈ။

မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈလုမ်းတၢင်မၢၼ်ႈ တီႈၵုင်းထဵပ်ႈတႄႉ ပႆႇႁၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈသင် ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းႁွတ်ႈၵုင်းထဵပ်ႈ တိုၵ်ႉၵႂႃႇယွၼ်းဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်း တႃႇပိုတ်ႇပပ်ႉယေးငိုၼ်းလႄႈသင် တႃႇႁဵတ်းဝႂ် လၢႆႊသိၼ်ႊရူတ်ႉၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉလႆႈမိူၼ်ၵဝ်ႇယူႇ ဢမ်ႇလူဝ်ႇဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉလႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသင်ၼႆ  ႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ဝႆႉတီႈၵုင်းထဵပ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းႁွတ်ႈမိူင်းထႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူၺ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းယၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ၼႂ်းပီၼႆႉ ၵူၼ်းတၢင်းမိူင်းရၶႅင်ႇ ၸႄႈၵႅင်း ၵေႃႈ ယင်းလႆႈႁၼ်ပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းထႆး။ ယၢမ်းလဵဝ် မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ။ မၢင်ၼႃႈတီႈၵေႃႈ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵုမ်းလႆႈဝႆႉၵေႃႈ မီးလႄႈ သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းၼႃႈ တီႈၼၼ်ႉသမ်ႉ တႃႇတေလႆႈဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းၼင်ႇၶဝ် လၢတ်ႈၼၼ်ႉတေယၢပ်ႇ။

မၢင်ဝဵင်းၼႆႉ ယႃႇဝႃႈတေၵႂႃႇယွၼ်းဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တေႃႈၼင်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းဢမ်ႇၵုမ်း သင်လႆႈၼႆ မေႃယႃယိင်း CDM ဢၼ်ႁွတ်ႈဝႆႉမိူင်းထႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“မိူၼ်ၼင်ႇ ၸိူဝ်းဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ႁဵတ်း CDM ဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ထိုင်တီႈဝႃႈ တေပွၵ်ႉ တေယွမ်ႇ ၶဝ်ၼၼ်ႉ မီးႁူင်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ယူႇဝႃႈၼႆသေတႃႉ ပေႃးသဵၼ်ႈ ၸိုဝ်ႈသမ်ႉ ပဵၼ် black list ဝႆႉ သမ်ႉတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႂႃႇ ယွၼ်းလႃႇ။ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈယၢပ်ႇ။ ၶဝ်တေမီးၽႅၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ထႅင်ႈ ၶဝ်တေၶႂ်ႈတဵၵ်းငႅၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ထႅင်ႈ ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ။ လႃးလႃးလႄႈ ဢမ်ႇ ယွၼ်းလႆႈ ဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းသမ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်လႃႇၼႆ ၶဝ်လူဝ်ႇမီးၶေႃႈၵႄႈပၼ်ဢေႃႈ။ ဢၼ်ၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မိူၼ်တင်းပၼ်တၢင်းမႆႈၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၸိူဝ်းယၢမ်ႈ ဢဝ်သုၼ်ႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၼွၵ်ႈမိူင်း – ဗီဇာကင်းလွတ်ခွင့် (Free Visa) 14 ဝၼ်း (ႁိုဝ်) ၵူၼ်းၸိူဝ်းၸႂ်ႉဝီႊသႃႊဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ 3 လိူၼ်သေ ၶဝ်ႈမိူင်းထႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ သိုပ်ႇတေႃႇဢႃယုဝီႊသႃႊသေ သိုပ်ႇယူႇလႆႈထႅင်ႈလူၺ်ႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းသင်။ ၵမ်းၼႆႉတႄႉ သင်ဢမ်ႇမီးဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉလႄႈ ဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းပလိၵ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၸိုင် တေဢမ်ႇတေႃႇပၼ်ၼႆလႄႈ မိူၼ်တင်းဝႃႈ သိုၵ်း မၢၼ်ႈပၼ်ႁႅင်းဢီး ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ၵမ်ၵိၼ်းၵူၼ်းဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၵူၺ်းႁိုဝ်ၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ မိူင်းတႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

သင်ဝႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးၶႂၢင်ႉယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆး လူဝ်ႇတၢင်ႇ ယိုၼ်ႈယွၼ်းဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းသေလွင်ႈလွင်ႈ တီႈလုမ်းတၢင်မၢၼ်ႈ ၵဵင်းမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၼႆၸိုင် တေႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း ၸင်ႇတေလႆႈ။ သင်ဝႃႈ ပိၼ်ႇၽႃသႃ ၼူဝ်ႊထရီႊၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ တေၸၢင်ႈႁိုင်ထိုင် 14 ဝၼ်း။ ၶၵ်ႉၵၢၼ်လႄႈၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႆႉ တေတႄႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႂ်း ဝၼ်းတီႈ 19/03/2025 ၼႆႉၵႂႃႇ – လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။