လိူၼ်တီႊသိမ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 3 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၸုမ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တႃႇၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်တင်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ SAC သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈလိတ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼႆမႃးလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်တိူဝ်ႉယွၼ်ႈသႅပ်ႇထိုင် ၸုမ်းၸၢဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိူဝ်းယၼ်ႇၸႂ်ဝႆႉဝႃႈ ၼွၵ်ႈလိူဝ်လၢႆးတိုၵ်းမူၺ်ႉ ဢမ်ႇမီးထႅင်ႈတၢင်ႇတၢင်းယဝ်ႉ။

MNDAA ၼႄၶေႃႈဢၢင်ႈတႄႉ တူၺ်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းလႆႈၺႃးတၢမ်ႇသိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉလႂ်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄထိင်းသိမ်း လွင်ႈၼိမ်တဵင်ႈၵတ်းယဵၼ်ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် မိူင်းၶႄႇလႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉလႂ်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႄႈလိတ်ႈ ပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈလိူင်ႈသိုၵ်း လူၺ်ႈလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉလႂ်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၽေႃႇ သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းၼႃႈတီႈၼၼ်ႉလႂ်သေ ၸင်ႇဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈတေဢမ်ႇ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ပူၵ်းတင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမႂ်ႇ၊ ၵူၺ်းယိုၼ်ႈယွၼ်း ၼႃႈတီႈၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ ဢၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈ။

တပ်ႉၶဝ်ၽႅဝ်တီႈလႂ်ၵေႃႈ ၵိုတ်းတိုၵ်းၵမ်းလဵဝ်သေ တေဢမ်ႇယၼ်ႇသိုၵ်း တႄႇတိုၵ်းဢွၼ်တၢင်း၊ တေႁပ်ႉထွမ်ႇ လွင်ႈမိူင်းၶႄႇယူႇၵၢင်ငူပ်ႉငီႉသေ ၵႄႈလိတ်ႈပႃးလိူင်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ တေလႆႈၵိုတ်းယိုတ်းယၼ်ႇသိုၵ်းၶဝ် ၸွမ်းၼႃႈလိၼ်ဢိၵ်ႇၵၢင်ႁၢဝ်၊ ပေႃးၼၼ် ၸင်ႇတေပွႆႇတူဝ်တႅၼ်းထၢၼ်ႈသုင် ၶဝ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈၶေႃႈလိုၼ်းသုတ်း ပႃးဝႆႉဝႃႈ MNDAA ၼႆႉ ပႅၵ်ႉသမ်ႉပၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉယၼ် လၢႆးၵၢၼ်မိူင်းသေတႃႉ တေဝၵ်ႉငမ်ဝႆႉ သုၼ်ႇလႆႈၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ၵဝ်ႇ မိူၼ်မိူဝ်ႈႁူဝ်တီးႁူဝ်လၢင်းၼၼ်ႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။

လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢၼ်ၸပ်းႁွႆႈလဵဝ်ၵၼ်မိူၼ်ၼႆ ၸုမ်းပလွင်ႈ TNLA ပေႃးႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 25 ဝၼ်းၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ TNLA ၼႆႉ ၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်း တႃႇလႆႈၸႄႈမိူင်းတဢၢင်းသေ ၶတ်းၸႂ်တႃႇႁူမ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႇတရႄႇယူႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေဝၵ်ႉငမ်ဝႆႉ သုၼ်ႇ လႆႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇၼႆ ဝႃႈမိူၼ်ၵၼ်တင်း MNDAA ယူႇယဝ်ႉ။

ၶဝ်သွင်ၸုမ်းၼႆႉ ယိုတ်းလႆႈဝႆႉ ၼႃႈလိၼ်တူင်ႇဝဵင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးတင်းၼမ်သေတႃႉ ယွၼ်ႉမိူင်းၶႄႇ ၸႂ်ႉလၢႆးတႅပ်းႁႃႈတႅပ်းႁိပ်ႇႁွမ်ႈၵမ်ၵိၼ်းလႄႈ ဢမ်ႇၽွင်းလိူဝ်လႆႈငဝ်းလၢႆးယဝ်ႉ ၸင်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၶေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်းဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ၼႄႉၼွၼ်းတႅတ်ႈတေႃးၼႃႇယဝ်ႉ။

ၵူၺ်းၼၼ်သေတႃႉ ဢၼ်ႁဝ်းႁႃးဢမ်ႇလီလူင်လိုမ်းၸမ်ႉ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၵွမ်ႉၵူၺ်း တိုၵ်းပေႉသေယဝ်ႉယႃႇၵႂႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ၵွမ်ႉၵူၺ်းၵိုတ်းတိုၵ်းသေ ယဝ်ႉယႃႇၵႂႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ မိူဝ်ႈလႂ် ၶူင်သၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ လွင်ႈပိၼ်ႇပႅင်လႅၵ်ႈလၢႆႈ လွၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတင်းလၢႆ ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်တႄႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေဝႃႈလႆႈၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢွင်ႇမၢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသေ ဢၼ်ဢမ်ႇလီလူင်လိုမ်းပႅတ်ႈၼႆႉ တေမီးထႅင်ႈယူႇလၢႆလၢႆၶေႃႈၵွၼ်ႇ၊ ၸိူင်ႉၼင်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသလေႃႇဢမ်ႇတေႃႇႁိုၵ်ႉႁၵ်ႉပဵၼ်ၼၼ်ၶႃႈၼႃႇ။

ၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးမိူဝ်ႈၵႆႈယဝ်ႉ လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 25 ဝၼ်း ၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေၵိုတ်းတိုၵ်းသေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း။

ဝၼ်းၼၼ်ႉလီလီ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇၵေႃႈ တူၵ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈမၢႆတွင်း ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (အမျိုးသားနေႉ) ၼၼ်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ဢဝ်လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈၵႄႈလိတ်ႈဢမ်ႇလႆႈ။

ပွင်ႇမိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 26 မႃး တူႇဝႃႇ လသျီးလႃႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈ NUG သမ်ႉတိုၵ်းသူၼ်းတူၵ်ႇတၵ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၶဝ် ဢၼ်ၵႂႃႇမီးယူႇမိူင်းၼွၵ်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းမႃး၊ ၵုမ်ႇၶိၼ်ႁဵတ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈယၢၼ်မိူင်းယူႇ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ် ၼႆယဝ်ႉ။

ဢၼ်ၼႆႉ ၸွင်ႇတေလႆႈၵဵပ်းတီႈပွင်ႇထွႆႈၵႂၢမ်းဝႃႈ ပေႃးၵိူတ်ႇမီးပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းမႃး ႁဝ်းႁႃး NUG ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈ တူၵ်းလႃႈတူၵ်းလိုၼ်း ၼႆႁိုဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈဝႃႈ။

ပေႃးဢဝ် ၽူႈထတ်းသၢင်ၵၢၼ်မိူင်း ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶၢင်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် UNA (ၸုမ်း ဢူၺ်းလီ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼၼ်ႉ) တႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉၼႆ လွင်ႈႁိုၵ်ႉႁၵ်ႉၵိူတ်ႇပဵၼ် ၼႂ်း ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ တႃႉလီၾၢင်ႉတိူၼ်ၵၼ်လိုၵ်ႉၼႂ်း လိူဝ်တွၼ်းသေဢၼ်ႁဝ်းႁႃးႁူႉထိုင်ဝႆႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။

ပီ 2014 ၸွမ်သိုၵ်းၵုၼ်ႇမေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႅမ်ၸွမ် ပွင်သိုၵ်း KIA ၵႂႃႇၽႅဝ် DC မိူင်းဢမေႊရိၵႃႊ၊ လွင်ႈၼႆႉ မိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇႁၼ်သႂ်ႇလႆႈၼႂ်းသၢႆတႃ၊ ထိုင်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ပီၼၼ်ႉ မိူင်းၶႄႇ ၸီႉၸမ်ႈတီႈ ၸုမ်းဝႃႉ UWSA ႁႂ်ႈၵမ်ႉယွင်ပၼ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉငိုၼ်းတွင်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇ တႃႇၸုမ်း TNLA ဢၼ်ယူႇတီႈ KIO ၵမ်ႉၵႅမ်ပူၵ်းပွင်ယိုင်ႈယႂ်ႇမႃး၊ ပေႃးတဵမ် 10 ပီတႄႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈၸွႆႈထႅမ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

လိူၵ်ႈဢမ်ႇလႄႇ ၶၢဝ်းယၢမ်း 10 ပီၼႆႉ မႃးၶွပ်ႈတဵမ်သႂ်ႇၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်လီလီလႄႈ ဢၼ် TNLA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်းသေ တေဢၢၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈလိတ်ႈပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈ တေႃႇတၵ်ႉၵၼ် သိုဝ်ႈသိုဝ်ႈသႂ်သႂ်ၵူၺ်းတႄႉႁိုဝ်ၼႆ တႃႉလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵႂၢင်ႈၵူင်ၸူင်ဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ် တွၼ်ႈသွၼ်တႃႇႁဝ်းႁႃး ၸိူဝ်းၽူႈသူင်ၵၢၼ်မိူင်းတႄႉယူႇ။