ၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းထုင်းမီးဝႆႉဝႃႈ “ၽႂ်မီးငိုၼ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၽႂ်မီးၶဝ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်” ၼႆလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် ငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းၼႂ်း မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈ ႁိုဝ်တေၵၢင်းလွတ်ႈလႆႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ “ၵူၼ်းမီးငိုၼ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၵူၼ်းမီးၵွင်ႈပဵၼ်ၶုၼ်” ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇၶဝ် သၢမ်ၸုမ်း ၶိုင်ပွင်ၸတ်းပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 မႃး ပီႈၼွင်ႉမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ဢမ်ႇယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ်သေဢိတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ

ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 4 မူင်း ၼႃႈမိူင်းပႆႇသႂ်လႅင်းလီ သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇမေႃးပၼ်းလူင်ၵႂႃႇသဵင်ႈယဝ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းပွၵ်ႉ ၼႂ်းယွမ်ႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် တိုၼ်ႇလုၵ်ႉတူၺ်း။ ယၢမ်းၼၼ်ႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇယဝ်ႉ လႆႈယိၼ်းပႃး သဵင် “ဝီး…….ဝီး…….ဝီး…….” ၼႆၼႂ်းႁူ ပၼ်ႇယူႇ ၼိူဝ်ၸွမ်ႁိူၼ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ၊ ပၼ်ႇယူႇၼိူဝ်ယွတ်ႈပၢႆမႆႉပူၵ်ႇ မႆႉမွင် ဢၼ်မီးႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉယူႇသေ သမ်ႉလႆႈႁၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇၶိူင်ႈဢၼ်မေႃးသဵင်” ဝီး….ဝီး….ဝီး….” ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ “တရူၼ်း” ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။

ၼၢင်းလွတ်ႈ ၵေႃႉၺႃးၶမ်ယူႇ ၼႂ်းပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼၼ်ႉ ၶႆႈၼႄဝႃႈ “မိူဝ်ႈတႄႇတႄႉ ဝူၼ်ႉဝႃႈ သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇ တေဢမ်ႇပေႃးမေႃးႁိုင်။ တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇမၼ်းၵေႃႈ ၶဝ်တေၵိုတ်းယူႇၼႆသေ ဢမ်ႇပေႃးဝႆႉ ၼမ်ႉၼၵ်း လႄႈ ဢမ်ႇပေႃးမီးၸႂ်ၵူဝ်မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်။ ယွၼ်ႉဝႃႈ တီႈဝၢၼ်ႈႁဝ်းၼႆႉ ယူႇၸမ် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႆႉလႄႈ ၵႆႉလႆႈငိၼ်းသဵင်ယိုဝ်းၵွင်ႈယူႇ” ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇ ဢၼ်တႅၵ်ႇပၼ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ  ပီ 2023 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 4 မူင်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇၶိုၼ်းယဵၼ်ငၢႆႈငၢႆႈမိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈယဝ်ႉလႄႈ ထိုင်ယၢမ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇ ပၢႆးလႃႈမႃးၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸင်ႇဢွၵ်ႇၶေႃႈၸီႉသင်ႇမႃးတီႈပူႇၵေႇ ပူႇၵၢင်ႉ လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ငိူင်ႉၵႂႃႇယူႇဝႆႉပၼ် တီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၸဵမ်လဵၵ်ႉ ၼုမ်ႇ ထဝ်ႈ ယႃႇယူႇတီႈႁိူၼ်းသေၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢႆႈလိပ်းပၢႆႈတၢႆ

ၽွင်းၼၢင်းလွတ်ႈ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၸမ် ႁိမ်းၸမ်တပ်ႉသိုၵ်း မၢၼ်ႈ လၢႆလၢႆဝၢၼ်ႈၵေႃႈ သမ်ႉပေႃးႁွတ်ႈထိုင်ဝႆႉဢွၼ်တၢင်းမၼ်းၼၢင်းယူႇယဝ်ႉ။ ယၢမ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းႁၼ် မႄႈထဝ်ႈၵေႃႉ႞ (မႄႈထဝ်ႈသႅင်) ယိပ်းတင်းၶွၼ်ႉတဝ်ႉသေ ပႆဢူင်ႉဢီႈဢူင်ႉဢၢင်ႉလူင်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်း ဢွင်ႈသဝ်းပၢႆႈၽေး ၼၼ်ႉယူႇ။

ယၢမ်းၼၼ်ႉၸင်ႇ ၼၢင်းလွတ်ႈၵေႃႈ ၼႅတ်ႈၵႂႃႇၸုင်မႄႈထဝ်ႈသႅင်ၼၼ်ႉမႃးသေ ႁႃဢွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈ တီႈၼင်ႈပၼ်မႄႈထဝ်ႈ။ သဵင်ထူၺ်ႈၸႂ် မႄႈထဝ်ႈၵေႃႈ သမ်ႉပေႃးမေႃး “ႁူဝ်ႉ…ႁႃႉ…ႁူဝ်ႉ…ႁႃ့” လႄႈၸင်ႇထၢမ်ဝႃႈ မႄႈထဝ်ႈမႃးသဵၼ်ႈတၢင်းလႂ် ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်မႃးၼႆယူႇ။

မႄႈထဝ်ႈသႅင် လၢတ်ႈၼႄ ၼၢင်းလွတ်ႈဝႃႈ “ ႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်းႁႃ မႃးထိုင်လႆႈ ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇ ႁူႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈမႄႈထဝ်ႈၶဝ်သေ လတ်းမႃးတၢင်းပႃႇႁဵဝ်ႈၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ၽိူဝ်ႇမႃးၽႅဝ်တီႈပႃႇႁဵဝ်ႈၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇႁမ်ႉမႃးတူၵ်းသႂ်ႇႁိမ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၵူဝ်ႁႄ ၼႅတ်ႈလႅၼ်ႈ လူမ်ႉလူမ်ႉလုၵ်ႉလုၵ်ႉလူင်မႃး တေႃႇထိုင်တီႈၼႆႈၼႃႇ ဢေးလၢၼ်။ ပၢႆႈလိပ်းပၢႆႈတၢႆၼႆၼႃႇၼေႃႈ လၢၼ်ၵဝ်ဝႃႈ” ၼႆယဝ်ႉ။

မႄႈထဝ်ႈသႅင်ၼႆႉ ဢႃႇယူႉ မီးမွၵ်ႈ 70 မီးတၢင်းပဵၼ်  လုပ်ႇၵပ်းလုပ်ႇတေႃႇၸဵပ်းၵႂ်ႈ ( တၢင်းပဵၼ်ၵၢဝ်ႉ) ႁူဝ်ၶဝ်ႇဢမ်ႇၶႅမ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ပႆ တၢင်းလီလီ။ လုၵ်ႈလၢၼ်ၵေႃႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်းဝႆႉ တၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်းလႄႈ မႄႈထဝ်ႈလႆႈယူႇၵေႃႉလဵဝ် တီႈႁိူၼ်း။ ဝၢၼ်ႈမႄႈထဝ်ႈသႅင် လႄႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဢွင်ႈသဝ်းပၢႆႈၽေးၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆၵၼ်တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇမၼ်း ယူႇ- လႆႁူႉၼင်ႇၼႆ။

လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းယူႇၸမ်ၼႃႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းသဵင်ႈၼႆႉ ပၢႆႈသဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇဢၼ်မိူဝ်းတူၵ်း ႁိမ်းဝၢၼ်ႈ ႁိမ်းသူၼ် ႁိမ်းႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ သမ်ႉပေႃးလူမ်ႉလူမ်ႉလုၵ်ႉလုၵ်ႉ ၵၢၼ်းမူပ်ႇ ၵၢၼ်းမၢပ်ႇသေဢွၵ်ႇ မႃး တေႃႇပေႃးထိုင် ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဝူၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈလွတ်ႈၽေး ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၼၢင်းၵၢင် ဢႃႇယု 30 ပၢႆ ၵေႃႉယၢမ်ႈၶမ်ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း 1027 တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “ႁိူၼ်းႁဝ်းၼႆ့ ၸမ်တပ်ႉမၢၼ်ႈၼႃႇၶႃႈဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈတႄႇ ႁဝ်းဢမ်ႇဢၢၼ်းပၢႆႈၼႆၵႂႃႈ၊ ဝႃႈတေယူႇတီႈႁိူၼ်းၵွႆး၊ ဝူၼ်ႉဝႃႈ သဵင်ၵွင်ႈၶဝ် တေဢမ်ႇပေႃးတႅၵ်ႇႁိုင်ၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆသေ တိုဝ်ယူႇဝႆႉတီႈႁိူၼ်း။ ယူႇၵႂႃႇယူႇမႃး ၼိုင်ႈလႃႈ သဵင်ၵွင်ႈဢွၼ်ႇ ၵွင်ႈလူင်၊ သဵင်မၢၵ်ႇ၊ သဵင်ၻရူၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ မေႃးယႂ်းမႃးႁႅင်းတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ဢမ်ႇၶၢမ်ႇလႆႈသေ ၸင်ႇႁွင်ႉဢဝ် လုၵ်ႈၸၢႆးဢွၼ်ႇလႄႈ  မႄႈႁဝ်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇၽၵ်းတူ ၾၢႆႇလင်ႁိူၼ်း။ ၽွင်းၼၼ်ႉၼႆႉ သဵင်မၢၵ်ႇၵွင်ႈသဵၼ်လူင်မႃးၼိူဝ်ႁူဝ် ႁမ်ႉပေႃးမေႃး ၽိဝ်ႉ….ၽိဝ်ႉ…လႄႈ ႁဝ်းမႄႈလုၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇႁတ်းၸုၵ်းႁတ်းပႆယဝ်ႉလႄႈ ၼႅတ်ႈမူပ်ႇမွပ်ႈသေၵၢၼ်းလူင်ၵႂႃႇဢဝ်ၼႃႇ” ၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ လႄႈ တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၵႄႈပၢင်တိုၵ်း

ယွၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢူၺ်းလီသၢမ်ၸုမ်း ယိုဝ်းၵၼ်ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း ၸဝ်ႉၼႂ်တေႃႇဝၼ်းၶမ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၵေႃႈ လႆႈပိုင်ႈဢိင်သွၼ်ႈတူဝ် ႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေးယူႇတီႈ ၼႂ်းဝၢင်း ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၼွၼ်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း။ ၶမ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇတၼ်းလႆႈဢဝ် ၽႃႈႁူမ်ႇၶူဝ်းၼွၼ်းသင်မႃးၸွမ်းလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇယွၼ်း သၢတ်ႇ၊ ၸဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးသိူဝ်ႇသေ ၼွၼ်းမူထူမႃထႃ ၵႂႃႇ။

ထိုင်ၵၢင်ၼႂ်မိူင်းလႅင်းမႃး သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇယဵၼ်ၵႂႃႇမွၵ်ႈ 2 ၸူဝ်ႈမူင်းယဝ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ဝူၼ်ႉဝႃႈပၢင်တိုၵ်း တေဢမ်ႇသိုပ်ႇပဵၼ်ထႅင်ႈယဝ်ႉၼႆသေ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈဝၢႆႇသၢႆႇမိူဝ်းၶိုၼ်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁွတ်ႈ ၽႅဝ်ႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်းၵႂႃႇဢမ်ႇတၼ်းႁိုင်မွၵ်ႈ ၶိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းၵွႆး သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇ မေႃးပၼ်းၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်းမႃး ၶိုၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်တေႃႉၽႃႈတေႃႉၶူဝ်း ဢိတ်းဢွတ်း လႄႈ ဢဝ်ပႃးၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း၊ မၢႆၽၢင်၊ ၶူဝ်းငိုၼ်း၊ ၶူဝ်းၶမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢိတ်းဢီႈသေ ၵႂႃႇသွၼ်ႈယူႇတီႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၶိုၼ်း။

တင်ႈတႄႇဝၼ်းၼၼ်ႉမႃး ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈ ၼၢင်းယိင်း ဢမ်ႇလႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းၸႂ်းႁိူၼ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေဢိတ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸၢႆး ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈၸဝ်ႈငဝ်ႈႁိူၼ်း လႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉ ၵေႃႈ ၵႆႉၸုၼ်ႉသၢႆၸႂ်သေ မိူဝ်းၸႂ်းႁိူၼ်းယူႇပဵၼ်ၵႅပ်ႉပဵၼ်ၵမ်း ။

တီႈဢွင်ႈသဝ်းပၢႆႈၽေး ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၵျွင်းၶမ်း ဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈယူႇ မီးမွၵ်ႈ 3000 ၵေႃႉပၢႆ၊ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ၶၢင်၊ ဝႃႉ၊ လွႆ (ပလွင်ႈ) ၊ မၢၼ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လႆႈႁူႉဝႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈယူႇ 3000 ပၢႆ တီႈၼႂ်းဝတ်ႉပရိယတ်ႉတိ သတ်ႉထမပႃႇလ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ၵျွင်းၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၵွင်းႁေႃ (ဝၢၼ်ႈၶၢင်)၊ ဝၢၼ်ႈၵွင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၶမ်း (တႆး)၊ ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၶမ်း (ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ)၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉႁူးတဝ်ႇ ဢိူင်ႇၵွင်းႁေႃ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတေႃႇၼႃႈၵၼ်ဝႆႉတင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸၵၶ 16၊ ၶလရ 69၊ ၶလရ  323၊ ၶမယ 240 ဢၼ်မီးၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃးလူင် ႁၢႆးဝေး၊ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ တေႃႇသၢႆပၢင်တိုၵ်း ၵမ်းသိုဝ်ႈ လႄႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈလႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇပၢင်တိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၼႆယဝ်ႉ။

ဢွင်ႈသဝ်းဝႄႈပၢင်တိုၵ်း တီႈၵျွင်းၶမ်းၼႆႉ တူၵ်းယူႇၼႂ်းၵႄႈၵၢင် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ယိုဝ်းၵၼ်၊ မၢၵ်ႇၵွင်ႈလူင်၊ မၢၵ်ႇသွတ်ႉ (ရှော့တိုက်ဒုံး) ၊ မၢၵ်ႇတရူၼ်း၊ မၢၵ်ႇၵွင်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႆႉမႃးတူၵ်းသႂ်ႇ ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းလႆႈပၢႆႈၵႂႃႇသွၼ်ႈယူႇၼႂ်းဝတ်ႉၵျွင်းၶမ်းၼၼ်ႉ ထူပ်းၽေးၼမ်တေႉတေႉသေဢမ်ႇ ၵႃး ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလွင်ႈယူႇသဝ်း လႄႈ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ဢိၵ်ႇယႃႈယႃၸိူဝ်းၼႆႉပႃးထႅင်ႈၵွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

“မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽၢႆႇႁဝ်းၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ၵပ်းႁႃ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် တႃႇၸွႆႈထႅမ်ၸိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸိူဝ်းၶမ်ဝႆႉ ယူႇၼႂ်းၵျွင်းၼႆႉသေ ႁႃႁူး ႁႃလၢႆး ဢဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇတီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။ တႃႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉ ၽၢႆႇ႞ၵေႃႈ ႁဝ်းလႆႈၶတ်းၸႂ်ႁႃလၢႆးတၢင်း ၵႂႃႇငူပ်ႉငီႉၵၼ်တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈၸွႆႈပိုတ်ႇပၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းႁဝ်း။ လႆႈငူပ်ႉငီႉ တွင်း ပၢၼ်ႇတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ ယၢမ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇဝႃႈ ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ် တင်းမူတ်းတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈ။ ႁဝ်းတေပၼ်သူဢွၵ်ႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ၵႃး 3 လမ်း လူတ်ႉၶိူင်ႈႁမ်ႉ 5 လမ်းၼႆႁႄ မၢင်ဝၼ်းၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပၼ်ဢွၵ်ႇ မၢင်ဝၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ဢွၵ်ႇ၊ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ မိူင်းပႆႇလႅင်း ဢွၼ်ၵၼ်ယွၼ်းသူး ႁႂ်ႈသဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇယဵၼ်ပၼ်သေၵမ်းၼႆႁႄ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶူဝ်းလဵင်းပႂ်ႉယူႇၵူႈဝၼ်း” ၼႆ ၼၢင်းၽူၺ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵွင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၵိုတ်းၶမ်ဝႆႉယူႇ တီႈဢွင်ႈသဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး တီႈၼႂ်းၵျွင်းၶမ်း တေယူႇဢဝ်သၢႆၸႂ်လွတ်ႈ ၼႂ်းၵႄႈ ပၢင်တိုၵ်း သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းယူႇၶိုၼ်းၶိုၼ်းဝၼ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈတီႈၵျွင်း၊ ၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင် ၵူႈဝၢၼ်ႈဢိၵ်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၵိုတ်း ၶမ်ဝႆႉၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ် ၶတ်းၸႂ် ၵပ်းသိုပ်ႇၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း၊ ႁႃလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ၵူႈလၢႆးလၢႆးသေ ၸွႆႈလဵင်ႉလူ တူၺ်းလူလွမ် ၵၼ်မႃး ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၸၢႆးဢွင်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူႈတူၺ်းလူလွမ်ပၼ် လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၼႂ်းၵျွင်းၶမ်း ၶႆႈၼႄဝႃႈ “ၽွင်းႁဝ်းၶမ်ယူႇၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၵိၼ်းၸႂ်တေႉတေႉ။ ပေႃးဢမ်ႇဝႆႉၸႂ်ၶႅင်လႆႈၼႆႉ ၸပ်းယွင်ႇၵွၼ်ႇဢေႃႈ။ လႆႈၼင်ႈထွမ်ႇၼွၼ်းထွမ်ႇ သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇ၊ သဵင်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတင်းဝၼ်းတင်းဝၼ်းၶႃႈလူး။ ၵူၼ်းႁဝ်းမႃးယူႇၸွမ်းၵၼ်ၵေႃႈၼမ်လူၼ်ႉၼႃႇ၊ တႃႇၵုမ်းထိင်းၵၼ်လႆႈၵေႃႈ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈၶႃႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်လၢႆ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ လၢႆၽႃႇသႃႇဝႆ့ယဝ်ႉၶႃႈလူး။ ၵူၼ်းၼႆႉ မီးၵူႈသႅၼ်း ၸဵမ်လဵၵ်ႉ၊ ၼုမ်ႇထဝ်ႈ၊ ၶီႈလဝ်ႈ၊ ၶီႈယႃႈ၊ ၵူၼ်းယွင်ႇ ၸေးၸွတ်ႇလူင်ၵႂႃႇမူတ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼႆၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉဢမ်ႇပၼ်ႁဝ်းဢွၵ်ႇ။ ပိၵ်ႉတၢင်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ဝႆႉ။ ယႃႇဝႃႈတေပၼ်ဢွၵ်ႇ ၵႂႃႇတၢင်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈပုၼ်ႉလႃႈ တေႃႈမိူဝ်းၸႂ်းႁိူၼ်းၵွႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ။ ပေႃးသဵင်ၵွင်ႈယဵၼ်ဢိတ်း႞လႄႈ တေမိူဝ်း ၸႂ်းႁိူၼ်းၼႆၵွႆးၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်ၵႂႃႇ။ ဢမ်ႇပၼ်ႁဝ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းႁႄဢိတ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယူႇၼႂ်းတႃႈႁူဝ်ႉ တပ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉႁႄ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇတိၵ်းတိၵ်း။ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈၶႂၢင်ႉၶဝ်ႁႄဢွၵ်ႇဝၢင်းၵျွင်းၼႆႉ ၽႂ်ၵႂႃႇၵေႃႈ ၺႃးယိုဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉၶႃႈ” ၼႆယဝ်ႉ။

မၼ်းၸၢႆးသိုပ်ႇၶႆႈၼႄထႅင်ႈဝႃႈ “ၵွပ်ႈၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်ႁဝ်းမိူဝ်းဢဝ်ၶူဝ်းတီႈႁိူၼ်းသေဢိတ်းလႄႈ ၵူၼ်းႁဝ်းၸိူဝ်းယူႇ ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းၵေႃႈ ၸင်ႇၶၢတ်ႇလွင်ႈၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ ယႃႈယႃၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၵေႃႈ ၸင်ႇဢုပ်ႇ ဢူဝ်းၵၼ်တင်း သင်ႇၶႃႇ လႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၵူႈဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈသေ ႁႃလၢႆးတၢင်းတႃႇ ႁႂ်ႈႁဝ်းမီးၶဝ်ႈ ၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် လႄႈ လႆႈယႃႈယႃမႃး။ ယၢမ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉၶႃႈလူး ၵူၼ်းထဝ်ႈ လႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးႁႅင်းၸင်ႈၶၢမ်ႇလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၶီႈႁၢၵ်ႈသွင်ႁူၼ်၊ ၶႆႈဝတ်းၼၢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ယဝ်ႉၶႃႈလႄႇ” ၼႆယဝ်ႉ။

ၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ယွၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းၶဝ် တတ်းပႅတ်ႈၾူၼ်းလႅင်း၊ Internet ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၶၢတ်ႇၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်း။ ၽႂ်မီးတီႈလႂ်၊ ႁဵတ်းႁိုဝ်ယူႇၵိၼ်၊ ၽႂ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ သဵၼ်ႈတၢင်းသဵၼ်ႈလႂ်ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတၢမ်းၶၢဝ်ႇလႆႈ ၶိုတ်းတၼ်းလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်းၸႂ်တေႉတေႉသေ လႆႈၸႂ်ႉလၢႆးၽႂ်တၢင်းမၼ်းသေ ဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈၵႂႃႇႁင်းၽႂ်မၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁူဝ်တႃႈ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ဢူၼ်၊ ဝၢၼ်ႈၵွင်းႁေႃဢၼ်မီးတိတ်းၸပ်း ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး လူင် ႁၢႆးဝေးၸိူဝ်းၼႆႉၸမ်ႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈဢၼ် ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ သၢမ်ပီႈၼွင်ႉၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးဢဝ်ဢွင်ႈတီႈယူႇ သေ ယိုဝ်းၵႂႃႇတၢင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇတီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵႂႃႇ တၢင်းၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းပႃး ၸေႊဝဵင်းသႅၼ်ဝီယဝ်ႉ သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ ထိုင် ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼႆယူႇ။

ၵွၼ်ႇၶူဝ်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း လႃႈသဵဝ်ႈ- သႅၼ်ဝီ ဢၼ်မီးၵႄႈၵၢင် ဝၢၼ်ႈမိူင်းလီ တင်း ဝၢၼ်ႈပၢင်ၽၢတ်ႇ ဢိူင်ႇမိူင်းလီ ပႆႇၵူၼ်ႇ ပႆႇလႅဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸိူဝ်းၵိုတ်းၶမ်ဝႆႉၼႂ်းဝတ်ႉတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ပရိယတ်ႉတိ သုဝၼရႃႇမၵျွင်းၶမ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈ လႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢမ်ႇယူႇလီႁႅင်း၊ မႄႈပႃးတွင်ႉ လူဝ်ႇၵိူတ်ႇလုၵ်ႈ ဢမ်ႇမီးမေႃယႃ၊  ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၼမ်းၼႃႈသေ ယွၼ်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ၵႃးသၢမ်လမ်း၊ သီႇလမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လူတ်ႉၶိုင်ႈႁႃႈလမ်း ႁူၵ်းလမ်း ၼႆယူႇ။

ဝၢႆးလင် ၶူဝ်ၵွႆ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းၶၢတ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းတိုၵ်ႉၵိုတ်းၶမ်ယူႇ ၼႂ်းၵျွင်းၶမ်းၼၼ်ႉ လႆႈၸုၼ်ႉထေႃႈ၊ လူတ်ႉၵႃးၽႂ်မၼ်းသေ ပႃးဢဝ်လုၵ်ႈလၢင်းမႄႈထဝ်ႈ လၵ်ႉပႆတၢင်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းထိူၼ်ႇ တေႃႇပေႃးထိုင်ႁိမ်းၶူဝ်လူင် ဢၼ်လုၵွႆၵူၼ်ႇပင်း တီႈလႅၼ်လိၼ် သႅၼ်ဝီ- လႃႈသဵဝ်ႈ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး မႃးပႂ်ႉႁပ်ႉၼၼ်ႉ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း

ဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး လႃႈသဵဝ်ႈ_မူႇၸေႊ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႃႇၵၢၼ်သိုၵ်း ဝဵင်း႞ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။

သင်လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီသေ သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ မူႇၸေႊ၊ ၼမ်ႉၶမ်းၵေႃႈလႆႈ။ ၵႂႃႇတၢင်း ၵုၼ်လူင်၊ ႁူဝ်ပၢင်ႇ၊  လၢဝ်ႇၵၢႆး(ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ) ၊ ၶျိၼ်ႊသုၺ်ႇႁိုဝ် (ၶျိၼ်းသူၺ်ႇႁေႃႇ)သေ ၶၢမ်ႈၽၵ်းတူ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇ ၵေႃႈလႆႈ။

ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ဢၼ်ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ သၢမ်ၸုမ်း ၶိုင်ပွင်ယူႇၼၼ်ႉၸမ်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၽဵဝ်ႈ မူၺ်ႉ ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ (ကျားဖြန့်) တီႈဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး လႄႈ တိုၵ်းတေႃးၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ပႅတ်ႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈပုတ်းၶၢတ်ႇၼႆလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈတေဢမ်ႇၸၢင်ႈသူင်ႇႁႅင်းသိုၵ်းလႆႈ ၶိုတ်းတၼ်းၵႂႃႇတီႈဝဵင်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ (လၢဝ်ႇၵၢႆး) ၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈမႃးတိုၵ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၵၶ 16 ၼၼ်ႉသေ တတ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢင်တိုၵ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ တႄႇပဵၼ်မိူဝ်ႈ လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ  27 ဝၼ်း 2023 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 4 မူင်းၼၼ်ႉသေ  ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ သၢမ်ၸုမ်းယိုတ်းၵုမ်းလႆႈတပ်ႉ လႄႈ ၵုမ်းၵမ်လႆႈဝဵင်းတင်းမူတ်း မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊ ရီႇ 7 ဝၼ်း ပီႊ 2024  ။

ဝၢႆးလင် ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ သၢမ်ၸုမ်း ယိုတ်းသိမ်းလႆႈဝဵင်းယဝ်ႉလီငၢမ်း မွၵ်ႈ 1 လိူၼ်ၼႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈ ၵၢင်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁွင်ႉဢဝ် ၵူၼ်းမိူင်းသႅၼ်ဝီ ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးၵႂႃႇသွၼ်ႉယူႇတီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈ “ၵတ်းယဵၼ်ယဝ်ႉ၊ တေဢမ်ႇၵဵပ်းသိုၵ်း၊ ပွၵ်ႈမႃးယူႇႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းလႆႈၶိုၼ်းယဝ်ႉ” ၼႆယူႇ။

ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ သဵၼ်ႈတၢင်းတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတေပွၵ်ႈၶိုၼ်းၸမ်ႉ မီးတၢင်းယၢပ်ႇလၢႆလၢႆလွင်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းယင်းတိုၵ်ႉၺႃးဢိုတ်း၊ ၶူဝ်လူင် ၼႂ်းၵႄႈ လႃႈသဵဝ်ႈ- သႅၼ်ဝီ လူႉၵွႆ လၢႆလၢႆတီႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေးလႆႈ ၵမ်းလဵဝ်။

ၵူႈပွၵ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ- သႅၼ်ဝီၼႆႉ လႆႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ ႁိုင်သုတ်းမွၵ်ႈ 45 မိၼိတ်ႉ 1 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉသေတႃႉ ဝၢႆးလင်ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ သၢမ်ၸုမ်း ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈယဝ်ႉတႄႉ သင်ၶႂ်ႈလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်း တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီၸိုင် လႆႈၵႂႃႇၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်း ၼႂ်းထိူၼ်ႇတၢင်းလွႆ သေ သင်သဵၼ်ႈတၢင်းလီ  ၶႅမ်ႉၼႆ ဢေႇသုတ်း လႆႈႁေႃႈလူတ်ႉၶိုင်ႈ ႁိုင်မွၵ်ႈ 3 ၸူဝ်ႈမူင်း ။

လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီပွၵ်ႈမိူဝ်းယူႇၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်းဢမ်ႇႁိုင် မွၵ်ႈ 2 လိူၼ်ၵွႆး ပၢင်တိုၵ်းတီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႈ တႄႇၶိုၼ်းလႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်း ဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း မိူဝ်းပွႆႇမၢၵ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း သႅၼ်ဝီၶိုၼ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ပီ 2024 ၼိုင်ႈဝူင်ႈလႂ် ဢေႇသုတ်း 2 ပွၵ်ႈ ႁိုင် ၶၢဝ်းတၢင်းလိူၼ်ပၢႆ။ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလၢႆလၢႆတီႈ လႄႈ ၵၢတ်ႇလူင်ဝဵင်းသႅၼ်ဝီသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်း လူႉတၢႆၵႂႃႇၸွမ်းထႅင်ႈ တင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (MNDAA)၊ ၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ (TNLA)၊ ၸုမ်းသိုၵ်းၶၢင် (KIA) ႁူမ်ႈၵၼ်ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉသေတႃႉ ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းတႄႉ လႆႈဢဝ်ပိူင်ၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉသေ ပၼ်ႇၵၢၼ်ဝႆႉယူႇ ။

ဝၢႆးလင် ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ဢၼ်ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇၶဝ်ပိုတ်ႇ တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉၼႆႉ လွင်ႈယူႇသၢင်ႈ သဝ်းထင်၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီ၊ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တိူဝ်းတွၼ်းမႃးလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းယင်းတိုၵ်ႉလႆႈယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ်ယူႇ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ လႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵမ်ႈ ၼမ်ၵေႃႈ ၶၢတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ် ၵႂႃႇတင်းၼမ်။ ႁူင်းယႃ၊ ဢွင်ႈတီႈယူတ်းယႃ တႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ မိူၼ်ၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇမႃးလႆႈငၢႆႈလူမ်၊ ဢမ်ႇမီးပၢင်တိုၵ်း၊ သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇဢမ်ႇ တႅၵ်ႇယဝ်ႉၼႆသေတႃႉၵေႃႈ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတိုၵ်ႉလႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇပၢင်တိုၵ်း (ႁိုဝ်) ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼၼ်ႉယူႇသေ ၼင်ႇႁိုဝ် တေယူႇလွတ်ႈၵႂႃႇလႆႈ မီးမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉၵုမ်ႇၵိၼ်ၵႂႃႇၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ယင်းတိုၵ်ႉလႆႈမႆႈၸႂ်ယူႇ။

ၽၢႆႇ႞တၢင်း႞ၵေႃႈ ယင်းမီးၸႂ်လႆႈၵူဝ် ဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတေဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း မႃးပွႆႇသႂ်ႇထႅင်ႈမိူဝ်ႈလႂ်၊ ယၢမ်းလႂ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉၵေႃႈ လိူဝ်သေတိူင်ႇၵၢဝ်ႇယွၼ်းသူးဝႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈသဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇပၼ်းပဵၼ်ပၢင် တိုၵ်းထႅင်ႈသေၵမ်းၼႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပိုင်ႈဢိင်ၽႂ် တေႁွင်ႉႁႂ်ႈၽႂ်ၸွႆႈလႆႈ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ဢဝ် သတိ-ဝိရိယတူဝ်ၵဝ်ႇ ၸွႆႈၶိုၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ယူႇသဝ်းထင်ၵႂႃႇ တီႈႁိူၼ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼၼ်ႉၵွၺ်းယဝ်ႉ။

ပၢႆၵမ်- မူၺ်ၶမ်း