ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း လၢႆဝၼ်းပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ တေလႆႈႁၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်သႂ်ႇၽႃႈ တူမ်ႈသူပ်း (mask) ဝႆႉၼၼ်ႉ ၸွတ်ႇၽႄႈ ၼိူဝ်သိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း။ ၵူၼ်းတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ၵူဝ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း ၽႄႈလၢမ်းတိတ်းၸပ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉထႅင်ႈ။
ၸိူဝ်ႉမႅင်း (ဝၢႆႊရၢတ်ႉသ်) HMPV ဢၼ်ၽႄႈလၢမ်းယူႇ တီႈမိူင်းၶႄႇၼႆႉ မိူၼ်ႁိုဝ်
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ – ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ပိူင်လူင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်တိတ်းၸပ်း တၢင်းပဵၼ် human metapneumovirus (HMPV) ဝႆႉၼမ်။ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် HMPV ၼႆႉ ၶႂ်ႈငၢႆးမိူၼ် ၵၼ်တင်း တၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ၶႆႈဝတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် ထတ်းသၢင်ဝႆႉဝႃႈ – HMPV ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း ဝၢႆႊရၢတ်ႉသ်ဢၼ်မႂ်ႇ၊ ဢမ်ႇႁၢဝ်ႈ ႁႅင်း ပဵင်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လႄႈ ဢမ်ႇထိုင်တီႈလႆႈမႆႈၸႂ် ဝႃႈၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်း ပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 သေ ၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၵမ်ႈၽွင်ႈ ပႆႇၸၢင်ႈတင်ႈတူဝ်လႆႈၶိုၼ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တူဝ်ႈ လုမ်ႈၾႃႉဢွၼ်ၵၼ် မႆႈၸႂ် ၵူဝ်တၢင်းပဵၼ် HMPV ၼႆႉ ၽႄႈလၢမ်းဝႆး မိူၼ်တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၼၼ်ႉလႄႈ မုင်ႈမွင်းတူၵ်ႇလၢတ်ႈႁႂ်ႈမိူင်းၶႄႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်ၶေႃႈမုလ်း ၶိုတ်းတၼ်းၸွမ်း ၶၢဝ်းယၢမ်း။
တွၵ်ႊတိူဝ်ႊ မႃႊၵရႅတ်ႉ ႁႄႊရိတ်ႉသ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၸုမ်းပၢႆးယူႇလီ လုမ်ႈၾႃႉ(WHO) လၢတ်ႈဝႃႈ – လွင်ႈ တိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် လွတ်ႇလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈမိူင်းၶႄႇ သူင်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၶၢဝ်းၵတ်းၵူၺ်း။ ၸွမ်းၼင်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ႁၢႆးငၢၼ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းပဵၼ်ၸိူဝ်း လႆႈၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် ဝႆႉတီႈႁူင်းယႃ ယင်းဢေႇလိူဝ်သေ မိူဝ်ႈပီၵၢႆလူးၵွၼ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ လွင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ် ငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉ ၶၵ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး – ဝႃႈၼႆ။
ၸိူဝ်ႉမႅင်း ဝၢႆႊရၢတ်ႉသ် HMPV ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်
ၸိူဝ်ႉမႅင်း HMPV ၼႆႉ ၶႂ်ႈငၢႆးၵၼ်တၢင်း ၸိူဝ်းမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်း။ ပဵၼ်မူင်ႈမႅင်းဝၢႆႊရၢတ်ႉသ် သႅၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးႁႅင်း၊ ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း သႅၼ်းဢၼ်လၢမ်းၽႄႈၶဝ်ႈယူႇၼႂ်း လွတ်ႇလူမ်း ထူၺ်ႈၸႂ်သႅၼ်း ၼိုင်ႈ။
ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်သမ်ႉ ဢႆ ၊ ၼိူဝ်ႉလိူတ်ႇ၊ ၶူႈၼင်တၼ်။ ၵမ်ႈၼမ် လၢတ်ႈဝႃႈ ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ငၢႆးၵၼ်တင်း တၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ၶႆႈဝတ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၸပ်းၵတ်းလႄႈ ၸႅၵ်ႇယၢပ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တွၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 2 ၶူပ်ႇလူင်းတႂ်ႈ၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈ ဢႃယုယႂ်ႇ၊ ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ၵိုၵ်းတူဝ်ၶၢဝ်းယၢဝ်း ၼင်ႇ တၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ (မၵ်ႇႁဵင်း/မရဵင်ႊ)လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ် ဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင် ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် တေတိူဝ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းတၢင်းပဵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ တေထူၺ်ႈၸႂ်ၵပ်ႉ၊ ၶေႃးၵႂ်ႈ၊ ပွတ်ႇၵႂ်ႈ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁႅင်း ၵမ်ႉတူဝ်ဢမ်ႇ ၵႅၼ်ႇၶႅင် ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉ ထိုင်တီႈလႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃလႄႈ ပဵၼ်ၽေးထိုင်သၢႆၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တွၵ်ႊတိူဝ်ႊ မႃႊၵရႅတ်ႉႁႄးရိတ်ႉသ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၸုမ်းပၢႆးယူႇလီ လုမ်ႈၾႃႉ(WHO) လၢတ်ႈဝႃႈ – HMPV ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းဢၼ်မႂ်ႇ။ ထူပ်းႁၼ်မႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2001 လႄႈ လႆႈဝႃႈယူႇမႃးၵႄႈၵူၼ်းႁိုင်ယဝ်ႉ။ တၢင်း ပဵၼ်ၼႆႉ ၵႆႉပဵၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်းၵတ်းလႄႈ တင်းၶၢဝ်းမႆႈ – ဝႃႈၼႆ။
တႄႇထူပ်းႁၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်း HMPV မိူဝ်ႈလႂ်
ၸိူဝ်ႉမႅင်း HMPV ၼႆႉထူပ်းႁၼ် တီႈမိူင်းၼႄႊထိူဝ်ႊလႅၼ်ႊ မိူဝ်ႈပီ 2001 ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းၼႆႉတႄႇ လၢမ်းတိတ်း ၸပ်းၵူၼ်းမႃး ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈ 60 ပီယဝ်ႉ။ ၵွၼ်ႇဢႃယု ပႆႇတဵမ် 5 ၶူပ်ႇၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူႈၵေႃႉ တိုၼ်းယၢမ်ႈၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ၼႆႉ။ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း HMPV ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ လိုဝ်းလင် ပဵင်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တင်း ၼၢဝ်ၶႆႈဝတ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ ဢမ်ႇဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းလွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီၵေႃႈ ဢဝ်သႂ်ႇလေႃးဝႆႉၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇ လူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း – ၼႆယဝ်ႉ။
တၢင်းပဵၼ် HMPV ႁဵတ်းႁိုဝ်သေတိတ်းၸပ်းၵၼ်
လၢႆးၸပ်းၵၼ်တႄႉ ငၢႆးမိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ် တၢင်ႇဢၼ်ၵူၺ်း။ ၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်း ပဵၼ်ဢႆ – သမ်ႉၵႂႃႇသုတ်ႇမႅၼ်ႈၾုၼ်ႇမုၵ်ႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵႂႃႇယိပ်းၽဵဝ်ႈမႅၼ်ႈတီႈၶီႈၾုၼ်ႇၼႃသေ ၶိုၼ်းမႃး ယိပ်းၼႃႈ၊ တၢဝ်းတႃ၊ သူပ်း၊ ၶူႈၼင် ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၸင်ႇၸပ်း။
ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ပဵၼ်တီႈမိူင်းၶႄႇ ၼမ်
ယၢမ်းလဵဝ် တီႈမိူင်းၶႄႇပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၵတ်းလႄႈ ၵတ်းႁႅင်း တေၵတ်းတေႃႇထိုင်ၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်။ ၸိူဝ်ႉမႅင်းဝၢႆႊရၢတ်ႉသ် လွတ်ႇလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ၼႆႉ တိူဝ်းၵႅၼ်ႇၶႅင် ယူႇသဝ်းလႆႈၼႂ်းၶၢဝ်းၵတ်း။ ၼႂ်းၶၢဝ်းၵတ်း ၼႆႉ ၵူၼ်းၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းႁိူၼ်းလႄႈ တိတ်းၸပ်းၵၼ်ငၢႆႈ။ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဝႃႈ ၽႄႈလၢမ်း တီႈမိူင်းၶႄႇ မိူင်းလဵဝ်ၵူၺ်း။ တႄႇဢဝ်ၼႂ်းလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2024 ၼၼ်ႉမႃး ၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈၼႂ်းမိူင်းဢမေႊရိ ၵၼ်ႊ၊ မိူင်းပရိတ်ႊထဵင်ႊလႄႈ ၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
HMPV ၸွင်ႇမိူၼ်ၵၼ်တင်း ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းပဵၼ်တဵမ်ဝႆႉ ၼႂ်းႁူင်းယႃ တီႈမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဝူၼ်ႉထိုင်ၶိုၼ်း ၽွင်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ငဝ်းလၢႆးတႄႉ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉ။ HMPV ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း ဢၼ် ထူပ်းႁၼ်မႂ်ႇ၊ မၼ်းယူႇသဝ်းမႃးၵႄႈၵၢင်ၵူၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းပီယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ တိုၼ်းယၢမ်ႈ ထူပ်းၺႃး မႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉယဝ်ႉလႄႈ တေမီးႁႅင်းၶၢမ်ႇလႆႈယူႇ။ ဢမ်ႇထိုင်တီႈလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ် ငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ လုမ်ႈၾႃႉ။ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ၸွမ်းၾိင်ႈ ၾႃႉၵူၺ်း။
ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ WHO လၢတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်
ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ WHO လၢတ်ႈဝႃႈ – HMPV ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် လွတ်ႇလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ် ဢၼ်ပဵၼ် ၸွမ်းၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇၵူၺ်း။ ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းၶႄႇၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းပဵၼ် ယင်းဢမ်ႇႁၢႆႉ ႁႅင်းပဵင်း မိူဝ်ႈပီပူၼ်ႉမႃး။ ၵူၼ်းလူႉတၢႆၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၼမ်။ ဢၼ်လူႉတၢႆသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်း ႁႅင်းၵမ်ႉ တူဝ်ဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်သေ တေၵႆႉပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈလႄႈတင်း တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ် – ၼႆယဝ်ႉ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ တိုၵ်းသူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇဝႆႉဝႃႈ – မိူဝ်ႈၽွင်းၵႂႃႇၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၵူၼ်းၵိုၼ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈသႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်း/ တူမ်းပၢၵ်ႇ ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ငၢႆႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈငိူင်ႉဝႄႈ ဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ၊ ၵႆႉသုၵ်ႈလၢင်ႉပၼ်မိုဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸွင်ႇမီးယႃႈယႃ တႃႇႁႄႉၵင်ႈလႄႈ ယူတ်းယႃ
ယၢမ်းလဵဝ် ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ တႃႇတၢင်းပဵၼ် HMPV ႁင်းၶေႃတႄႉ ဢမ်ႇပႆႇမီး။ လႆႈတူၺ်းၸွမ်း ၾၢင်ႁၢင်ႈ တၢင်းပဵၼ် ၵူၼ်းပဵၼ်သေ ယူတ်းယႃၵႂႃႇၵူၺ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ – ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူမ်းမႆႈတူၵ်း၊ ႁဵတ်းပၼ်ႁႂ်ႈၶူႈၼင် တၼ်လႄႈ ထူၺ်ႈၸႂ်ၵပ်ႉသၢၵ်ႈသႃႇလူမ်ၸႂ်မႃး။ ပိူင်လူင်မၼ်း သင်ဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတင်း ၵူၼ်းဢႃယု ယႂ်ႇၶဝ်ထူၺ်ႈၸႂ်ၵပ်ႉႁႅင်းၸိုင် တေလႆႈပၼ် လူမ်းဢွၵ်ႊသီႊၵျိၼ်ႊသေ သူင်ႇယူတ်းယႃတီႈႁူင်းယႃ။ ၽူႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇ ၶဝ်လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ – ဢမ်ႇပႆႇမီးယႃႈယႃ ႁႄႉၵင်ႈ တၢင်းပဵၼ် HMPV ႁင်းၶေႃသေတႃႉသင် သမ်း ၶဵမ်ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းလႄႈ ယူႇသဝ်းႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းပၢႆးယူႇလီၸိုင် တေၸၢင်ႈလူတ်း ယွမ်း ပၼ်လွင်ႈတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် လွတ်ႇလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ယူႇ – ဝႃႈၼႆ။
တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႅတ်ႇၶႄ ႁႄႉၵင်ႈ
- သင်ဝႃႈတေၵႂႃႇတီႈ ၵူၼ်းၵိုၼ်းၸိုင် ႁႂ်ႈသႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်း/ တူမ်းပၢၵ်ႇ
- သုၵ်ႉလၢင်ႉမိုဝ်းႁႂ်ႈမူတ်းသႂ် (ဢဝ်သပ်ႉပျႃႇသေသုၵ်ႉလၢင်ႉပၼ် တၢင်းႁိုင် 20 ၸႅၵ်ႉၵၼ်ႉ)
- ငိူင်ႉဝႄႈ- ယႃႇယူႇၸမ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၼၢဝ်ၶႆႈဝတ်း
- ဢမ်ႇသုၵ်ႈမိုဝ်းသေ ယႃႇပေယိပ်းတိုဝ်ႉ/ ပွတ်ႈထူၸွမ်း ၼႃႈတႃ
- သင်ပဵၼ်လႆႈ ယႃႇပေၸႂ်ႉဝၢၼ်ႇၶဝ်ႈ/ၵွၵ်းၼမ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်
- သိတ်ႇပၼ်ယႃႈၶႃႈမူင်ႈမႅင်း ဢမ်ႇၼၼ်ႉ ၼမ်ႉယႃလၢင်ႉမိုဝ်း
- ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ႁိမ်းႁွမ်းယူႇသဝ်း လႆႈလူမ်းၶဝ်ႈလူမ်းဢွၵ်ႇလီလီ
- သႂ်ႇၸႂ်လုမ်းလႃး လွင်ႈမူတ်းသႂ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
HMPV လီမႆႈၸႂ်မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်
ယွၼ်ႉၵူၼ်းၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် HMPV တီႈမိူင်းၶႄႇၼမ်လႄႈ ၵူၼ်းလုမ်ႈၾႃႉဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ယူႇသေတႃႉ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇထိုင်တီႈတေလႆႈမႆႈၸႂ်ႁႅင်းလႄႈ ယႃႇပေဢွၼ်ၵၼ် ၵိၼ် ယႃႈၶႃႈၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼမ်ပူၼ်ႉႁႅင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ငဝ်းလၢႆးတၢင်းပဵၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉၵေႃႈ ၾၢႆႇမိူင်းၶႄႇ တေလႆႈႁၢႆးငၢၼ်း ပိုၼ်ၽႄႈၼႄၶေႃႈမုလ်း ႁႂ်ႈၶိုတ်းတၼ်း – ဝႃႈၼႆ။
ဢၢင်ႈဢိင် – DVB
















ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ