ဝၼ်းတီႈ 04/03/2025 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇလူင် မၼ်းၸဝ်ႈထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ တီႈဝၢၼ်ႈဢုမ်ႇတိုင်း ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၸႂ်ယုပ်းၽၢၼ်ႈ။

ဢၼ်ၺႃးယိုဝ်းတၢႆၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်မေႃတူၺ်းထိုင်လူလွမ် ပူၵ်းပွင်ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ ၸဝ်ႈၽူႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းထုင်ႉမိူင်းပၢႆး ၊ ၾၢႆၶုၼ် ၊ ပၢင်လွင်း လႆႈပိုင်ႈဢိင်ၸႂ်ယႂ်ႇလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လူႉယႂ်ႇသုမ်းလူင်။ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ၸင်ႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင် ႁႂ်ႈၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းသေ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵူတ်ႇထတ်း ၶိုင်ပွင်ပၼ်ႁႂ်ႈၵေႃႉတၢႆလႄႈ ၵေႃႉၵိုတ်း လႆႈလွင်ႈၽဵင်ႇ ပဵင်းပဵၼ်ထမ်း ဝႃႈၼႆ။

ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး ဢၼ်ၺႃးယိုဝ်းလူႉလွၼ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ဢူးထမ်ႇမသႃႇရ (ႁွင်ႉ) ၸဝ်ႈယွမ် (တၵ်ႉၵႃႇဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉ ဢူးပဵင်ႇ) ဢႃယု 48 ပီ ဝႃႇၸဝ်ႈ 28 ဝႃႇ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈဝတ်ႉထမ်းသၢႆလႅင်းၶမ်း (ဝတ်ႉတႆး) ပွၵ်ႉၼႃးၵၢတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 8 ပီ ပူၼ်ႉမႃး။

ဢမ်ႇထၢင်ႇထိူမ်သေ သမ်ႉၺႃးယိုဝ်းလူႉလွၼ်ႇၵႂႃႇ လူၺ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈႁူႉတၢင်းသင် ၽွင်းငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉ။ တၵ်ႉၵႃႇဢၼ်ၵႆႉၸပ်းၸွမ်းႁွမ်းပႆမၼ်းၸဝ်ႈ ၵေႃႈ လႆႈၺႃးယိုဝ်း လူႉတၢႆၸွမ်း။

ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးၼႆႉ ၺႃးယိုဝ်း 8 ၵမ်း ၊ တၵ်ႉၵႃႇမၼ်းၸဝ်ႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸၢႆးပီး ဢႃယု 40 ပၢႆ ၼၼ်ႉသမ်ႉ ၺႃးယိုဝ်း 2 ၵမ်း။ လူႉလွၼ်ႇတၢႆထင်တီႈ တီႈဝၢၼ်ႈဢုမ်ႇတိုင်း ဝႃႈၼႆ။

ပဵၼ်ၽႂ်ၵေႃႉယိုဝ်း ၊ ယွၼ်ႉသင် ၺႃးယိုဝ်း ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ပႆႇမီးၽႂ် ယိုၼ်ယၼ်သေတႃႉ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈ ဢၢင်ႈသင်သေ ၺႃးၶႃႈတၢႆၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁပ်ႉပိူင်ပဵၼ်ၼႆႉလႆႈ ၼပ်ႉသွၼ်ႇဝႃႈ ပဵၼ် လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ။ ပဵၼ်လွင်ႈလူႉယႂ်ႇသုမ်းလူင်။

ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး ထမ်ႇမသႃႇရၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၽူႈဢၼ်ႁႃတိုဝ်ႉတၢင်းၶဝ်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းမႃးလၢႆ မူႇလၢႆၸုမ်း ၸဵမ်ဢဝ်လွင်ႈၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ဢိၵ်ႇပႃး ၵူၼ်း ၸိူဝ်းထူပ်းၽေး ပၢင် တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈၶၢမ်ႇၸုၼ်ႉၽွၼ်းပၢင်ႈသုၼ်ႇတူဝ်သေ ဢဝ်သၢႆၸႂ်လႅၵ်ႈႁႄႉၵင်ႈ ပၼ်တီႈယူႇၵူၼ်းမိူင်းမႃးတႃႇသေႇ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တႄႇယိုတ်းမိူင်း။

ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းပဵၼ်ထမ်းၼႆႉသေ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း လၢႆၸုမ်း ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင် ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 06/03/2025 ၼႆႉ။ ဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း လိၵ်ႈယိုၼ်ထိုင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဢမ်ႇယွမ်း 2 ၽိုၼ်။

ၼၢင်းၶျႄႇရီႇလေး ၵေႃႉႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ်ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၼႂ်းလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈ တွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၶႂ်ႈလၢတ်ႈတႄႉၵေႃႈ တေႁဵတ်းလွင်ႈသင်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸွပ်ႇတူၺ်းလီလီ။ ထတ်းသၢင် တႅတ်ႈတႅတ်ႈတေႃးတေႃးသေ ၸင်ႇႁဵတ်းၼႆႉတေလီဢေႃႈ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ပေႃးတေ ပိုတ်းယိုဝ်း ၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆၼႆ ႁႂ်ႈႁူႉလွင်ႈႁူႉတၢင်းမၼ်းတႄႉတႄႉ ၵွၼ်ႇ ၸင်ႇႁဵတ်း။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၶႂ်ႈယိုဝ်းၽႂ် ၵေႃႈယိုဝ်း”- ဝႃႈၼႆ။

လိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင် တႃႇၽိုၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉ မီးၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်လၢႆလၢႆၾၢႆႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ ပဵၼ်မႃး။ တေပႃး ၾၢႆႇၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း ၾၢႆႇမေႃသွၼ် ၾၢႆႇသင်ၶ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႈ ယူႇတီႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ဝဵင်းပၢင်လွင်း ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ဝဵင်းသီႇၵိပ်ႇ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈလႄႈ ၼႂ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼႂ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ – “လွင်ႈသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၺႃးၶႃႈတၢႆၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်ႁႅင်းဢီး ႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးထႅင်ႈပၼ်ႁႃ ၽႃ သႃလႄႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း”- ဝႃႈၼႆ။

“ပဵၼ်ယွၼ်ႉသင်သေဢမ်ႇဝႃႈ လၵ်ႉလွမ်ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်ၸိူင်ႉၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇႁၼ်လီဢမ်ႇ ၵမ်ႉထႅမ် သၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇတုၵ်းယွၼ်းထိုင် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁႂ်ႈၵူတ်ႇထတ်းႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် တႃႇလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်း ၼမ်ႁူႉႁၼ်ၸွမ်း ႁူႉၸႅင်ႈသေၵမ်း ”- ဝႃႈၼႆဝႆႉထႅင်ႈ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပၢင်တိုၵ်းတႄႇပဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းၾၢႆၶုၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ လႆႈၽူင်ႉပၢႆႈ ၵႂႃႇယူႇၸွမ်းဢွင်ႈတီႈလွတ်ႈၽေး။ ပႃးၸဵမ်ၸဝ်ႈၶူးထမ်ႇမသႃႇရၵေႃႈ လုၵ်ႉတီႈဝတ်ႉထမ်းသၢႆလႅင်းၶမ်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈဝတ်ႉတႆး ပွၵ်ႉ ၼႃးၵၢတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ်သေ လႆႈၶၢႆႉပၢႆႈယူႇဝႆႉတီႈဝၢၼ်ႈလွႆပဝ်း (လုၵ်ႉၾၢႆႇတူၵ်းၼွင်ၾၢႆၶုၼ် ၵႂႃႇယူႇၾၢႆႇဢွၵ်ႇၼွင်)။ ထိုင်ဝၼ်းတီႈ 04/03/2025 ၼႆႉသမ်ႉ မီးလွင်ႈတၢင်းလူဝ်ႇ ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈဢုမ်ႇတိုင်း ၵမ်းၼိုင်ႈၼႆသေ ၸင်ႇၺႃးလွင်ႈႁၢႆႉၸႃႉ ၸိူင်ႉၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇ ၺႃးယိုဝ်းၼႆႉသေ ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈ ထတ်းသၢင်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ – “ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ။ ပူၵ်းပွင်ပၼ် ၵူၼ်း ပိုၼ်ႉတီႈ လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆးလႄႈ ၾိင်ႈထုင်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းၼႆႉ လႆႈၽိုတ်ႉၼႂ်းၵႄႈပိူၼ်ႈ သေ ႁဵတ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇၵူၼ်းမိူင်းမႃးၶႃႈဢေႃႈ။ ပဵၼ်တီႈၸႂ်ယၼ်ႇတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈလႄႈ ပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီတႄႉၶႃႈဢေႃႈ။ သေးလၢႆၼႃႇၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 2025 ၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းပၢင်လွင်း ဢႃယု 45 ပီ ၸိုဝ်ႈၼၢင်းဝႃႇ လုၵ်ႉဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၽႃမူ တေၵႂႃႇလွႆၵဵင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၺႃးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇယိုဝ်းတၢႆ ပွတ်းတၢင်း။ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ်တႄႉ လွတ်ႈတၢင်းတၢႆယူႇ ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢၼ်ပႃးၸုမ်းႁူမ်ႈသၢင်ႈဝႆႉ Tai Students Union ၊ SL & CC Universities of Yangon ၊Tai Youth Organization ၊ Tai National Community-Thailand ၊ KunHing Organization ၊ Tai Youth Network ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင် မိူၼ်ၵၼ်။

ၼႂ်းလိၵ်ႈၽိုၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ပႃးဝႆႉဝႃႈ – “သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉၼၵ်းၼႃ။ ႁႂ်ႈဢဝ်လိူင်ႈပၼ် တူတ်ႈတၢမ်ႇ ၸုမ်းဢၼ် ၵေႃႉဢၼ် ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း ဢၼ်ယိုဝ်းသင်ၶလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ႁႂ်ႈထိုင်တီႈ” – ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ်ၼႆႉ လိူဝ်သေမီးလွင်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃး 9 သူႇ လႄႈ ထၢတ်ႈၵွင်းမူး 16 သူႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းဝၢၼ်ႈလဢီႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၺႃးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ မႃးတတ်းႁႂ်ႈ မုၼိတေႃႇ ထီးထၢတ်ႈၵွင်းမူး ၸိူဝ်းၼႆႉ ပုတ်းၶၢတ်ႇလူႉလႅဝ်ဝႆႉ။ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ၵူတ်ႇထတ်းၶိုင်ပွင်ပၼ် ႁႂ်ႈဢဝ်လိူင်ႈၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ် လွင်ႈၼႆႉတင်းသဵင်ႈၼႆ ၼႂ်းလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင်ၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉၼင်ႇၼႆ။