ၸဵမ်မိူဝ်ႈၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ တႄႇၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်းၼႆႉမႃးသေ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ယုင်ႈယၢင်ႈမႃး လိူဝ်ၵဝ်ႇ။ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ မီးပၼ်ႁႃၵၼ်မႃးၶိူဝ်းယႂ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ ယၢပ်ႇၵိၼ်ၸွမ်း ၼႂ်းၵႄႈမၼ်း။

မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈဢိူင်ႇမိူင်းၸီး ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၶုတ်းၶမ်းလူၺ်ႈ ဢမ်ႇထွမ်ႇသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း။ ၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်း ၼၼ်ႉ ၺႃးယိုဝ်း လူႉတၢႆ မၢတ်ႇၸဵပ်းၼမ်။ ၵမ်ႈၼမ် ထတ်းသၢင်ဝႃႈ ၼႂ်းပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ပႃးသိုၵ်းၶၢင် KIA လႄႈ ၸင်ႇမီးပၼ်ႁႃယႂ်ႇ ၸိူင်ႉၼႆမႃး ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတင်းသွင်ၾၢႆႇၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ဝႆးဝႆး ဝႃႈၼႆ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2022 ၼၼ်ႉမႃး ၵူၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၸီး ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈမႃးထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။ ပၼ်ႁႃဢၼ်လႆႈထူပ်းလႆႈၺႃးၵေႃႈ ၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ၊ ၵႃႈၶၼ်ၾုၼ်ႇထၢတ်ႈသုင်။ ပၼ်ႁႃဢၼ်ႁၢႆႉၸႃႉသုတ်းသမ်ႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၶဝ်ႈမႃးသေ ပၼ်ႇၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း။ ယွၼ်ႉပၼ်ႁႃ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသေ တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃး ဢမ်ႇယွမ်း 20 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပွႆႇပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈ။  

ဝၼ်းတီႈ 05/03/2025 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12 မူင်း ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA ႁူမ်ႈၵၼ် ၵႂႃႇသၢၼ်ၶတ်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈပဵင်းၶမ်း ဢိူင်ႇမိူင်းၸီးၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းလႄႈ မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆ 6 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 6 ၵေႃႉ။

ဝၢၼ်ႈပဵင်းၶမ်းၼႆႉ လုၵ်ႉမိူင်းၸီးၵႂႃႇ ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 45 မိၼိတ်ႉ။ တီႈဢၼ်သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၶုတ်းၶမ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်တီႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၵ်ႇသဵင်သၢၼ်ၶတ်းမႃးၸဵမ်လႂ်။ ဢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင် ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၼႂ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA မီးမႃးယဝ်ႉသေတႃႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးသင်မႃး ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းမိူင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းမိူင်းတင်း သိုၵ်းၶၢင် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇလၢတ်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈၶဝ်သိုပ်ႇၶုတ်းၶမ်း။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းပၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ဢမ်ႇထွမ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈ ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ် ဢမ်ႇဝႆႉၼၵ်း။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ပဵၼ်သူပ်းပဵၼ်ၵႂၢမ်းၵၼ် ထိုင်တီႈပႃးတိၼ် ပႃးမိုဝ်း ထုပ်ႉတွႆႇၵၼ်။ ၽိူဝ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ၽိတ်းၵၼ် မင်ၵၼ်ၼႆၵေႃႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉသမ်ႉ ယုၵ်ႉၵွင်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇတီႈၵူၼ်းၽိတ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ၵမ်းသိုဝ်ႈလႄႈ ၸင်ႇမီးလွင်ႈလူႉလွင်ႈတၢႆၼမ်” – ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – “ၶဝ်ၵႂႃႇႁၢမ်ႈ လွင်ႈဢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉဢမ်ႇပွင်ႇၵႂၢမ်းၵၼ်သေ ၾၢႆႇသိုၵ်းၶႄႇ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းၶၢင်ၶဝ် ၵႂၢမ်းၼမ်ၵၼ်။ ၶဝ်ၽိတ်းၵၼ်လႄႈ ၾၢႆႇသိုၵ်း ၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၶႃႁၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ တိူဝ်ႉတီႈၶႃသေ ၶႃႁၵ်းၼႆၶႃႈ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မၼ်းသိုပ်ႇၾူၼ်းလၢတ်ႈပိူၼ်ႈ ၵႂႃႇတူၺ်း။ ၽိူဝ်ႇၵႂႃႇတူၺ်း သမ်ႉပေႃးၺႃးယိုဝ်းယဝ်ႉ 6 ၵေႃႉၼႆၼႃႇ။ ထႅင်ႈ 6 ၵေႃႉ ၶဝ်ဢဝ်ၵႂႃႇႁူင်းယႃ။ မိူဝ်ႈဢဝ် ၵႂႃႇႁူင်းယႃၼၼ်ႉ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ လႅပ်ႈတေဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉၼႆဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ဢၼ်ၵႂႃႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵူၺ်း။ ပႃးလုၵ်ႈသိုၵ်းၶၢင် KIA လႄႈ ပၼ်ႁႃမၼ်း ၸင်ႇယႂ်ႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် တင်းသွင်ၾၢႆႇယဵၼ်ဝႆႉ။ ႁႂ်ႈၽူႈမီးၸၼ်ႉတင်းသွင်ၾၢႆႇ မီးလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉ ၵၼ်သေ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ် လွင်ႈၼႆႉၵႂႃႇၼႆ ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းမိူင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ဢၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇၼႄၵၢင်ၸႂ်တႄႉ ၶဝ်ၵေႃႈ တႆႈတဵၼ်း ႁွင်ႉပၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ပြည်သူကိုသတ်တဲ့ MNDAA အလိုမရှိလို့ MNDAA ဢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇ ၼႆၵူၺ်း။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းၶၢင် KIA ၶဝ်ၵေႃႈ ၵႂႃႇယူႇၵူၺ်း ၶဝ်တေၼုင်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းသေ ၵႂႃႇဢေႃႈ။ ထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ တိုၵ်ႉယဵၼ်ဝႆႉယူႇ ၶဝ်တေႁွင်ႉၵူၼ်းလူင်ၶဝ် မႃးဢုပ်ႇၵၼ်ၼႆ ဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းၸဝ်ႉၼၼ်ႉ သၢၼ်ၶတ်းယူႇၵေႃႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶုတ်းယူႇလႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵႂႃႇၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်း ထႅင်ႈဝၢႆးဝၼ်း။ ၸင်ႇမီးလွင်ႈၽိတ်းပေႃႉမေႃးၵၼ်သေ ၾၢႆႇသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၸင်ႇပိုတ်း ယိုဝ်း။ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸင်ႇဢဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းလူႉတၢႆ တၢင်ႇရူတ်ႉၵႃးသေ ၵႂႃႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၾၢႆႇၼႃႈလုမ်း MNDAA ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၸီးၼၼ်ႉထႅင်ႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ဝႆႉၵႃႈ ၶၼ်တီႈလိၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈ တီႈယူႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေတႃႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ ၺႃးတဵၵ်းၺႃးငႅၼ်းၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမီးၸႂ် ၵူဝ်ၸႂ်ႁႄမႃးၶိူဝ်းယႂ်း။

ပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း တူင်ႉၼိုင် ယူႇဝႆႉၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ သိုၵ်းၶၢင် KIA ၊ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ၊ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၊ သိုၵ်းတႆး SSPP ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပၼ်ႇပုတ်ႈၵၼ် ၵဵပ်း ၶွၼ်ႇၵဵပ်းသိုၵ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း။ ထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပႆႇမီးၽႂ်ယိုၼ်ယၼ် လႆႈတႅတ်ႈတေႃးဝႃႈ သိုၵ်းၸုမ်းလႂ်ၵုမ်းဝႆႉတႄႉတႄႉၼႆ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။

ယူႇတီႈ ၼႂ်းၵႄႈၸုမ်းသိုၵ်း တူင်ႉၼိုင်ၼမ်ၼႆႉ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉၵေႃႈၼမ်။ ယႃႇဝႃႈၵူၼ်းမိူင်း တေႁဵတ်း ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉထၢင်ႇႁၢင်ႈ။ တႃႇၵႂႃႇမႃး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵူၺ်းၵေႃႈ လႆႈၸႅင်ႈၸူးလၢႆတီႈလၢႆၸုမ်း လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းယူႇယၢပ်ႇ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႄႉ တိုၼ်းဝႃႈ ပၢႆႈဢွၵ်ႇၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵိုတ်းဝႆႉၵူၼ်းၶၢဝ်ႉလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ ၵူၺ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ဢိူင်ႇမိူင်းၸီးၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 21 ဝၢၼ်ႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဝၢၼ်ႈတႆးမီး 8 ဝၢၼ်ႈ။ ယူႇတၢင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၼႂ်းၵႄႈၵူတ်ႉၶၢႆ – လဝ်ႇၵၢႆး။