တႄႇဢဝ်ႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် ပီ 2025 ၼႆႉမႃး ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်လႄႈ မေႃသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းတႆး ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ပိုတ်ႇပၢင်သွၼ်ၶၢဝ်းမႆႈ ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ တီႈပွၵ်ႉ 4 ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ၸၢၼ်း မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းႁိမ်းၸမ်ႁႃႈသိပ်းၵေႃႉ။

ၸၢႆးႁၢၼ်ၼုမ်ႇၾႃႉ မေႃသွၼ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပၢင်သွၼ်ႁဝ်းၼႆႉ တေပိုတ်ႇတႃႇၶၢဝ်း တၢင်းသွင်လိူၼ်။ မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းတင်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ဢေႃႈ။ ပၢႆးႁဵၼ်းဢၼ် ႁဝ်းၶႃႈ ပၵ်းၸႂ်သေ တေသွၼ်ပၼ်ၼႆႉ မီး 4 ပၢႆး။ ပဵၼ်ပၢႆးလိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ 4 skill ၊ ပၢႆးလိၵ်ႈတႆး၊ ပၢႆး ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း တၢင်းၵႃႈ ပႃးၸဵမ်လၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းတေဢွၼ်ႁဵၼ်းသူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ႁုင်မိုဝ်ႉၵိၼ်ယႅမ်ႉၸွမ်းမေႃသွၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ဢၼ်လႆႈပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် ၶၢဝ်းမႆႈၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၶဝ် တေပဵၼ်ၵူၼ်းပေႉတူဝ် မေႃယူႇၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းသေ မီးၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇပႃး ဝႃႈၼႆ။

“ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းၶဝ် တေလႆႈတီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၢႆၼိုင်ႈတႄႉ ၶဝ်တေပဵၼ်ၵူၼ်းပေႉတူဝ် ယွၼ်ႉဝႃႈတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ လိူဝ်သေလိၵ်ႈလၢႆးယဝ်ႉ ႁဝ်းသမ်ႉလႆႈပၵ်းၸႂ်ပႃးၵၢၼ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းၼွၵ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸင်ႇႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ပဵၼ်ၵူၼ်းပေႉတူဝ်ၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၶဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၵႃးသၢင်ႈႁႂ်ႈၶဝ်ႁူႉတူဝ်ပႃး လွင်ႈဝႃႈၶဝ်ပဵၼ်တႆး ၼိုင်ႈ ၵေႃႉၼႆႉ မီးၵၢၼ်ပုၼ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် မိူဝ်းၼႃႈ။ ႁႂ်ႈၶဝ်မေႃယူႇသၢင်ႈၸွမ်းၸုမ်း ၸွမ်းတူင်ႇဝူင်း ယွၼ်ႉဝႃႈ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် သိုပ်ႇၵႂႃႇၶၢဝ်းမိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ တေယူႇၵေႃႉလဵဝ်ၵေႃႈ မၼ်း ဢမ်ႇပဵၼ်”- ၸၢႆးႁၢၼ်ၼုမ်ႇၾႃႉ မေႃသွၼ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄ ၼင်ႇၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်း ပိၵ်ႉဢိုတ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈယဝ်ႉလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပေႃးတေဢမ်ႇယူႇလၢႆ တူၺ်းၾူၼ်းလဵၼ်ႈၵဵမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈပိုတ်ႇပၢင်သွၼ်ၼႆႉမႃး ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးလႅင်းႁိူင်း ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေပိူင်ႈလၢႆး သွၼ်မၼ်း။ ပၢင်သွၼ်ၶၢဝ်းမႆႈ ဢၼ်ပိူၼ်ႈပိုတ်ႈယူႇၼၼ်ႉတႄႉ ပိူၼ်ႈမႃး ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းသေမိူဝ်းၶိုၼ်း ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ လႆႈမႃးယူႇၵိၼ်ၼွၼ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းသေ ၵၢင်ၶမ်ႈမႃးၵေႃႈ လႆႈသွၼ်ၾိင်ႈငႄႈ ၾိင်ႈထုင်းပႃး ဢၼ်ႁဵၼ်းၵေႃႈ တေလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလီလီ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် မၼ်းပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉၼႆ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ပေႃးယူႇတီႈႁိူၼ်းၼႆ ၶဝ်ၵုမ်ႇလဵၼ်ႈၾူၼ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇပေႉတူဝ်သင် ပေႃးဝႃႈယူႇတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆ တင်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းသေ ၵျေႃႇၸွမ်းၵၢၼ် ၶဝ်ၼႆ ၶဝ်တေလိုမ်းၾူၼ်းလိုမ်းၵဵမ်းပႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈပိုတ်ႇဝႆႉပၢင်သွၼ်ၶၢဝ်းမႆႈၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉ ၶႂ်ႈပိုတ်ႇသွၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇတေပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းလႆႈၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉလူဝ်ႇသၢင်ႈႁွင်ႈႁဵၼ်း၊ ၶပ်းၶိုင်ၾႆး ၾႃႉ၊ ပႃးၸဵမ်ယွင်ၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ တင်းၼမ်။

ၸၢႆးလႅင်းႁိူင်း ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း – “မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တေဢၢၼ်းဢဝ်ၾႆးၾႃႉ ႁႂ်ႈထိုင်ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆ ယူႇ ယဝ်ႉၵေႃႈ လူဝ်ႇသၢင်ႈထႅင်ႈ ႁွင်ႈႁဵၼ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈမုင်းလဵၵ်းသေ ၵင်ႈၽၢၵ်ႈဝႆႉၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ မၼ်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း(ယႃႇယီႇ) ၵူၺ်း မၼ်းပႆႇပဵၼ်ပိူင်တၢႆ ပႆႇႁဵတ်းလႆႈၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉ ႁႂ်ႈမၼ်းယူႇၵႂႃႇလႆႈၶၢဝ်းယၢဝ်းတႄႉ တိုၵ်ႉလူဝ်ႇတင်းၸွႆႈထႅမ်လၢႆလၢႆတီႈယူႇ”- ဝႃႈၼႆ။  

ႁူင်းႁဵၼ်းတႆး ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈပွၵ်ႉ 4 သေ ယူႇတီႈ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၶတ်းၸႂ် တႄႇ ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2018 တႃႇတေသၢင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ လႆႈထူပ်းလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ ၽွင်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လႄႈ ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵၢၼ်ၶိုပ်ႈၼႃႈႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈ မီးလွင်ႈၸိူင်ႉၵၢတ်ႈမႃးတင်းၼမ်လႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ ၸင်ႇႁႃလႆႈပိုတ်ႇႁူင်း ႁဵၼ်းၶၢဝ်းမႆႈၵူၺ်း ၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးလွင်ႈ ယၢပ်ႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉလူဝ်ႇသၢင်ႈထႅင်ႈတင်းၼမ်။

လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလွတ်ႈႁူဝ်ၽႂ် လွင်ႈသုၵ်ႉသၵ်ႉၼႆၵေႃႈ ပေႃးတေပႂ်ႉႁႂ်ႈယဝ်ႉႁႂ်ႈမၼ်း ယဵၼ်ၸင်ႇ တေႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈၶႃႈၼႃႇၼေႃႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢၼ်လူဝ်ႇသိုပ်ႇ ႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ်တီႈၵႆ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၼမ်ဢေႇဢမ်ႇဝႃႈ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမီးႁႅင်းမႃးၵေႃႈ တေၸၢင်ႈသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ၵႂႃႇ ပႃးၸဵမ်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉသွႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ – ၸၢႆးလႅင်း ႁိူင်း တုၵ်းယွၼ်း လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼႆႉ မိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ သမ်ႉမီးႁူင်းႁဵၼ်းမၢၼ်ႈယူႇၵူႈပွၵ်ႉပွၵ်ႉ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူင်းၶႄႇသေ ႁူင်းႁဵၼ်းၶႄႇၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်လူင်ဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇႁူင်းႁဵၼ်းတႆး တေပဵၼ်မႃးၼိုင်ႈလင်တႄႉ ၵိုင်ႇလီ ႁူမ်ႈႁႅင်းၵၼ် ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်မႃးလႆႈသေ ၸင်ႇလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး – ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ပၢင်သွၼ်ၶၢဝ်းမႆႈ တီႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼႆႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းတႆးယဝ်ႉ ၸွမ်းဝတ်ႉ/ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တႃႇပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် ထႅင်ႈလၢႆတီႈ မိူၼ်ၵၼ်။