ၵူၼ်းမိူင်းထႆး ပၢႆႈတၢင်းၽိတ်းသေ မႃးသွၼ်ႈယူႇတၢင်းထုင်ႉၼႃးၵွင်းမူး ဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၺႃးပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းယွၼ်းငိုၼ်း ဢမ်ႇပၼ်ဢမ်ႇပွႆႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းထႆး ဢၼ်ပၢႆႈတၢင်းၽိတ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ပူၼ်ႈမႃး မၼ်းၸၢႆး ၵႂႃႇလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇပီႊလီႊယႅတ်ႉ တီႈၼႃးၵွင်းမူးသေ လႆႈထဵင်မေႃး မီးပၼ်ႁႃၵၼ်တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်း ဢဝ်မၼ်း ၸၢႆးသေၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ဝႃႈမၼ်းၸၢႆး ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ဢမ်ႇမီးမၢႆၾၢင် တႃႇယူႇသဝ်း၊ ထိုင်တီႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းယွၼ်းငိုၼ်း မၼ်းၸၢႆး ၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်ဝၢတ်ႇ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႃးၵွင်းမူး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၸၢႆးထႆး ၵေႃႉၼၼ်ႉ တေမီးဢႃယုမွၵ်ႈ 40 ပီ။ မၼ်းဢဝ်မေးၵူၼ်းမိူင်းႁၢင်သေ ပၢႆႈတၢင်းၽိတ်းမိူင်းထႆး မႃးယူႇမိူင်းႁၢင် လႆႈမွၵ်ႈ 4-5 လိူၼ်ယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉ မႃးပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ်တင်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ၊ ၺႃးပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈတီႉသေလႄႈ ထႆၵိၼ်ငိုၼ်း။ မၼ်းၸၢႆး ပၼ်ငိုၼ်းလႄႈ ၶိုၼ်းလွတ်ႈမႃး။ သမ်ႉမႃးၸူးၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေ ၵႂႃႇတၢင်ႇလုမ်းတြႃး ဢဝ်လိူင်ႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉၶိုၼ်း။ တူဝ်ၶႃပူႇဢွၵ်ႇတႄႉ ၺႃးပလိၵ်ႈ ၼႃးၵွင်းမူး ဢဝ်သူင်ႇတၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းသေ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်း မိူင်းထႆးယဝ်ႉ။ ၵိုတ်းပလိၵ်ႈ ဢၼ်ထႆၵိၼ်ငိုၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၺ်း တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ဢမုယူႇ”- ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးၼုမ်ႇၵူၼ်းထႆးၼၼ်ႉလႄႈ တင်းမေးၼၢင်းမၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းႁၢင်ၼၼ်ႉတႄႉ ပလိၵ်ႈၼႃးၵွင်းမူး သူင်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းထႆး တၢင်းသဵၼ်ႈတၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11/12/2024 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉ တီႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ထုင်ႉၼႃးၵွင်းမူးၼႆႉ ႁၢင်ႇယၢၼ်ၵၼ်တၢင်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး မွၵ်ႈ 20 လၵ်း။ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃး တၢင်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး တႃႇသိုဝ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈမီးယူႇသေတႃႉ ၸူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်း ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တၢင်းလႅၼ်လိၼ်ယဝ်ႉလႄႈ ၸၢဝ်းၶႄႇ – ၸၢဝ်းထႆး ၸိူဝ်းႁဵတ်းၽိတ်းပၵ်းပိူင် တၢင်းမိူင်းထႆးၸိုင် ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်သေ သွၼ်ႈယူႇတၢင်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇ ၾင်ႇမိူင်းတႆး မီးမႃးၼမ် – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“ယၢမ်းလဵဝ် တီႈၼႃးၵွင်းမူးၼႆႉ ၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ် ၵူၼ်းၶႄႇ – ၵူၼ်းထႆး မႃးယူႇမီးတင်းၼမ်ၼႃႇ၊ ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ၸၢဝ်းၶႄႇ။ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ – သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ႁူႉယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇဢဝ်လိူင်ႈ ဢမ်ႇတီႉၺွပ်း။ မိူဝ်ႈၶဝ်လူဝ်ႇတၢင်ႇလၢႆးငၢၼ်းလႄႈ ဢမူႉၶၻီးၶဝ် ဢမ်ႇတဵမ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၶဝ်လမ်းႁႃလိူင်ႈတီႉၺွပ်း။ ပေႃးယဝ်ႉၶဝ်ၵေႃႈ ယွၼ်းငိုၼ်းသေၶိုၼ်းပွႆႇၶိုၼ်း။ ဢမ်ႇဢဝ်လိူင်ႈဢဝ်လၢဝ်းပဵၼ်တႄႉ ပဵၼ်ဝႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ထုင်ႉၼႃးၵွင်းမူးၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ် ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ႇၵၢၼ်သင်လႆႈလီလီ။ ပေႃးၵူၼ်းမိူင်း ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇမႃး ဢမ်ႇတွၼ်ႉၸွႆႈထႅမ်ပၼ်သင်လႆႈ။ ယူႇတီႈ သိုၵ်းဝႃႉၵူၺ်း ဢၼ်လူင်း မိုဝ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ မၼ်းမိူၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးဢႃႇၼႃႇသင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႃးၵွင်းမူး ၸိူဝ်းၼႆႉ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် 2024 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းဝႃႉ ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉ တၢင်းမိူင်းၵျွတ်ႈ၊ မိူင်းထႃး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ တႂ်ႈၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း 171 ၼၼ်ႉၵေႃႈ လူင်းၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ ၸွမ်းထုင်ႉ ၼႃးၵွင်းမူး၊ ႁူၺ်ႈဢေႃႈ၊ ၼႃးပႃႇ ၵၢဝ်၊ ပုင်ႇပႃႇၶႅမ်၊ ႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ ႁူဝ်ယွတ်ႈ၊ မိူင်းတေႃႉ၊ မိူင်းထႃး၊ ၶၢႆးလူင် လႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး ဢၼ်ယူႇ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တႅမ်ႈ – ယိင်းသဵဝ်ႈၶၢဝ် (ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ်)
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ