ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ “ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇၵူၼ်းလူင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႃႈ” ၼႆသေ ၵႆႉလႆႈငိၼ်း တီႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ် ယၢမ်ႈလၢတ်ႈမႃး တႃႇသေႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆၼၼ်ႉ ႁဝ်းႁႃးပွင်ႇၸႂ်ၵၼ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ? တေႁဵတ်းႁိုဝ်သေ မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းထၢမ်တွၼ်ႈတႃႇ ႁဝ်းႁႃးၵူႈၵေႃႉယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆႉ တေဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် မၢင်ၸိူဝ်း တေပွင်ႇ ၸႂ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ တေလႆႈတူၺ်းႁၢင်ႈၾၢင်တူဝ်ၶိင်းၶဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ – ၼႃႈတႃၼုမ်ႇထဝ်ႈ ယွမ်ပီးသုင် တႅမ်ႇ ၸိူင်ႉၼၼ်သေ မၵ်းမၼ်ႈဢဝ်။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေလႆႈယႅၵ်ႈၸၢႆးယိင်းသေ မၵ်းမၼ်ႈဢဝ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉႁိုဝ်။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဢဝ် လုမ်ႈၾႃႉဝႃႈၸိုင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ တေလႆႈတႅၵ်ႈဢဝ်တီႈဢႃယုၵူၼ်း သင်ဝႃႈ ဢႃယု 18 ပီ ထိုင် 35 ပီၸိုင် ဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ပၢၼ်သႅၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇယႅၵ်ႈၸၢႆး ယိင်း၊ ဢမ်ႇယႅၵ်ႈၸဝ်ႈသၢင်ႇ၊ ၸဝ်ႈၸၢင်း၊ ၸဝ်ႈၶၢဝ်သင်။ သင်ဢႃယု တိုၵ်ႉမီးၼႂ်းၵႄႈ 18 – 35 ပီယူႇတႄႉ ၸိုင် တိုၵ်ႉပဵၼ်ပၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၺ်း။  

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ “ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇၵူၼ်းလူင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႃႈ” ၼႆၼၼ်ႉ – ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ် ယဵၼ် ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ဢႃႇၼႃႇၵၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇယဝ်ႉ – ဢႃႇၼႃႇၵၢတ်ႈ ၶွင်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉသမ်ႉ မီးတီႈၵူၼ်းထဝ်ႈဢိူဝ်ႈ။ ယူႇတီႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ် လူဝ်ႇမေႃၼႄႉၼမ်း ပၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉဝႆႉ မိူဝ်ႈၼႃႈမႃး တေလႆႈဝၢင်းၸႂ်ယဝ်ႉ။ သင် ဝႃႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈ ဢမ်ႇမေႃၼႄႉၼမ်းၵေႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တေႁႃဢႃႇၼႃႇၵၢတ်ႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ယၢပ်ႇဢိူဝ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။  

ၼၢင်းယိင်းၼွင်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO လၢတ်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇၵူၼ်း လူင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႃႈၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးၼႆ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈပူၵ်းပွင်ပၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ထုၵ်ႇလီပၼ်တီႈယူႇ ထုၵ်ႇလီပၼ်ၵၢၼ် ပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၼမ်ၼမ်။ လၢတ်ႈဢဝ်လၢႆလၢႆၵူၺ်း မၼ်း ဢမ်ႇယဝ်ႉ ၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်းၼႆႉ မၼ်းလူဝ်ႇလႆႈမီး။ သင်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်း ဢမ်ႇပၼ်ၵၢၼ် လၢတ်ႈဢဝ်ၵူၺ်းတႄႉ တႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ ဢၼ်တေမႃးႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၵမ်းသိုဝ်ႈၼႆႉ မၼ်း တေမီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇၶဝ်ယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – “သင်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈတူင်ႉၼိုင်မႃး ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃးၸိုင် မၼ်းတေမီးလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉတင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ႁဝ်း လီပူၵ်းပွင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ သင်ၽူႈ ယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင်ႁဝ်း မီးပၢႆးဝူၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇပူၵ်းပွင်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႄႉယူႇၸိုင်”- ဝႃႈၼႆ။

ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်ၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆး၊ ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇၶဝ် ယုမ်ႇယမ်ပၼ်ဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၶိုင်ပွင်ၸတ်းၵၢၼ်ပႃးၼမ်ၼမ် ဝႃႈၼႆ။

ယိင်းမူၺ်လႅင်း ၵေႃႇမတီႇ ဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး TSU လၢတ်ႈဝႃႈ – “မိူၼ်ၼင်ႇ တပ်ႉ သိုၵ်း၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈ တေဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ ပေႃးႁဵတ်း ၵၢၼ်သင်ၵေႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵူၼ်း မိူင်း ဢမ်ႇပႃးတင်းလင်ႁဝ်း ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ဢၼ်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ်ၵႂႃႇယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးမၼ်းမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈတႄႉယူႇၸိုင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းတေမီးၾၢႆႇလင် ၶဝ်ၸဝ်ႈယူႇ။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁႅင်းဢၼ်ၼိုင်ႈတွၼ်ႈတႃႇၶဝ်ယူႇ”- ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – “ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈမေႃၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်း ဢၼ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ မၼ်းမီးၼမ်ၼႃႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းလူင်ႁဝ်း ဢမ်ႇမေႃႁႃတိုဝ်ႉတၢင်းဢဝ်ၸႂ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ႁႂ်ႈမေႃပၼ် တီႈယူႇၵူၼ်းၼုမ်ႇၼမ်ၼမ်လႄႈ ႁႂ်ႈယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ – ၵူၼ်းမိူင်းပႃး”- ဝႃႈၼႆ။

ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ တပ်ႉသိုၵ်းတႆး ပေႃးတေၵွင်ႉသၢၼ် ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸမ်ၸႂ်ၵၼ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပူၵ်းပွင်လႆႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼၼ်ႉ ၵူႈၾၢႆႇထုၵ်ႇလီ ၶဝ်ႈ ဢွၵ်ႇႁႃၵၼ်ယဝ်ႉ။

ယိင်းဢွၼ်လႅင်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYN လၢတ်ႈဝႃႈ – “ယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇဝႃႈတပ်ႉသိုၵ်းတႆး၊ ပႃႇတီႇတႆး၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ တူင်ႉၼိုင် ႁဵတ်းၽႂ်ႁဵတ်းမၼ်းဝႆႉၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းၵႄႈမၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ဝႃႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉၾၢႆႇလႂ်ၵေႃႈ ပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉ ဢိတ်းဢီႈလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်လႆႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းမႃးပိၼ်ႇပၢႆႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းႁူႉၵၼ် ႁဝ်းၶႂ်ႈၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁဝ်းၶႂ်ႈႁၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁဝ်းၶႂ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁဝ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇႁၼ်ဝႃႈ တေမီးလွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈ လိူဝ်သေၼႆႉယူႇ တႃႇတိုဝ်ႉတၢင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶႃႈတႄႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ် ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈဝႆး ပဵၼ်ပၢၼ်ၸႂ်ႉဢၢႆႊထီႊၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉလႄႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼႆႉ သင်ဢမ်ႇပႃးၵူၼ်းၼုမ်ႇ တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၸိုင် ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇတေၵႅၼ်ႇ ၶႅင်လႆႈ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတင်းၵူၼ်းလူင် ထုၵ်ႇလီၶူၼ်းၶဝ်ႈၵၼ် ၶိုင်ႈတေႃႇၶိုင်ႈသေ ၶိုင်ပွင်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၼႆ ယိင်ႈၶႅၼ်းလီ ၼႆယဝ်ႉ။

ဢၢႆႈၽၢၼ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵဵင်းမႂ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းလူင်လႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၼင်ႇဝႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းလူင်ၼႆႉ မၼ်းမီးတူဝ်ထူပ်းဝႆႉၼမ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇသမ်ႉ ပႆလႆႈၵႆ ယၢမ်းလဵဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႂ်ႉဢၢႆႊ ထီႊ ဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ တိုၼ်းလႅတ်းၽၢႆး မီးတိုဝ်ႉတၢင်းႁဵၼ်းလႆႈၵႆသေဢမ်ႇၵႃး ၸၢင်ႈဝၵ်ႉတဝ်းလႆႈ ၶေႃႈမုလ်းတၢင်း ၼွၵ်ႈ တႃႇမႃးပူၵ်းပွင် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းယႂ်ႇ”- ဝႃႈ ၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းလူင်ၵေႃႈ လူဝ်ႇထွမ်ႇၵူၼ်းၼုမ်ႇၽွင်ႈ ၸႂ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ လီဢမ်ႇလီ ၶဝ်ၸဝ်ႈ လူဝ်ႇလႆႈ မေႃထတ်းသၢင်ဢဝ် ၵၢၼ်သင်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတင်း ၵူၼ်းလူင်ၼႆႉ တိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈမီး ၶိုင်ႈတေႃႇ ၶိုင်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ် သင်ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး ၶဝ်ၸဝ်ႈဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းတေဢွၼ်မႃးၼႆႉ ပေႃးႁႅင်းဢေႇၼႆ ၸွင်ႇၶဝ်တေ ၵႅၼ်ႇၶႅင် ဢွၼ်လႆႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉႁိုဝ်”- ဝႃႈၼႆ။

ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်မႆႈၸႂ်ႁႅင်းသမ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၺ်း ၼႆၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵဵပ်းသိုၵ်း တႄႇဢႃယု 18 ပီ ထိုင် 35 ပီ (ၵူၼ်းၸၢႆး)။ သင်ပဵၼ် ၼၢင်းယိင်းသမ်ႉ ဢႃယု 18 ပီ ထိုင် 27 ပီ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယိင်ႈၶႅၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပၢႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၼမ်။ ၸိူဝ်းဢမ်ႇပၢႆႈ ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်း ၸွမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်းၵႂႃႇ။ ၼႆႉလူး တေႁဵတ်းႁိုဝ် ၶိုင်ပွင်တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႆႈ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီၼႆႉ ပေႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉဢႃႇၼႃႇၵၢတ်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ သင်သိုပ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇ ၸိူင်ႉၼႆ ယူႇတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၼၼ်ႉ ႁႃတၢင်းမၼ်းပႆႇႁၼ်။ ယူဝ်ၶႄး တေလပ်းသိင်ႇမိုတ်ႈတၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈ ၶၢဝ်းတၢင်း 70-80 ပီထႅင်ႈ ယဝ်ႉႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉ။

ၼၢင်းယိင်းၼွင်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO လၢတ်ႈဝႃႈ – “ပေႃးဝႃး ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်း ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ တိၵ်းတိၵ်းၼႆ ႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ် ပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်း လွင်ႈၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်လွင်ႈမႆႈၸႂ်တႄႉတႄႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဝၼ်းၼိုင်ႈမၼ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းလီမႃးၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ပေႃးၸိူင်ႉၼႆ တိုၼ်းလၢင်း ၵူၼ်းႁဝ်း တေၵႂႃႇဢဝ်တီႈလႂ် ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ တႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းတႄႉတႄႉ။ သင် ပဵၼ်လႆႈတႄႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈသိုၵ်းၸုမ်းလၢႆၵဵပ်းၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး လႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇယူႇၼႆႉ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ၵဵပ်းသိုၵ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵဵပ်းသိုၵ်းယူႇၶိူဝ်းယႂ်း ႁင်းၽႂ်မၼ်း တႃႇတေၶဵင်ႇတႃႉၵၼ် လွင်ႈႁႅင်းသိုၵ်းၽႂ်ၼမ်ၵေႃႈ မၼ်းပေႇပုၼ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၸႂ်ႈယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇပၢႆႈမိူင်းၼမ် ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၶိူဝ်းယႂ်းတႄႉ တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း တိုၼ်းတူၵ်းသုမ်း ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉယဝ်ႉ။

ယိင်းမူၺ်လႅင်း ၵေႃႇမတီႇ ဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး TSU လၢတ်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇပူၵ်းပွင်မိူင်းႁဝ်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းမိူဝ်းၼႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ယွၼ်ႉလွင်ႈၵဵပ်းသိုၵ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ် ပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃး ပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယူႇမိူင်းပိူၼ်ႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် တူၵ်းသုမ်းလူင်သုမ်းလၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်း ပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃး ၸိူင်ႉၼႆယူႇတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် ၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ ၸဵမ်ဢဝ်ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ၊ ၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁဝ်းတေဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတီႈလႂ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၶေႃႈလီဝူၼ်ႉဝႆႉယူႇ”- ဝႃႈၼႆ။

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း မိူင်းပိူၼ်ႈဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းယိပ်းပိူင်တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ဢဝ်သဵင်ၵူၼ်းတင်းၼမ်တႅပ်းတတ်းဝႃႈလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ ဝၢၼ်ႈမိူင်းပိူၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၸဵမ်ဢဝ်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ ပၢႆးယူႇလီ ၸိူဝ်းၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိူၼ်ႈသႂ်ႇၸႂ် တူၺ်းထိုင်ၵူၼ်းမိူင်းဝႆႉထီႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးမႃးတူၺ်း မိူင်းတႆးသမ်ႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ယူႇၶိူဝ်းယႂ်း ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ယင်းပႆႇဝၢႆးပႆႇႁၢႆ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ဢၢႆႈၽၢၼ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵဵင်းမႂ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ – “ၽိူဝ်ႇဝႃႈ ၵဵပ်းသိုၵ်းယဝ်ႉၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ လႆႈပၢႆႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ တႃႇတေႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈဝၢၼ်ႈတႃသူၼ် ၾိင်ႈထုင်းႁဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးတေဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁဵတ်းယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ပိူင်တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊဝႃႈၸိုင် ပေႃးႁႅင်းၵူၼ်း ႁဝ်းဢေႇၵေႃႈ ႁဝ်းသုမ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်း ဢၼ်ပၢႆႈမႃးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းပိူၼ်ႈၼႆႉ သင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၵတ်းယဵၼ်မႃး ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်မိူဝ်းပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ယႃႇယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ် သွၼ်ႈယူႇၼႆႉမိူင်းပိူၼ်ႈၼႆႉၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်း လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ လိူဝ်သေဝႃႈ ၸႂ်ယႂ်ႇၶိုၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈၵႂႃႇဝၼ်းလႂ်ဝၼ်း ၼၼ်ႉ ႁင်းၽႂ်မၼ်းၵူၺ်း ၵဵဝ်ႇ လူၺ်ႈ လွင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပၢႆႈဢွၵ်ႇမိူင်းၼႆႉ ႁၢမ်ႈၵၼ်ယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်း လၢႆၾၢႆႇလၢႆတၢင်းႁိပ်ႇၶဝ်ႈၸူး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ယိင်းဢွၼ်လႅင်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYN လၢတ်ႈဝႃႈ – “လွင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈ ပၢႆႈဢွၵ်ႇမိူင်းၵႂႃႇ ၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈလူႉသုမ်းတွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်း တႄႉတႄႉ။ ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး သင်ႁဵတ်းလႆႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸိုင် ၵူၼ်းတီႈတေတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တေယွမ်းႁႅင်းၵႂႃႇ မၼ်းမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵႂႃႇ ၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်း ၸိူဝ်းပၢႆႈၵႂႃႇ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈဝႆႉ ယူႇၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သင်ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး တၢင်းႁူႉတီႈလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းဢဝ်မႃးပူၵ်းပွင်ပၼ်ၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈသေၵမ်း”- ဝႃႈၼႆ။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၼိမ်တဵင်ႈ ၵတ်းယဵၼ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၼႆႉ ယူႇတီႈ ၵူၼ်းလူင်ၶဝ် လူဝ်ႇမေႃ ၼႄႉၼမ်း ပွၼ်ႈပၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉဝႆႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႃႈမႃး ၼင်ႇႁိုဝ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းပေႃး တေဢမ်ႇလႆႈတူၵ်းသုမ်းၵႂႃႇ ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

တႃႇႁႅင်းၸႂ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ ပေႃးတေဢမ်ႇတူၵ်း ဝၢင်ႈဝိူဝ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်းထိုင်ဝႆႉဝႃႈ – ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝၼ်းမိူင်းလဵဝ်ၼႆႉ ယႃႇပေႁႅင်းၸႂ်တူၵ်း ယႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈဢႃႇၼႃႇၵၢတ်ႈ ႁဝ်းႁၢႆ ယဝ်ႉတီႈသုတ်းၵေႃႈ ဢႃႇၼႃႇၵၢတ်ႈ ၶွင်ႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈမီးတီႈတူဝ်ႁဝ်း ၶိုင်ပွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ယႃႇပေႁႂ်ႈလႆႈပွႆႇၵႂႃႇၸွမ်း သၢႆၼမ်ႉၽဝႁဝ်းၼၼ်ႉ။ သင်ႁဝ်း ဢမ်ႇပွႆႇတူဝ် ပွႆႇၸႂ် ၶိုၼ်းမႄးၵုမ်းတူဝ်၊  ၶိုၼ်းမႄးႁႃတၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ ၶိုင်ပွင်ၵႂႃႇၼႆ တႃႇတူဝ်ၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈၵတ်းၸႂ်မိူဝ်းၼႃႈ၊ တႃႇလုၵ်ႈလၢၼ်ႁဝ်း မိူဝ်းၼႃႈၵေႃႈ တေလႆႈၵတ်းၸႂ်ၸွမ်း၊ တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ တေလႆႈၵတ်းၸႂ်ၸွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ – ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ မီးၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး တူင်ႉၼိုင်ယူႇဝႆႉ လၢႆမူႇၸုမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ – ၵေႃႁူမ်ႈ သၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYN ၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး SYO လႄႈ ၸုမ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး TSU ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈ လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေ မိူင်းတႆးယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸုမ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တူင်ႉၼိုင်ယူႇဝႆႉ ႁင်းၽႂ်မၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေဢမ်ႇမိူၼ် တပ်ႉသိုၵ်းသွင် တပ်ႉသိုၵ်း ပႃႇတီႇသွင်ပႃႇတီႇ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇ မိူၼ် ၼင်ႇၼၼ် ယွၼ်ႉလႆႈဝႆႉတွၼ်ႈသွၼ်ယဝ်ႉလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေၸမ်ၸႂ် ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ်လႄႈ ပေႃးတေ ဢမ်ႇတႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ် တေၶတ်းၸႂ် ၵွင်ႈသၢၼ်ႁူမ်ႈမိုဝ်း တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး Tai Youth Day ၼႆႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ၵၼ် တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပႃႇၵိူဝ် မိူဝ်ႈႁၢင်ပီ 2017 ။ ယင်းပိုၼ် ၽၢဝ်ႇပႃး ဢဝ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊပႃႉၺၢၼ်ႇ (ၽူႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇတႆး၊ ၽူႈတႅင်ႇတႅမ်ႈ ၽဵင်းတၢင်ႇတုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ ၶိူဝ်းတႆးၶိူဝ်းရႃႇၸႃႇ) ၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် ၵူႈပီ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၼႆယဝ်ႉ။