တပ်ႉမဢလၼႆႉ ၵၢၼ်ႉသုမ်းယူႇၵူႈၼႃႈသိုၵ်း တိုၵ်းတီႈလႂ် ၵွႆတီႈၼၼ်ႉ ၸၼ်ႉၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸွမ်သိုၵ်း ၺႃးတီႉၺႃးၺွပ်းသေ ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်း ပေႃးလႆႈၵူၼ်ႇလႆႈပင်း၊ ၸိူင်ႉၼႆ ယင်းပႆႇတွၼ်ႉပဵၼ်မီးမႃး ၼႂ်းပၢၼ်တပ်ႉမတေႃႇၶဝ်သေတႃႉ ႁူဝ်ၼႃႈၶဝ်တႄႉ ၼႃႈဢမ်ႇဢၢႆတႃဢမ်ႇၶၢၼ်ႉသေ ၶိုင်သၢႆႇႁၢင်ႈ မႄးပူၶိုၼ်း ယူင်ႉၶၢပ်ႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလူင်ယူႇ။

ဝၼ်းတီႈ 31/01/2025 ၼႆႉ တိူမ်းဢႃယု ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းၶဝ်ထႅင်ႈႁူၵ်းလိူၼ်သေ ၶၢႆႉလၢႆႈပႃး တၼ်းႁဵင်းၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၶဝ်ၵွၼ်ႇ။ ပိူင်ပႄႇဢမ်ႇမူၼ်ႉမႄး ၵုမ်ႇၼႄးဝႃႈၵူၼ်းဢမ်ႇလႆႈလွင်ႈၼႆသေ ၵမ်းၵမ်း လႅၵ်ႈတီႈၼင်ႈတႃၶုၼ်ယူႇၵွႆးတႄႉ ပွင်ႇဝႃႈတေလႆႈႁဵတ်းသင်ဢမ်ႇႁူႉၸႅင်ႈ ၵႂင်ပူပႃလႅင်ႈ ဢူၵ်းတၢၵ်ႇလႅတ်ႇလႅင်ႉလၢႆၵွႆး။

မဢလၼႆႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ်လေႃးၽ ၶႂ်ႈပဵၼ်ၶုၼ် ဢမ်ႇမီးၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ပွင်မိူင်း၊ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉလၢႆးဢွၼ်ႁူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပူင်ဢွၵ်ႇ ၶေႃႈၼႄႉၼမ်းၵၢၼ် မိူင်း မၼ်ႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵႅၼ်ႇ။

ၵွပ်ႈၼၼ် တပ်ႉၾၢႆႇတႂ်ႈမၼ်းၼႆႉ တိုၵ်းမိူဝ်ႈလႂ်ၸင်ႇသုမ်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ၊ တိုၵ်းတီႈလႂ် ၸင်ႇသုမ်းတီႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တိုၵ်းတႃႇမၢၼ်ႈမိူင်းႁႃႉ တိုၵ်းတႃႇလေႃးၽ ၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ် ၸုမ်းလဵဝ်ၼႄႇ၊ ယုမ်ႇယမ် ၼိူဝ်လွၵ်းၸုၵ်းၵၢၼ်မိူင်းသေတိုၵ်းႁႃႉ လိူဝ်ဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈပူင်သေတိုၵ်းၼႄႇၼႆ ပွႆႇဝႃႈၶႆႈၸႂ်ၺႃးၵေႃႈ ထၢတ်ႈၸႂ်လုယဝ်ႉလေႃႇ။

ၽူႈၶဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉၵွႆးပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းလဵဝ်ၵွႆးလႄႈ ၽိူဝ်ႇဝႃႈၵူၼ်း မိူင်း ၸၢၼ်ႈၸင်းၸဵပ်းၸႂ်ယႂ်ႇမႃး ယိုင်ႈၶႅၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈၸႂ်ၵေႃႉသိုၵ်းၶဝ် လူၼ်ႇလုယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇၵႃးၵေႃႉသိုၵ်းၵူၼ်းသိုၵ်း ပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းၸႂ်ယႂ်ႇၵမ်ႉထႅမ်ၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇမႃး တင်း ၸူဝ်ႈတင်းၸၢတ်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးပွင်ႉၶင်းလႃႇလင်မႃးယူႇယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29 တီႈပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈ ပီမႂ်ႇၶႄႇ ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈ ပၢၵ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းလိူၼ်ၼိုင်ႈ ဝၼ်း 17 ၼႆႉ SAC တင်း MNDAA လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ် ပဵၼ်တၢင်း ၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ ၵႂႃႇၼႃႈ တေဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သုၼ်ၵၢင်ၾၢႆႇမၢၼ်ႈ မၵ်းမၼ်ႈပၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈသီႇဢၼ် ပဵၼ်ၼႃႈတီႈၽွင်းငမ်း ႁင်းၶေႃယဝ်ႉလႄႈ ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉ တပ်ႉႁဝ်းတေထွႆဢွၵ်ႇလႃႈသဵဝ်ႈၵႂႃႇ ၵမ်းၶၵ်ႉၶၵ်ႉယဝ်ႉ … ၼႆ ၶႃႈၼေႃႈ။

ၽိူဝ်ႇႁၼ်ၼႂ်းငဝ်းတူင်ႉ လၢတ်ႈမႃးၼင်ႇၼၼ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တီႈ NUP ဢၼ်ၵူၼ်းၼမ်ႁူႉၵၼ် ပဵၼ် ပႃႇတီႇတူၼ်ႈၶဝ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ (မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ် လမ်းစဉ်ပါတီ) ပိၼ်ႇလႅၵ်ႈပဵၼ်မႃး  (တိုင်းရင်းသား စည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ) ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းဢွၵ်ႇမႃးၵမ်းလဵဝ် ယူႇယဝ်ႉ။

တေဢဝ်ၸႄႈတွၼ်ႈသီႇဢၼ် ဢၼ်ပႃးၸဵမ်ၵူတ်ႉၶၢႆၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၼႃႈတီႈၽွင်းငမ်းၶိုၵ်ႉတွ ၼ်းမၢႆ (1) ၼႆ ပေႃးၸႂ်ႈတႄႉၸိုင် တိုၼ်းသၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းယဝ်ႉ။

ၼၸၵ နစက ၼႆႉ ၵမ်းၵမ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထိင်းဢႃႇၼႃႇ လူၺ်ႈလၵ်းမိူင်း 2008 ၼႆ ယူႇ၊ ၼၸၵ နစက ဢၼ်ဝႃႈ တေလႆႈပႂ်ႉပႃးၵႅတ်ႇၶႄ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း၊ ဢၼ်ဝႃႈ တေပႂ်ႉပႃးၵႅတ်ႇၶႄ ယူႇ၊ ဢၼ်ဝႃႈ ပႂ်ႉပႃးၵႅတ်ႇၶႄဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢၼ်ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း မွပ်ႈပၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 2008 တီႈမတ်ႉတႃ  ၅၆(င) ၼၼ်ႉၸိုင် ၼႃႈတီႈၽွင်းငမ်း ႁင်းၶေႃၵဝ်ႈ ၵၢင်ႉၼႆႉ ပၼ်ဝႆႉၵုင်းၸၢင်ႉလႄႈ လၢဝ်ႇၵၢႆး သွင်တီႈၵွႆး၊ ၼၵၸ နစကၼႆႉ ပူၼ်ႉၶွပ်ႇပၵ်းပိူင်ဢမ်ႇလႆႈ၊ တေႃႈၼင်ႇ ၸိုဝ်ႈသဵင်မူႇဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈၵွႆး လႅၵ်ႈဢမ်ႇလႆႈၵွၼ်ႇ။

ၶွပ်ႇလႅၼ်ၸႄႈဝဵင်း၊ ၸႄႈမိူင်း၊ တိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးသုၼ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇလၢႆးတၢင်း ဢၼ် လၵ်းမိူင်း 2008 ပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉၵွႆးလေႃႇ။ တၢမ်တူဝ် ၼၸၵ နစက ဢၼ်ဝႃႈတေၵႅတ်ႇၶႄ ပႂ်ႉပႃးပၵ်း ပိူင်လၵ်းမိူင်းသမ်ႉ ႁဵတ်းၼႃႈလိူမ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်တေႃႇ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းယူႇၸိူင်ႉၼႆ တိုၼ်းဝႃႈသၢၼ် ၶတ်းယဝ်ႉ … လႆႈႁၼ် Dr Kyaw Swe (NUP) တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 30 ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။

ပေႃးမႃးထတ်း ၸွမ်းလိၵ်ႈဢၼ်ဝႃႈမႃးၼႆႉၸိုင် မၢႆထိုင်ဝႃႈ တၢမ်တူဝ်ပႃႇတီႇဢူၺ်းလီ ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်း ယင်းဢမ်ႇႁၼ်ထိုင်လီ တီႈတပ်ႉသိုၵ်း၊ ထႅင်ႈသမ်ႉ တၢမ်တူဝ်တပ်ႉသိုၵ်း ယင်းဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ၼင်ႇ လၢႆးတၢင်း ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ဢၼ်မၼ်းဢဝ်ႁဵတ်းဝႆႉ ၵႃႇထႃႇလူမ်ႈတူဝ်မၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ပေႃးၼႆ လၵ်းမိူင်း 2008 ၼႆႉ ၸွင်ႇတိုၵ်ႉတေလႆႈ ဝၵ်ႉငၢမ်ၸႂ်တိုဝ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယူႇၼႄႇ။ ဢမ်ႇ ၼၼ် တေလႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈယဝ်ႉႁိုဝ်။ ပေႃးၼပ်ႉဝႃႈ လၵ်းမိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉၸိုင် ၼႃႈတီႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ယူႇတီႈလၵ်းမိူင်း 2008 ပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁိုဝ်တေမီးယဝ်ႉလႃႇ။

2008 ပႄႇ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ ၼႃႈတီႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းတႄႉ သမ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၽႃႈပွႆႇ ပေႃးဝႃႈၼႆတႄႉ တေလႆႈမၢႆ ထိုင်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵွႆးသႄႈ။ ပွင်ႇဝႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းၵမ်လၢႆးၵၢၼ် မိူင်း ထိုင်တႃလႂ်ၵဵဝ်ႇတႃၼၼ်ႉၵွႆးသႄႈ။

တီႈတႄႉမႃး ယႃႇၽူမ်ႈဝႃႈလၵ်းမိူင်း 2008 လႄႈ လၵ်းမိူင်း 1974 ဢၼ်ယူႇတီႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈ ၾၢႆႇလဵဝ် ဢဝ်လၢႆးပေႉပုၼ်ႈသေ တဵၵ်းၸၼ်တႅမ်ႈမႃးၼၼ်ႉၵွႆးၵွၼ်ႇ၊ တေႃႈၼင်ႇ လၵ်းမိူင်း 1947 ဢၼ်ႁူမ်ႈလႆႈၸႂ်ဝႃႈ တေလႆႈယၼ်ၼိူဝ် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းပၢင်လူင်သေ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်း ဢမ်ႇမႅၼ်ႈႁွႆႈ ပိူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊတရႄႊ၊ ၼုင်ႈၶၢပ်ႈၾႅတ်ႊတရႄႊ ႁူမ်ႇတူဝ်ယူႇၼီထရီႇ မိူင်း ၸၢဝ်းမၢၼ်ႈၶိူဝ်းလဵဝ်ပဵၼ်ယႂ်ႇၵွႆး။ ဢၼ်ၼႆႉ ပွင်ႇၸႂ်ႁၼ်ၸႅင်ႈၵၼ်ယူႇသေတႃႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ် ဢမ်ႇၶဝ်ႈႁႃဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ၵုမ်ႇသုတ်ႉၸူးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပဵၼ်သုၼ်ၵၢင်ယဝ်ႉ ႁဝ်းၶိုၼ်းထႅၵ်ႇတႅၵ်ႇ မင်ႁူဝ် ၵၼ်ယူႇ ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆးၼႆႉ မိူၼ်ဝႃႈယေႃးၵႃႇတၢင်းပဵၼ်လႄႈ ယႃႈယႃ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈႁွႆႈၵၼ်ၵွႆးသႄႈ။

ၵမ်းလိုၼ်း ပေႃးတေႁူမ်ႈၼပ်ႉဝႃႈ လၵ်းမိူင်းဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉသေ တေတင်ႈ ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းၵေႃႈ လႅပ်ႈဢမ်ႇပဵၼ်တူဝ်လႆႈတႄႉၸိုင် ၼွၵ်ႈလိူဝ် လိၵ်ႈႁူမ်ႈ မၢႆပၢင်လူင် ဢမ်ႇမီးဢၼ်လႂ် တေဢဝ်ႁဵတ်းလႆႈ ၶေႃႈမၼ်ႈၸႂ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တႃႇၼွင်ႇၽွတ်ႈ ဢႃႇ ၼႃႇ ပၢၼ်ႇပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈယွၼ်းပၢႆးၼႄတၢင်းႁၼ်သေၵမ်းၶႃႈ။