ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2019  ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵိုင်ႉၵၢင်ႉတူၵ်းၵိၼ်းမႃး။ မိူဝ်ႈပၢၼ်တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၵေႃႈ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ထိုင်မႃးပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းထႅင်ႈသမ်ႉ ၶႅၼ်းၵပ်ႉၵိၼ်း။

ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်းသေ ၵူၼ်းလီၵေႃႈ ယဵၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူၵ်ႈ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ႁူႉဢၼ်လီဢၼ် ၸႃႉမႃးသေတႃႉ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ တင်ႈၸႂ် ဝႅၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်းလပ်းသိင်ႇသေ ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၵၢၼ်မိူၵ်ႈၵေႃႈမီး။

ဢိင်ၼိူဝ် တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉလၢမ်းၽႄႈသေ ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ တူၵ်းၵိၼ်းမိူၼ်ၵၼ်မူတ်း။ ဝၢႆးသေ ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၸၢင်ႁၢႆၵႂႃႇလွႆးလွႆးယဝ်ႉၼၼ်ႉ တၢင်ႇၸိုင်ႈမိူင်းတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁႃလၢႆး ပူၵ်းပွင် ႁုၼ်ႈ မုၼ်းၸိုင်ႈမိူင်း ၽႂ်မၼ်းၶိုၼ်းသေတႃႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈတႄႉ ၶႅၼ်းႁၢႆႉၸႃႉမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ယွၼ်ႉၵုမ်ႇ ႁိမ်ၸိင်း ဢႃႇၼႃႇၵၼ်ၵူၺ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၵေႃႈလူႉ ထိုင်တီႈဢမ်ႇၵုမ်းလႆႈဝၢၼ်ႈမိူင်း။ ၵူၼ်း ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၵေႃႈ လိူင်ႇၽႄႈမႃးၵူႈဝၼ်း။

ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶႅမ်ႉ၊ ၵူၼ်းၵိုၼ်းငိုၼ်းၶွၼ်ႈမႃးတႃႇသေႇ၊ ပဵၼ်ဝဵင်းလႅၼ် လိၼ်လႄႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈၸဝ်ႈငိုၼ်းသႃးၶဝ် ႁဵတ်းၵၢၼ်သုၵ်ႈသီငိုၼ်းလမ်ပဵၼ်ငိုၼ်းၽိူၵ်ႇ။ ပၢင်တေႃႇ ပၢင်လွင်းၵေႃႈ မီးၵႂႃႇၵူႈတီႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈ သိုဝ်ႉငၢႆႈၶၢႆထုၵ်ႇ။

ႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမီးဝႆႉၵေႃႈ ၵုမ်ႇယွင်ႇၸွမ်းလွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ ၵူၺ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းလီသင်တီႈၶဝ်။ လိူင်ႈလၵ်ႉလိူင်ႈၸူၼ် လိူင်ႈၶႃႈၵၼ်တၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးမႃးၶိူဝ်းယႂ်းသေတႃႉ ဢမ်ႇၵႄႈလိတ်ႈသင်ပၼ်လႆႈတႄႉတႄႉလႄႈ ၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ် ႁၢႆႉၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမေႃလၢပ်ႇ ဢမ်ႇမေႃၵူဝ် ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈသင်ၼႆ ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/1/2025 ၼႆႉ ၽူႈႁပ်ႉၸၢင်ႈရူတ်ႉၶိူင်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၵူဝ်ႇပျေႉၽဵဝ်းဢွင်ႇ လုၵ်ႈၸုမ်းတႅၵ်ႊသီႊ Taxi သူၺ်ႇတႃႇၶျီႇ မၢႆတူဝ် 959 ၺႃးၵူၼ်းလွၵ်ႇႁႂ်ႈၵႂႃႇသူင်ႇၼွၵ်ႈဝဵင်းသေ ဢၢၼ်းၸူၼ်ဢဝ်ရူတ်ႉၶိူင်ႈ။ မၼ်းၸၢႆးႁႃလၢႆးတၢင်းၶႄတူဝ်ၶိုၼ်းလႄႈ ၺႃးၵူၼ်းၸူၼ်ၼၼ်ႉ ၶႃႈတၢႆ ထင်တီႈ။ လိူင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉပၢင်တေႃႇလွင်းလႄႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၵူၺ်း-မေႃသွၼ်ယိင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

“ၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉၼၼ်ႉ မႃးႁွင်ႉဢဝ်ၸၢႆးဢွၼ်ႇ ဢၼ်ႁေႃႈရူတ်ႉၶိူင်ႈႁပ်ႉၸၢင်ႈၼႆႉ ၵႂႃႇသူင်ႇမၼ်း တီႈၵႆဝဵင်းဢိတ်းၼိုင်ႈ။ မၼ်းလႅပ်ႈတေၽႅၼ်ၵၢၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇထိုင်တီႈၼၼ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇဢဝ်ၽႃႉ ၽၼ်းသေ ၸူၼ်ဢဝ်ရူတ်ႉ ၵႂႃႇ။ ၵေႃႉၺႃးၶႃႈၼႆႉ တိုၵ်ႉၵေႃႉလဵၵ်ႉယူႇ မီးမွၵ်ႈ ဢႃယု 23 ၼႆႉၵူၺ်း။ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝႃႈငၢႆႈ ႁႃလဵင်ႉပေႃႈမႄႈၼႆဢေႃႈ။ ၵူၼ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ၼႆႉၵေႃႈ တေပဵၼ်ၵူၼ်း ဢၼ်သူႇသမ်း ယႃႈမႃးၵူၺ်း။ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူင်ႉၼႆ ၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉပွတ်းၼႆႉ။ ပေႃးၶဝ်ၵႂႃႇလဵၼ်ႈၵဵမ်း ၵႂႃႇတေႃႇလွင်းသေ သုမ်းငိုၼ်းမႃးၼႆ ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉသင်ယဝ်ႉ လိူဝ်သေၶႂ်ႈလႆႈငိုၼ်း။ တႃႇတေလႆႈငိုၼ်းမႃးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႁဵတ်းၵူႈ လၢႆးယဝ်ႉ။ ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းမိူၼ်ၼႆ ပၵ်းပိူင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူမ်ႇငမ်းသင်လႆႈ။ လူဝ်ႇဢဝ်တူဝ်ၽႂ်တူဝ် မၼ်းလွတ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။  

ၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ် ဢၼ်လွၵ်ႇဢဝ်ၸဝ်ႈတႅၵ်ႊသီႊၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢႃယု 25 ပီ တိုၵ်ႉမႃးသွၼ်ႈယူႇၸွမ်းပီႈၼွင်ႉဢၼ်ယူႇဝႆႉတီႈဢိူင်ႇၵဵင်းလၢပ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း တိုၵ်ႉမီး 2 လိူၼ်။ မၼ်းၸၢႆး ၵႆႉၵႂႃႇတေႃႇလွင်းၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵူႈဝၼ်း။ မၼ်းၸၢႆး ပဵၼ်ၵူၼ်းသူင် တေႃႇလွင်းလႄႈ လဵၼ်ႈၵဵမ်း သုမ်းငိုၼ်းၼမ်သေ ၸင်ႇဝူၼ်ႉပွတ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၸိူင်ႉၼႆ။ ပလိၵ်ႈ မၢၼ်ႈ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းလႆႈ ၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17/1/2025။

ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 20/1/2025 ၼႆႉ ၼႄၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ တႃႇႁႄႉၵင်ႈ လႆႈၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆသေ ၾၢႆႇပလိၵ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵူတ်ႇထတ်း ၸွမ်းႁၢၼ်ႉလဵၼ်ႈၵဵမ်းလႄႈ ဢွင်ႈတီႈမီးပၢင် တေႃႇလွင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈၶဝ်ႈသွၵ်ႈ တီႈႁၢၼ်ႉလဵၼ်ႈၵဵမ်း (ၵဵမ်းယိုဝ်းပႃ) ႁိမ်းၵၢတ်ႇပယိၼ်ႉၼွင်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလဵၼ်ႈၵဵမ်း မီးတင်းၼမ်သေတႃႉ လိူၵ်ႈတီႉဢဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈၵႂႃႇလႄႈ ၵူၼ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပႅၵ်ႇလၢၵ်ႇၸႂ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉသင် – ၼႆ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ တႃႈၶီႈလဵၵ်းႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

မိူဝ်ႈပီ 2023 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉၸူၼ်သေ ၽူႈႁပ်ႉၸၢင်ႈရူတ်ႉၶိူင်ႈ ၺႃးၶႃႈတၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ မၢတ်ၸဵပ်း 3 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းပီ 2024 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ၽူႈႁပ်ႉၸၢင်ႈရူတ်ႉၶိူင်ႈ ၺႃးတႅင်း ဢမ်ႇယွမ်း 2 ၵေႃႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်း တီႈ 14/1/2025 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈႁပ်ႉၸၢင်ႈရူတ်ႉၶိူင်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးၵူၼ်းလွၵ်ႇၶီႇရူတ်ႉသေ ၺႃးတႅင်း ၶေႃးမၢတ်ႇၸဵပ်း။ ဢမူႉၶၻီးၸိူဝ်းၼႆႉ မၢင်လိူင်ႈၵေႃႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းလႆႈၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ် မၢင် လိူင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ်တူၺ်းလွမ်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။

ၵၢၼ်ၵိၼ်ၸၢင်ႈႁေႃႈရူတ်ႉၶိူင်ႈ ႁပ်ႉသူင်ႇၼႆႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ ၼမ်ဝႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆ ၽူႈႁပ်ႉသူင်ႇ (တႅၵ်ႊသီႊ 3 လေႃႉ) ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၵူၼ်းၵိၼ်ၸၢင်ႈ ႁေႃႈရူတ်ႉၶိူင်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ မီးယူႇၵူႈၸွၵ်ႉၵူႈၸဵင်ႇၶႃႈယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶီႇမၼ်းၵေႃႈ လုၵ်ႉၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်သေမႃးၶီႇ။ ပေႃးမႃးၶီႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈၸၢႆႇၵႃႈမၼ်းသေၸင်ႇၶီႇလႄႈ ဢမ်ႇႁူႉ လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးငိုၼ်းႁႃႉ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်း။ ဢမ်ႇႁူႉလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းလီႁႃႉဢမ်ႇလီ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵႂႃႇ တေႃႇလွင်းမႃးသေ ၸႂ်ႉၵႂႃႇသူင်ႇသေတီႈတီႈ ပေႃးႁွတ်ႈၸင်ႇပၼ်။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ လႄႇၽၢပ်ႊလႄႇ ပႃႊ(Pub & Bar ) ယူႇလိုၵ်းသေ ၸင်ႇႁႃၸၢင်ႈတႅၵ်ႊသီႊမိူဝ်းသူင်ႇ။ ၸိူဝ်းမီးငိုၼ်းၼမ်ၵေႃႈ ပၼ်ၵႃႈ ၸၢင်ႈတႅၵ်ႊသီႊလိူဝ်။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၵိၼ်ၸၢင်ႈၶဝ် ၶႂ်ႈၵႂႃႇပႂ်ႉႁပ်ႉၵူႈဝၼ်း။ ပေႃး ၺႃးမိူဝ်ႈၵၢမ်ႇႁၢႆႉၵေႃႈ ၺႃးလွၵ်ႇငိုတ်ႈၺႃးၸူၼ်ၵေႃႈမီး။ လႆႈဝႃႈ ၸဝ်ႈတႅၵ်ႊသီႊၶဝ်ၼႆႉ လႆႈၸုၼ်ႉသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်တႄႉတႄႉ”- ဝႃႈၼႆ။

တႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ မီးၸုမ်းတႅၵ်ႊသီႊလၢႆၸုမ်း ၸိူဝ်းပႂ်ႉၸွမ်းႁူဝ်ၶူဝ်တႃႈၶီႈလဵၵ်း – မႄႈသၢႆ ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ ဢမ်ႇယွမ်း 3 ၸုမ်း။ ၼိုင်ႈၸုမ်းလႂ် မီးၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းလမ်း။ ဢၼ်ၸုမ်းယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ် ၸုမ်းတႅၵ်ႊသီႊသူၺ်ႇတႃႇၶျီႇ မီးရူတ်ႉၶိူင်ႈၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇလမ်း။ သင်မီးၶႅၵ်ႇမႃးၶီႇ ဢိင်ၼိူဝ် တီႈၸမ် တီႈၵႆသေ ၵႃႈတႅၵ်ႊသီႊၵေႃႈ တေပိူင်ႈၵၼ်။ လုၵ်ႉတီႈႁူဝ်ၶူဝ်မိုတ်ႈၵိုဝ်းမၢႆၼိုင်ႈ ၵႂႃႇထိုင် ပွၵ်ႉသၼ်သၢႆး 60 ဝၢတ်ႇ၊ ပေႃးထိုင်ၵၢင်ဝဵင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မွၵ်ႈ 80 ဝၢတ်ႇ၊ သင်ၸၢင်ႈၵႂႃႇႁွတ်ႈၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် 120 ဝၢတ်ႇ။

ဢိင်ၼိူဝ် ၸုမ်းတႅၵ်ႇသီႊၽႂ်မၼ်းသေ ၵႃႈၸၢင်ႈပိူင်ႈၵၼ်ၵေႃႈ မီးယူႇ ။ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈၵူၼ်းသိုဝ်ႈယူဝ်းမႃး ၸၢင်ႈၵႂႃႇတႄႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသင်သေတႃႉ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၶႂ်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉတႄႉ လီလႆႈမႆႈၸႂ်ယူႇၼႆ ၸဝ်ႈတႅၵ်ႊသီႊ 3 လေႃႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။