ႁၢင်ပီ 2023 မႃး သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ သိုၵ်းတဢၢင်း သိုၵ်းရၶႅင်ႇတင်း ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF တႄႇၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢင်တိုၵ်းလၢမ်း ၽႄႈၸွတ်ႇတူဝ်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈသုမ်းဝဵင်း တပ်ႉပၢင်သဝ်းထႅင်ႈ လၢႆလၢႆတီႈ။
တႄႇပီ 2024 မႃး လႆႈႁၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႃးၶိုၼ်းလၢႆလၢႆတီႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယင်းတိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း ၶိုၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း TNLA ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ယူႇၶိူဝ်းယႂ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇ ႁၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ပီ 2024 မႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်သေ ၾၢႆႇသိုၵ်းတဢၢင်း ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈ တပ်ႉၵွင်ႈလူင် (ဢမျွၵ်ႈ) သွင်တီႈ တီႈတွင်းၶမ်း။ ဝၢႆးလင်မႃး ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်းၶိုၼ်း ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်းပႅတ်ႇလိူၼ် ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် ပီ 2025 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸင်ႇယိုတ်းလႆႈၶိုၼ်း တပ်ႉၵွင်ႈလူင် တီႈတွင်းၶမ်းၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၻရူၼ်ႊလႄႈ ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း လေႃႇတိုၵ်းသႂ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းတဢၢင်းတင်း သိုၵ်းထၼု ထွႆၶိုၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ။ ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈ တပ်ႉၵွင်ႈလူင် တွင်းၶမ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႂၢၵ်ႈၼႃႈတီႈလႆႈထိုင် သူၺ်ႇမူႉတရေႃး ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ယၢမ်းလဵဝ် ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်ဝႆႉ တင်းသိုၵ်းတဢၢင်း ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ တပ်ႉပၢင်သဝ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇသိုၵ်းတဢၢင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၾၢႆႇႁွင်ႇသူၺ်ႇမူႉတရေႃး တင်းၵၢၼ်ႇၵျီးၼၼ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းတဢၢင်း ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်။ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ တင်ႈတပ်ႉပၢင်သဝ်းဝႆႉတီႈ ဝၢၼ်ႈၽူၺ်း (ဘန့်ဘွေး) ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းပၢင်ဢူး ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်း ၼွင်ၶဵဝ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်သၢႆသိုၵ်းၶိုၼ်ႈၼႃႈ ၵႂႃႇဝႆႉထိုင်တီႈဝၢၼ်ႈၵမ်ႉၵေႃႇ (ဂန့်ဂေါ) သေ ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း။
ၾၢႆႇသိုၵ်းတဢၢင်းသမ်ႉ တင်ႈတပ်ႉပၢင်သဝ်းဝႆႉတီႈ ဢုမ်းမတီး ပဵၼ်ငဝ်ႈငႃႇသေ ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်ဝႆႉတင်း တပ်ႉပၢင်သဝ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တင်ႈဝႆႉတီႈ ဝၢၼ်ႈၵမ်ႉၵေႃႇ (ဂန့်ဂေါ) ၼၼ်ႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၽူႈထတ်းသၢင် ၵၢၼ်သိုၵ်း/ၵၢၼ်မိူင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ – “ပေႃးတူၺ်း ငဝ်းလၢႆး မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆၸိုင် ယိူင်းဢၢၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ႁႅၼ်းသိုၵ်းႁႄ တေလေႃႇတိုၵ်းတၢင်းဝၢၼ်ႈၽူၺ်း (ဘန့်ဘွေး) လႄႈ တွင်းၶမ်းၶိုၼ်း။ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈသေ တေၶႂ်ႈတိုၵ်း ႁႂ်ႈပေႃးၵုမ်းလႆႈၶိုၼ်း ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်”- ဝႃႈၼႆ။
ၼင်ႇႁိုဝ် တေၶဝ်ႈယိုတ်းၵုမ်းလႆႈၶိုၼ်း ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် တင်းသဵင်ႈၼႆႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေလႆႈႁႅၼ်းသိုၵ်း လေႃႇတိုၵ်းၶိုၼ်း တပ်ႉပၢင်သဝ်း သိုၵ်းတဢၢင်း လၢႆလၢႆတီႈယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈ – ၽူၺ်းၼုမ်ႇ
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ