ၼႂ်းပီ 2024 ၼႆႉ ၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းမႃး ဢမ်ႇယွမ်း 9 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ ပွၵ်ႈၼႆႉ ၼမ်ႉၾူၼ် ယိုင်ႈၼွင်းထူမ်ႈထႅင်ႈ ယွၼ်ႉတေႃႈလွတ်ႇၼမ်ႉတၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆလူင်းၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉ။  

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 15/12/2024 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း ၼမ်ႉၾူၼ်ယိုင်ႈၼွင်းထူမ်ႈ ၸွမ်းပွၵ်ႉသၼ်သၢႆးလႄႈ ၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈၶူင်ႈယၢၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း လႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်း မိူင်းၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း။

ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၽူႈယိင်း ဢႃယုမွၵ်ႈ 40 ပီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈဢေႃႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈ တၢင်းပွတ်းသၼ်သၢႆး ၸွမ်းဢွင်ႈတီႈၶူင်ႈယၢၼ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈ။ ဢွင်ႈတီႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၼမ်ႉတိုၵ်ႉႁႃယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉၵူၺ်း တင်ႈတႄႇၼမ်ႉသၢႆ ၼွင်းလုပ်ႇထူမ်ႈႁႅင်း မိူဝ်ႈသွင်လိူၼ်ပူၼ်ႉ မႃးၼၼ်ႉဢေႃႈ။ ၵမ်းၼႆႉ ၾူၼ်တူၵ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆ ယွၼ်ႉႁွင်ႈၼမ်ႉတၼ် ၶီႈၵူမ်ႇၶီႈသၢႆး ၶမ်ၼႂ်းတေႃႈလွတ်ႇၼမ်ႉ ၸိူင်ႉၼၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉယိုင်ႈထူမ်ႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၼမ်ႉထူမ်ႈ တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ပွၵ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉၼမ်ႉၾူၼ်သေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆလွင်းလီလႄႈ ၸင်ႇယိုင်ႈၼွင်းထူမ်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းၾင်ႇမႄႈသၢႆ မိူင်းထႆးၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇထူမ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းမႄႈသၢႆ ၽူႈၸၢႆး ဢႃယု 40 ပၢႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပွၵ်ႈၼႆႉ တၢင်းမႄႈသၢႆတႄႉ ဢမ်ႇထူမ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းၾင်ႇတႃႈၶီႈလဵၵ်းတႄႉ ထူမ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ ၾူၼ်တူၵ်းၼမ်ႉယိုင်ႈ ယွၼ်ႉတေႃႈလွတ်ႇ ၼမ်ႉတၼ် ႁဵတ်း ႁႂ်ႈၼမ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆလူင်း။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်း မိူင်းၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇ။ ပေႃးတႅၵ်ႈ ၵၼ် မႄႈသၢႆ – တႃႈၶီႈလဵၵ်းတႄႉ ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း ပဵၼ်တၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းဢေႃႈ။ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းၵေႃႈ ၼမ်ႉယိုင်ႈၶိုၼ်ႈယူႇတိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ပီၼႆႉ မႄႈၼမ်ႉသၢႆလုပ်ႇထူမ်ႈ တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ တႄႇဢဝ်လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼၼ်ႉမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ႁူဝ်လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ။ ဝၢႆးၼမ်ႉယွမ်းလူင်းယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶီႈၵူမ်ႇၶီႈငႂ်ႈတႄႉ တိုၵ်ႉၵိုတ်း ဢုင်ၼမ်သေ ၵူၼ်းမိူင်းတိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ပတ်းၽဵဝ်ႈယဝ်ႉ ၼႂ်းလိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉသဵၼ်ႈတၢင်းမိုၼ်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလူမ်ႉရူတ်ႉၶိူင်ႈ လူႉတၢႆ 2 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼမ်ႉသၢႆ လုပ်ႇထူမ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း – မႄႈသၢႆ ၼႂ်းပီ 2024 ၼႆႉသေ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇ ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃႇဝ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးၶဝ် ဢွၵ်ႇၽိုၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ လႆႈၶူၼ်ႉ ႁၼ်မႅၼ်ႈၵၢၼ် ၶုတ်းၶမ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တၢင်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇမိူင်းသၢတ်ႇ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်း ယွၼ်ႉၼမ်ႉၼွင်းလႄႈ ၶီႇၵူမ်ႇၶီႈလိၼ် လႆထူမ်ႈသႂ်ႇ ၸွမ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ပွတ်းႁွင်ႇၼႂ်းဝဵင်းမႄႈသၢႆ ဢၼ်ပႆႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈမီးမႃးသေပွၵ်ႈ။

မႄႈၼမ်ႉသၢႆၼႆႉ ပဵၼ်မႄႈၼမ်ႉၼိုင်ႈဢၼ် လႆၶဝ်ႈၸူးမႄႈၼမ်ႉၶွင် ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇသေ ပဵၼ်မႄႈၼမ်ႉမႄႈၼိုင်ႈ ဢၼ်လႆႈၺႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉယွၼ်ႉ ၵၢၼ်ၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းမိူင်ႁႄႈ မိူဝ်ႈလၢႆပီပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ။ ၼႆႉပႃး ၸွမ်းမႄႈၼမ်ႉၵူၵ်း ဢၼ် ၺႃးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်လႄႈ ၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း၊ မႄႈ ၼမ်ႉႁူၵ်ႈသမ်ႉ ၺႃးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈ မႅင်ႊၵၼိတ်ႊလႄႈ ၼမ်ႉလဵၼ်းသမ်ႉ ၺႃး လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း – ယူႇတီႈ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး SHRF ဢွၵ်ႇၽိုၼ် တၢမ်းငဝ်းလၢႆး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27/11/2024 ၼၼ်ႉၼင်ႇၼႆ။

ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SHRF လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆလၢႆပီမႃးၼႆႉ မီးၵၢၼ်ယႃႉၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝ ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၾႃ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ႁဝ်းၵေႃႈ တူၼ်ႈမႆႉပႃႇထိူၼ်ႇယႂ်ႇလူင် ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႃး လၢႆလၢႆပီမိူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၺႃးၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇလႄႈ ၵူၼ်းလူင်းတိုၼ်းလၢင်းၶဝ် ယႃႉလူႉလႅဝ်၊ မိူၼ်ယႃႉ ထိူၼ်ႇၶိူဝ်းၶုတ်းမိူင်ႁႄႈ၊ ၶုတ်းထၢၼ်ႇ ႁိၼ်၊ ၶုတ်းၶမ်း ယႃႉႁူၺ်ႈယႃႉလွႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ယႃႉၾိင်ႈ တိုၼ်းသၽႃႇဝယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ပေႃးတူၼ်ႈမႆႉဢမ်ႇမီးၵေႃႈ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ တေလႅၵ်ႈလၢႆႈ – ၶၢဝ်းမႆႈၵေႃႈ တေမႆႈပူၼ်ႉ၊ ၶၢဝ်းၵတ်းသမ်ႉ ၾူၼ်တူၵ်း၊ ၶၢဝ်းၾူၼ်သမ်ႉ ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်းႁႅင်းယႂ်ႇလူင်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈလူႉသုမ်း ၸွမ်းယႂ်ႇလူင်။ ပေႃးတူၼ်ႈမႆႉ ဢမ်ႇမီးၵေႃႈ ဢၼ်တေၸုပ်ႇတိုတ်ႉၸၼ်ဢဝ်ၼမ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ ၸင်ႇဝႃႈ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်း တေၵႆႉလႆႈႁၼ် ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်းၼႆမႃးယဝ်ႉ – ၸၢႆးႁေႃသႅင်လၢတ်ႈ။

“တႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ၽေးသၽႃႇဝ ၸိူင်ႉၼၼ် လီဢွၼ်ၵၼ်ႁႄႉႁၢမ်ႈ လွင်ႈယႃႉၶူဝ်းတိုၼ်း သၽႃႇဝလႄႈ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉၶိုၼ်းၼမ်ၼမ်၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်လႄႈသင်၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်လႄႈသင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီ ဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင် ႁၵ်ႉသႃမႅတ်ႇပႅင်းႁႄႉႁၢမ်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃႇဝ ၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈလိၼ် ၼႂ်းၼမ်ႉလႄႈ မႄႈၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇယႃႉၵွႆ။ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉတိုဝ်းပၵ်းပိူင် ၶိုဝ်းၶိုဝ်းယမ်ယမ်သေ ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇလီ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃႇဝ လႆႈၺႃးယႃႉၵွႆ”- ဝႃႈၼႆ။

မႄႈၼမ်ႉသၢႆၼႆႉ ႁူဝ်မၼ်း မီးတၢင်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း လႆလွင်ႈလူင်းမႃး ၼႂ်းၵႄႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း – မႄႈသၢႆသေ ပဵၼ်မႃးမႄႈၼမ်ႉၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး မီးတၢင်းယၢဝ်း 19 လၵ်း (မွၵ်ႈ 30 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ) ယဝ်ႉၵေႃႈ လႆလူင်းၸူး မႄႈၼမ်ႉၶွင် (ၼမ်ႉၶူင်) ၼႆယဝ်ႉ။