ယိင်းမေႃယႃလုမ်းလႃး ၵူၼ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶၢင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်း တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ၸၢၼ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းထူပ်းႁၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်မၼ်းၼၢင်းသႂ်ႇ သိူဝ်ႈၶူဝ်းသိုၵ်းဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/12/2024 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 10 မူင်း မီးၵူၼ်း 10 ၵေႃႉ သႂ်ႇသိူဝ်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းသေ ၶဝ်ႈတီႉၺွပ်းမၼ်း ၼၢင်း တီႈႁူင်းယႃ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၼိုင်ႈတီႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။

ၵူၼ်းၸၢႆး ပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁၼ်လွင်ႈတီႉၺွပ်း ၵၼ်တေႃႇၼႃႈတေႃႇတႃ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ဢၼ်မႃးတီႉၺွပ်း ပဵၼ်သိုၵ်းတင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်ၼုင်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းမႃး။ ဢဵၼ်ႁႅင်းၶဝ်မီး မွၵ်ႈ 10 ၵေႃႉ၊ ၶဝ်မႃးထၢမ်ၼႂ်းႁူင်းယႃဝႃႈ – ၸွင်ႇႁူႉၸၵ်း ၼၢင်းယိင်းၼႂ်းၶလိပ်ႉဝီႊတီႊဢူဝ်ႊၼႆႉ – ၼႆသေ  ၶဝ်ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းႁွင်ႈၵူၼ်းပဵၼ်ၵူႈႁွင်ႈၵူႈႁွင်ႈ။ ၽိူဝ်ႇၶဝ်ႁၼ်မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ ၶဝ်တီႉမၼ်းၵႂႃႇ။ ယိုတ်းၵႂႃႇပႃးမိုဝ်းထိုဝ်လႄႈ ၶွမ်ႊ Laptop မၼ်း ၵႂႃႇပႃး”- ဝႃႈၼႆ။

မၼ်းၼၢင်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမေႃယႃလုမ်းလႃး ၵူၼ်းပဵၼ်တီႈႁူင်းယႃၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းၼၢင်း မႃးပႂ်ႉၵူၼ်း ပဵၼ်သေလႄႈ တၢင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၶိုၼ်ႈတီႈၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉ၊ ထိၵ်ႉထွၵ်ႇ သမ်ႉတႅမ်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈပႃး တီႈယူႇ မၼ်းၼၢင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လမ်းတီႉမၼ်းလႆႈ – ယၢမ်းလဵဝ် ပလိၵ်ႈသူင်ႇတူဝ်မၼ်း ၼၢင်းၵုမ်းၶင်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းပလိၵ်ႈမဵဝ်ႉမ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ဢၼ်ႁူႉၸၵ်းလႄႈ ႁူႉၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ၼၢင်းမေႃယႃလုမ်းလႃးထုၵ်ႇတီႉၼၼ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“မၼ်းၼၢင်း ပဵၼ်မေႃယႃၼႂ်း KIA တၢင်းၵူတ်ႉၶၢႆ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ မၼ်းၼၢင်းတၢင်ႇပႃးႁၢင်ႈ ဢၼ်ၼုင်ႈၶူဝ်းသိုၵ်းဝႆႉလႄႈ လႅပ်ႈတေပိူၼ်ႈပၵ်းတႃ ပႂ်ႉတူၺ်းမၼ်းၼၢင်း မႃးႁိုင်ယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇၺႃးတီႉယဝ်ႉ ပိူၼ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းၼႂ်းၾူၼ်း မၼ်းၼၢင်း၊ လႆႈႁၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ မၼ်းၼၢင်း ဢၼ်ၼုင်ႈၶူဝ်းမေႃယႃလႄႈ ၶူဝ်းသိုၵ်းဝႆႉ။ ပိူၼ်ႈၸင်ႇတီႉမၼ်းၵႂႃႇ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇၸူးတၢင်းတပ်ႉသိုၵ်းၶၢင် KIA ၊ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းၶၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ ၵပ်းသိုပ်ႇဢမ်ႇလႆႈ။

ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးတီႉတီႈႁူင်းယႃၼၼ်ႉ တီႉၵႂႃႇ 2 ၵေႃႉ ပႃးမၼ်းၼၢင်း။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼၼ်ႉတႄႉ ၼႂ်းမိုဝ်းထိုဝ်မၼ်းလႄႈ ၼႂ်းၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉ – ထိၵ်ႉထွၵ်ႉမၼ်း ဢမ်ႇမီးႁၢင်ႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈ၊ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသင်လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း။ တူဝ်ၼၢင်းမေႃယႃလုမ်းလႃး ၼၼ်ႉတႄႉ ၵုမ်းၶင်ဝႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေ ၼုမ်ႇၸၢႆးတႆး ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇ IT လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ပေႃးဢဝ် လွင်ႈ ႁူမ်ႇလူမ်ႈဝႃႈတႄႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇဝႆႉလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇပဵၼ်ထီႉ 1 ယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်း မိူင်းတႄႉ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်ၼုင်ႈၶူဝ်းသိုၵ်းသိူဝ်သေထၢႆႇဝႆႉတၢင်းႁၢင်ႈလီၵေႃႈလီ ဢၼ်တႄႉမၼ်း ၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးၶဝ်မႃးထတ်းႁၼ်တႄႉ မၼ်းတိုၼ်းတေဢမ်ႇလွတ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁၢင်ႈဢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈထၢႆႇ ၶႅမ်ႊမရႃႊဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉႁိုဝ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဝႆႉ ၼႂ်းၾူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်ႇၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉ။ တေႃႇၼင်ႇ ၵူၼ်းသိုၵ်းတႄႉတႄႉ ပိူၼ်ႈယင်းဢမ်ႇထၢႆႇၼႃႇ။ ပေႃးပိူၼ်ႈတီႉလႆႈႁဝ်း၊ ၼႂ်းၾူၼ်းႁဝ်း ပေႃးဢမ်ႇမီးလၵ်း ထၢၼ်သင်ၼႆ  မၼ်းတေၵႄႈလိတ်ႈၶိုၼ်းလႆႈငၢႆႈ၊ ပေႃးၼုင်ႈၶူဝ်းသိုၵ်းသေ ထၢႆႇႁၢင်ႈဝႆႉၵေႃႈ ပေႃးႁဝ်း လူပ်းပႅတ်ႈ မွတ်ႇပႅတ်ႈၼႆ မၼ်းတေၵႂႃႇယူႇဝႆႉ ၼႂ်း Recycle ၼႂ်းမိုဝ်းထိုဝ်ႁဝ်း၊ ႁဝ်း ၶိုၼ်းလူဝ်ႇၵႂႃႇမူတ်ႇ ထႅင်ႈတီႈၼၼ်ႈၵွၼ်ႇ၊ ပေႃးမွတ်ႇတီႈလဵဝ်ၵူၺ်းၼႆ ပေႃးတင်ႈၸႂ်သွၵ်ႈႁႃၼႆ မၼ်းဢဝ်ၶိုၼ်းလႆႈ။ မၼ်း တိုၼ်းတေဢမ်ႇလွတ်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – “ၵွပ်ႈၼႆ ၶႂ်ႈၾၢင်ႉတႄႉၵေႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ သိုၵ်းသိူဝ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပႃႇတီႇမူႇၾုင် ၵူၼ်းၼမ် – ဢၼ်တေလႅပ်ႈပဵၼ်ၽေး တေႃႇႁဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီသႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းမိုဝ်းထိုဝ်။ ပေႃးၵႂႃႇ တႃႈပႆတၢင်းၵေႃႈ ၼႂ်းမိုဝ်းထိုဝ်ႁဝ်း လူဝ်ႇမွတ်ႇလူဝ်ႇလူပ်းပႅတ်ႈမူတ်းမူတ်း။ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ႁဝ်းယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်မၢႆႈမီႈ ႁူမ်ႇငမ်းပၼ်ႁဝ်းသင် သေဢိတ်းယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။ 

ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း10 လိူၼ်ၼႆႉ – တဵၵ်းၶၢၼ်း တီႉၺွပ်းလၢၵ်ႈၸၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇလူၺ်ႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမီးတၢင်းသေ ဢဝ်ၵႂႃႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ။

ၵၢင်ႉၵႄႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပွၵ်ႉ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးသမ်ႉ ႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေလၢတ်ႈဝႃႈ ႁိူၼ်းဢၼ်မီး ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢၼ်မီးဢႃယု 18 ထိုင် 35 ပီၼႆႉ တေလႆႈပၼ်ငိုၼ်း တႃႇၵမ်ႉထႅမ် ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း 1 လိူၼ်လႂ် လႆႈပၼ် 1 သႅၼ်ပျႃး မၢင်ပွၵ်ႉ 5 မိုၼ်ႇပျႃး မၢင်ပွၵ်ႉ 2 မိုၼ်ႇပျႃး – ဝႃႈၼႆ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈ တင်ႈတႄႇဝၢႆးပွႆးႁူင်းၾႆးမိၼ်မႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၵူၼ်းၼုမ်ႇၸွမ်းၵိဝ်ႇၸွမ်းတၢင်း ၸွမ်းႁၢၼ်ႉတၢင်း ၵိၼ်ၼႂ်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။ တီႉဢဝ်ၵႂႃႇလႆႈ 200 ပၢႆယဝ်ႉ – ၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။  

တႅမ်ႈ – ယိင်းသဵဝ်ႈၶၢဝ် (ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ်)