ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၶိုၼ်းဝဵင်းသီႇသႅင်ႇယဝ်ႉ ပၼ်ၶႂၢင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ပိုတ်ႇပၢင်တေႃႇလွင်းမႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈ လိူင်ႇၼမ်သေဢမ်ႇၵႃး ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈမႆႈၸႂ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။

တႄႇဢဝ်လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ 2025 ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၸွမ်းၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ပၼ်ၶႂၢင်ႉပိုတ်ႇပၢင်တေႃႇလွင်းမႃး လႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ဝၢႆးလင်ၼႆႉ ပၢင်ၽၢႆႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ တႄႇမီးမႃးယဝ်ႉ။ ပၢင်တေႃႇလွင်းၼႆႉ ၶႂ်ႈဝႃႈမီးၵူႈပွၵ်ႉယဝ်ႉ တင်း 6 ပွၵ်ႉၼႆႉ။ ၽႂ် ဢွၼ်ႁဵတ်းတႄႉ ဢမ်ႇႁူႉၶႃႈ။ ပၢင်တေႃႇၵႆႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ဝၢႆးသေ မီးပၢင်တေႃႇလွင်းမႃးၼႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းသီႇသႅင်ႇၼႆႉ မီးလွင်ႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈၵၼ် လိူင်ႇၼမ်ႁႅင်း။ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးမၢႆမီႈသုမ်ႇငမ်းတူဝ်ႈထိုင်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပဵၼ်ဢၼ်မႆႈၸႂ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

“ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးမၢႆမီႈ သုမ်ႇငမ်းလႄႈ ၸင်ႇမီးမႃးပၢင်တေႃႇလွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်မီးမၢႆမီႈၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ်သမ်ႉ ဢမ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တီႉၺွပ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈထိုင်တီႈထိုင် လႅၼ်။ ယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈၵၼ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးယူႇၶိူဝ်းယႂ်း။ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ မႆႈၸႂ်လွင်ႈဢၼ်ၼႆႉဢေႃႈ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄ ၼင်ႇၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇၼႆႉ ပၢင်တိုၵ်းယဵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း 90 % ပၢႆ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်း ႁိူၼ်းယေးသေ ပၼ်ႇၵၢၼ် ၵႃႉၶၢႆ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵၼ်ၶိုၼ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ဝဵင်းသီႇသႅင်ႇၼႆႉ ယူႇတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈၶိုၼ်း တီႈတပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈပဢူဝ်း PNLA မိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် 2024 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ထိုင်မႃးၸမ်ပီယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပူၵ်းပွင်ပၼ်သင် တိုၵ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေ သိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း လေႃႇတိုၵ်းတင်းၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယူႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။  

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းသီႇသႅင်ႇ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်းထႅင်ႈတႄႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼမ်ႉၵိၼ် ၼမ်ႉၸႂ်ႉ ၾႆးၾႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈ ၾၢႆႇလိူမ်ႇလႆႇ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ်ၶဝ် ဢမ်ႇမီးငိုၼ်း (ပၵျၢတ်ႉ) ၵုမ်ႇထူၼ်ႈ တႃႇတေတင်ႇၼမ်ႉ၊ တေႃႉၼမ်ႉပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၸႂ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉ/ ၵိၼ် ပၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

တႅမ်ႈ ၸၢႆးသႅင်ဢၢႆႈ ပိၼ်ႇၽႃသႃ ၸၢႆးယွတ်ႈၶမ်း