ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ယဝ်ႉလႄႈ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ မႆႈႁႅင်းမႃး ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၾႆးၾႃႉ ဢမ်ႇမႃးမၢၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၼမ်ႉၸႂ်ႉ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ။
တီႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇၼႆႉ မီးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းပၢႆး ၾၢႆၶုၼ်မႃးယူႇသဝ်းၼမ်။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်မိူင်းသေ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ ( စည်ပင် ) သမ်ႉ ဢမ်ႇတေႃႇတေႃႈၼမ်ႉ ဢမ်ႇ တၢင်ႇၼမ်ႉ ဢမ်ႇသူင်ႇၼမ်ႉပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလွင်ႈၼမ်ႉၸႂ်ႉ။
ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ-“ တလဵဝ်ၼႆႉ ၼမ်ႉဢမ်ႇမီးၼႆႉယၢပ်ႇၼႃႇ ၊ ၾႆးၵေႃႈဢမ်ႇမႃးလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် တၢင်ႇၼမ်ႉ ၊ ပေႃးသိုဝ်ႉဢဝ်တႄႉလႆႈယူႇ ၵူၺ်း၊ ၼိုင်ႈလမ်းၼႆႉ 150 ၵႃႊလၼ်ႊ လႆႈပၼ်ပဵၼ် 2 မိုၼ်ႇ ထိုင် 3 မိုၼ်ႇပျႃး ပေႃးၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီ မႆႈမႃးထႅင်ႈလိူဝ်ၼႆႉတႄႉ တေယၢပ်ႇၸႂ်ထႅင်ႈ”- ဝႃႈၼႆ ။
ယၢမ်းလဵဝ်တွၼ်ႈတႃႇတေတၢင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉလႆႈၸႂ်ႉၾၢင်သူဝ်ႊလႃႊ သေ ပၼ်ႇပုတ်ႈၵၼ်ပၼ် ၸၼ်ၼမ်ႉ ၵမ်းပွၵ်ႉပွၵ်ႉ ဝႃႈၼႆ ။
“တလဵဝ်ၸႂ်ႉၶိူင်ႈသူဝ်ႊလႃႊသေတၢင်ႇၼမ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁႅင်း ၊ ဢၢင်ႇၵဵပ်းၼမ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈ 1 သႅၼ် ၵႃႊလၼ်ႊ ၼႆႉ ဢဝ်သူဝ်ႊလႃႊၸၼ်တၢင်ႇၼမ်ႉတင်းဝၼ်းၵေႃႈလႆႈမွၵ်ႈ 2 မိုၼ်ႇၵႃႊလၼ်ႊၵူၺ်း ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ဢမ်ႇပၼ်ၼမ်ႉလႆႈၵူႈပွၵ်ႉ ၊ ၶိူင်ႈသူဝ်ႊလႃႊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇမႃးႁဵတ်း ပဵၼ်ၵၢင်ႉၵႄႇၼႂ်းဝဵင်း ၸတ်းပၼ်ၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ ။
တီႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇၼႆႉ ၾႆးၾႃႉ မႃး 4 – 5 ၸူဝ်ႈမူင်းၵူၺ်း ။ ၶၢဝ်းယၢမ်းၾႆးမႃးဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်းၸႂ် ။ ပေႃးၼမ်ႉဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ၸၢင်ႈပဵၼ်တင်းပဵၼ် တႃၸဵပ်းတႃၵႅၼ်း ၊ ၶူမ်းၵၢႆး ၊ လူမ်းမႆႈၶမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။
“ယွၼ်ႉၾႆးဢမ်ႇမႃးလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၼ်ၼမ်ႉလႆႈတၢင်းဝဵင်း ၊ တီႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇၼႆႉၼမ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇၵိၼ်း ၊ မီးပႃးၼမ်ႉမုတ်းသေလူးၵွၼ်ႇ ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇၶဝ်ဝႃႈ ၶဝ် ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းလႄႈ ဢမ်ႇပၼ်ႇၵၢၼ်လႆႈလီလီ ၊ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမေႃၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉလႄႈ ၸွင်ႇလႆႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃၼမ်ႉၸိူင်ႉၼႆ ၊ ၼမ်ႉႁူး ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်ယူႇၸမ်ၵူၺ်း ၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း”- ဝႃႈၼႆ ။
တီႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇတႃႇတေလႆႈၼမ်ႉၸႂ်ႉၼႂ်းဝဵင်း ပိူင်လူင် ပိုင်ႈဢိင် ၼမ်ႉသွင်သႅၼ်းဝႆႉ ။ ပဵၼ်သႅၼ်း ဢၼ်ဢဝ်မႃးတီႈ ၼမ်ႉမုတ်း သေ ၊ ထႅင်ႈသႅၼ်းၼိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးဢၼ်လုတ်ႇဢဝ်ၼမ်ႉၼႂ်းဢၢင်ႇ တီႈဢၢင်ႇၵဵပ်းၼမ်ႉသေ ၽႄႈပၼ်ၶိုၼ်း ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ။
ၼမ်ႉဢၼ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းၼမ်ႉမုတ်း ၼႆႉ လႆႈတႃႇၵူၼ်းဢၼ်ယူႇၸွမ်းသႅပ်ႇပိုၼ်ႉတႅမ်သေ ၊ ထႅင်ႈသႅၼ်းၼိုင်ႈၼႆႉသမ်ႉပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵျၢပၢၼ်ႇမႃးလူႇဝႆႉဢၢင်ႇၼမ်ႉလႄႈ ၸၢတ်ႈလုတ်ႇၼမ်ႉတႃႇပၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ။
ဢၼ်ၸူပ်းၽေးၼမ်ႉၵိၼ်းတီႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႉ ႁူဝ်ၶၢႆး ၊ မျႃႉၵၢၼ်ႇတႃႇ( မြကန်သာ) ၊ ဢွင်ႇၶျၢၼ်းတႃႇ ( အောင်ချမ်းသာ ) ၊ သီႇရိ ( သိရိ) ၊ မင်ႇၵလႃႇ ( မင်္ဂလာ ) ၸိူဝ်းၼႆႉ- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ