တႄႇႁူဝ်လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊၼႆ့မႃး ၵႃႈၶၢတ်ႈႁိူၼ်း ၶၢတ်ႈႁၢၼ့် တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ပုင်ႈသုင်ႁႅင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းပိုၼ့်တီႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ် ။
ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ-“ႁွင်ႈလဵၵ့်လဵၵ့်ဢွၼ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈ ၵႃႈၶၢတ်ႈမၼ်း ပဵၼ်လိူၼ် 8 – 9 သႅၼ်ပျႃး။ ပေႃးပဵၼ်ပွၵ်ႉဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်းၼၼ်ႉၶႅၼ်းၵႃႈ။ ၼိုင်ႈလိူၼ် 20-30 သႅၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆ့ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆ့ ၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးႁိူၼ်းမီးယေး ၸွမ်းတၢင်း ၼမ်မႃးၼႃႇယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ ။
တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆ့ ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇလႄႈ ၸူဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈ ၵႃႈၶၢတ်ႈႁွင်ႈ ၶၢတ်ႈႁိူၼ်း ၶၼ်ၵုၼ်ႇ ၵိၼ်ယမ်ႉ ၵႃႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း ယွၼ့် ၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼမ်ႁႅင်းၼႆ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။
ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ တီႈတူၼ်ႈတီးၼႆႉ ၵူၼ်းၼမ်ၼႃႇ ၊ ၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်း ၵေႃႈၼမ် ယွၼ်ႉၼၼ် ၶၼ်ၵုၼ်ၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈႁႅင်း ၊ ၵႃႈသေ တၢင်ႇဝဵင်းၵွၼ်ႇ ၊ ၵႃႈၶၢတ်ႈႁွင်ႈတီႈယူႇၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်း ၊ ၵၢၼ်ငၢၼ်းသမ်ႉဢမ်ႇလိူင်ႇ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵူၼ်းယွၼ်း ၊ ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးႁိူၼ်းယေးယူႇ ၼွၼ်းၶၢင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼမ်မႃးၼႃႇ တီႈတူၼ်ႈတီးၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ ။
တင်းပွၵ်ႉ မိင်ႇၵလႃႇဢူး လႄႈ ႁိူၼ်းဢၼ် ယူႇတင်းၸွမ်းတၢင်းလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႉၵူၼ်းၵိုၼ်း။ ႁွင်ႈလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈ ၵႃႈၶၢတ်ႈႁိူၼ်းလႆႈပၼ်ၼိုင်ႈလိူၼ် 10 သႅၼ် – 20 သႅၼ် ၵေႃႈမီး၊ ပေႃးၶႂ်ႈသိုဝ်ႉ ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၵႃႈၶၼ်တီႈဢေႇသုတ်း 2000 သႅၼ် – 3000 သႅၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ ။
ၼႂ်းပီ 2023 ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ် ႁိူၼ်းၸၼ်ႉလဵဝ် ၵႃႈၶၢတ်ႈႁိူၼ်းၼိုင်ႈလိူၼ် 2 သႅၼ် 5 မိုၼ် ၊ ၼႂ်းႁူဝ်ပီ 2025 ၼႆႉ ၶိုၼ်ႈထိုင် 8 သႅၼ် ၊ တႃႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ဝၼ်းလႂ်ဝၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵိၼ်းၸႂ် ႁႅင်းလႄႈ ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးႁိူၼ်းမီးယေး ၼမ်မႃး – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။
ၼၢင်းယိင်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ တင်းၵၢတ်ႇ ၊ ၸွမ်းတၢင်းလူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးႁိူၼ်း မီးယေး ၵူၼ်းထဝ်ႈ၊ မီးၼမ်ၼႃႇ ၊ ၼိုင်ႈတီႈၼိုင်ႈတီႈ တေမီး7-8 ၵေႃႉ ။ ၵႆႉလႆႈႁၼ်ၼႃႇ ၊ တီႈတူၼ်ႈတီး ၼႆႉ ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးႁိူၼ်း ဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈၼမ်ၸိူင်ႉၼႆႉ ၊ ယွၼ်ႉၵႃႈၶၢတ်ႈႁိူၼ်းၶၢတ်ႈယေးၼမ်ႁႅင်း ၊ ယၢမ်းလဵဝ် တႃႇတေႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉပေႃးယၢပ်ႇယူႇယဝ်ႉ ၊ ၼိုင်ႈလိူၼ် ၼိုင်ႈလိူၼ် တေၵႂႃႇႁႃၵႃႈၶၢတ်ႈႁွင်ႈတီႈလႂ်မႃးပၼ်လႆႈ ”- ဝႃႈၼႆ ။
ၵႃႈၶၢတ်ႈႁိူၼ်းသုင် ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ သုင်ၸိူင်ႉၼႆ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီး ငိုၼ်းတွင်းတႄႉ ဢမ်ႇပေႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵႃႈႁိုဝ်သေတႃႉ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဢၼ်မႃး သွၼ်ႈယူႇတီႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၼႆႉတႄႉပဵၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈႁႂ်ႈႁၼ်ထိုင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမႃးပိုင်ႈ၊ ၵူၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈၸိူဝ်းမႃးပိုင်ႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈၾၢင်ႉယူႇၾၢင်ႉၵိၼ် တႃႇႁႂ်ႈယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ် – ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီးလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ