ၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် ဝူင်ႈထီႉသွင်ၼႆႉ ၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး Business Monitor International (BMI) ဢွၵ်ႇၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႈ သိုပ်ႇတူၵ်းယဝ်ႉတူၵ်းထႅင်ႈသေ တေႃႇထိုင်ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉသဵင်ႈ တေသိုပ်ႇတူၵ်းထႅင်ႈမွၵ်ႈ 2% ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူင်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းယဝ်ႉတူၵ်းထႅင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉပၼ်ႁႃပၢင် တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ၼႂ်းမိူင်းၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈငိုၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵႃႈၶၼ်တူၵ်းၵႂႃႇႁႅင်း။ ယွၼ်ႉၶၼ်ငိုၼ်းၽိူဝ်ႈသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၶၢႆႉ ယၢၼ်ဢွၵ်ႇမိူင်းၵႂႃႇယူႇ မိူင်းၼွၵ်ႈၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈလႄႈ ၸင်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းလူင်းၵႂႃႇႁႅင်း တႄႉတႄႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈႁၢႆးငၢၼ်း ၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး BMI လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ – “ပၼ်ႁႃပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းမိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁၼ်ငဝ်းလၢႆး တေလူတ်းယွမ်းမႃးသေ ယင်းပႆႇ ႁၼ်သဵၼ်ႈတၢင်း တိုၵ်ႉငမ်းငဝ်းယူႇ”- ဝႃႈၼႆ။
တင်ႈတႄႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ် ၶၢဝ်းတၢင်းသီႇ ပီၼႆႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းလူင်းၵႂႃႇမွၵ်ႈ 20%။ ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸမ် 20 လၢၼ်ႉၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉလူဝ်ႇ တၢင်းၸွႆႈ ထႅမ်ယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီ 2024 တႄႇလိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊမႃး ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတဵၵ်းၵဵပ်းဢဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်ႈ ႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်သိုၵ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ယၢၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇ မိူင်းၼွၵ်ႈလႄႈ ႁႅင်း ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်း ၸင်ႇလႆႈလူတ်းယွမ်းၵႂႃႇတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်တီႈမီးၵူၼ်းၼုမ်ႇတင်းၼမ်လၢႆ ပၢႆႈယၢၼ်ဢွၵ်ႇမိူင်းၼွၵ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၼိူဝ် လွၵ်းၵၢတ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူင်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇ ၶၢဝ်းႁိုင်ယူႇ။ သင်ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းတိုၵ်ႉ ၸတ်းၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ၸိူင်ႉၼင်ႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလူမ်ႉၸူမ်ၵႂႃႇၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၸၢင်ႈဢဝ်ပႃး ဝၢၼ်ႈမိူင်းတူၵ်းတႅမ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈၵွၼ်ႇၼႆ – ၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ႁၢႆးငၢၼ်းၼႄဝႆႉၼင်ႇ ၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၸုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူင်းၼွၵ်ႈ Fitch Solutions ၵေႃႈ လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေႃႇထိုင်ပီ 2028 ၼႆႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႈ တေပႆႇမီးငဝ်းလၢႆးလီမႃးၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 3.5 လၢၼ်ႉ (76%) လႆႈပၢႆႈယၢၼ်ဢွၵ်ႇမိူင်းသေ ၵႂႃႇယူႇမိူင်းၼွၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈ – ၽူၺ်းၼုမ်ႇ
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ