တႄႇႁၢင်လိူၼ် ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ ၼႆႉမႃး ၵၢင်ႉၵႄႇ ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လူင်းၵဵပ်း သဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်း ၼႂ်းပွၵ်ႉထႅင်ႈပဵၼ် ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ဝႃႈတႃႇႁူႉသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်း တႃႇၸတ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႆသေတႃႉ မႅၼ်ႈၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵဵပ်းၵူၼ်းမိူင်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၸႂ်  မႆႈၸႂ်ဝႃႈၼႆ ။

မိူဝ်ႈၼႆႉ 24 /2/2025 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း  1 မူင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်း လႄႈတင်း ၵၢင်ႉၵႄႇၼႂ်းပွၵ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵူတ်ႇထတ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းလႄႈ ႁူဝ်ၵူၼ်း  ။ 

ၼၢင်းယိင်းသႅၼ်းပၢၼ်ဢႃယုမွၵ်ႈ 40 ပီ ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ၶဝ်ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလူင်းမႃးၵူတ်ႇထတ်းၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း ၊ ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈတႄႉ ၶႆႈႁူႉသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းၼႆၵူၺ်း ၊ လွင်ႈတၢင်းသင်တႄႉတႄႉၼႆ ဢမ်ႇႁူႉလီလီ  ၊ တႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် တႃႇၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ် သိုၵ်းႁႃႉၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ  ၊ မႃးထၢမ် ၵူၼ်းႁိူၼ်းမီးလၢႆၵေႃႉ ၊ ၵႂႃႇလႂ် ႁဵတ်းၵၢၼ်သင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၊ သဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 5 လိူၼ်ၵူၺ်း ၶဝ်မႃးၵဵပ်း သွင်ပွၵ်ႈပႃးၼႆႉယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ ။

 ပီၵၢႆ 2024  ၵေႃႈ ဝၼ်းတီႈ 10 ထိုင် 15 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်း လူင်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်ၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉတႄႉ ၶဝ်လၢတ်ႈတႅတ်ႈတေႃးဝႃႈ ပဵၼ်တႃႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆသေ ဝၢႆးလင်ၵဵပ်း သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းယဝ်ႉ ၶဝ်ဢဝ်သတိၵ်ႊၵႃႊ ဢၼ်ပႃး မိၵ်ႈမၢႆ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ တိတ်းပႃႉဝႆႉၼႃႈႁိူၼ်းပၼ်ၵမ်းလဵဝ်။

ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢၼ်မႃးၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၵမ်းသွင်ၼႆႉ ပဵၼ် ၼႂ်းပွၵ်ႉ 1 ၊ ပွၵ်ႉ 2 ၊ ပွၵ်ႉ 3 ၊ ပွၵ်ႉ 4  ။ တႄႇလူင်းၵဵပ်း တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 21/02/2025 ၼႆႉမႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။   

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ – လွင်ႈၵဵပ်းၵူၼ်းမိူင်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်း ဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်   သိုၵ်းမၢၼ်ႈပႆႇ လူင်းၵဵပ်းၵူၼ်းလႄႈ ငိုၼ်းတွင်း တီႈၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် – ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

“  ၶဝ်တီႉဢဝ် ၶီႈယႃႈၶီႈၾိၼ်ႇၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်ၼႆႉ  ၵႂႃႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ။ တီႉၵႂႃႇလိူၼ်ဢိတ်းဢိတ်း တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ငိၼ်းဝႃႈၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်းပၼ်ယူႇ ၸုပ်ႈထိ 9 ယဝ်ႉၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ  ၼႂ်းပွၵ်ႉ ၼႂ်းယွမ်ႇ တႄႉ ၶဝ်ပႆႇလူင်းၵဵပ်းၵူၼ်းၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ငိုၼ်းတွင်းၼႆၵေႃႈ  ပႆႇမႃးၵဵပ်းၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈ တႃႇၵမ်ႉၸွႆႈၵူၼ်း ႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း  ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ပေႃးမႃးၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၼႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၸႂ် မႆႈၸႂ်။  ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇၸွႆႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းမႃး ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇ  ၼႆတႄႉ ၶဝ်မႃးၵဵပ်း 2-3 လိူၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ။ ၼိုင်ႈၵမ်း  မိုၼ်ႇ သွင်မိုၼ်ႇ သၢမ်မိုၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ –   တေလႆႈပီယဝ်ႉ။ ပၢႆလိူဝ် ငိုၼ်းတွင်း ႁႃယၢပ်ႇ ၶၼ်ၵုၼ်ႇၵေႃႈၶိုၼ်ႈၵူႈမဵဝ်းႁေ ”  ဝႃႈၼႆ ။

တင်ႈတႄႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မၢႆမီႈၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်လႅၼ်ႈၶဝ်ႈၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၸွမ်းၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ပၢင်ႇလႅင်းသႂ် ။  ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉ ၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၸွမ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵႂႃႇႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး မိူင်းၶႄႇ မိူင်းလႃး ပၢင်သၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိုတ်းယဝ်ႉ။ ၵိုတ်းၼုမ်ႇယိင်းၵမ်ႈၽွင်ႈလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢႃယု ပႆႇတဵမ် 18 ၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၵူၼ်းမိူင်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ   ၽူႈၸၢႆး ဢႃယု ၼႂ်းၵႄႈ 18 ထိုင် 35  ၼၢင်းယိင်း  ဢႃယု  18 ထိုင် 27 ပီ ၊  ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈမႃးၸၼ်ႉသုင်ၸိုင် ပေႃးပဵၼ် ၵူၼ်းၸၢႆး တေႃႇထိုင်ဢႃယု 45 ပီ၊ ပေႃးပဵၼ် ၼၢင်းယိင်း 35 ပီ တၵ်းတေလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း။ သင်ၸိူဝ်ႉပၢႆႈတႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၸိုင် သင်ဝႃႈတီႉလႆႈ တေလႆႈႁပ်ႉတူတ်ႈၶွၵ်ႈ 3 ပီထိုင် 5 ပီ ပႃးဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၵဵပ်းဝႆႉၼႂ်းပီ 2019 ၼၼ်ႉတႄႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉ ၵူၼ်းၸၢႆးဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆတႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း မီး 6 လၢၼ်ႉပၢႆ (6.3 လၢၼ်ႉ) လႄႈၼၢင်းယိင်းမီး 7 လၢၼ်ႉပၢႆ (7.7 လၢၼ်ႉ) ။ တင်းမူတ်းမီးမွၵ်ႈ 14 လၢၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်း ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။