သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းယဝ်ႉၵေႃႈ ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးတင်းၼမ်။ လွင်ႈၸႃႉ ၼမ်လိူဝ်လွင်ႈလီ ၵူၼ်းမိူင်းထူပ်းၽေးၵွင်ႈ ၽေးမၢၵ်ႇ သမ်ႉပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇသဝ်း ဢွင်ႈတီႈႁိူၼ်းယေး ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈ။ ၸိူဝ်းပၢႆႈဝႄႈဝႆႉ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းသေ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈၵေႃႈမီး ၸိူဝ်းပၢႆႈၵႂႃႇယူႇတၢင်ႇဝၢၼ်ႈ တၢင်ႇဝဵင်းၵေႃႈ မီးၼမ်။

ယွၼ်ႉၵုမ်ႇလႆႈပၢႆႈၽေးၵူၺ်းလႄႈ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵေႃႈ ယၢပ်ႇၵိၼ်း။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသႅၼ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉလႅတ်းၽၢႆ ဢမ်ႇမီးတၢင်းလိူၵ်ႈလႄႈ ၵမ်ႈၼမ် ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃးၽႅၼ်ႉ လူၺ်ႈၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ တႃႇမီးငိုၼ်းလဵင်ႉလူ ၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ၸူဝ်ႈၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ 3 ၸုမ်း တႄႇၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 သေ လေႃႇတိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးၼႆႉ ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆဝဵင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ တႄႇၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ၵမ်းၵမ်းႁႅၼ်းဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် တၢင်ႇၶိူင်ႈမိၼ် မႃးပွႆႇသႂ်ႇ ၶႂ်ႈဝႃႈၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 မႃးၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ သီႇပေႃႉ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၼွင်ၶဵဝ်၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ သႅၼ်ဝီ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၽူင်ႉပၢႆႈသွၼ်ႈယူႇတီႈ လွတ်ႈၽေးၽႂ်မၼ်း။

ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်းပဵၼ်ၽိုၼ်းပဵၼ်ၾႆးသေ ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ် လဵင်ႉတွင်ႉလီလီ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃႈ လုတ်ႈႁၢမ်းတိုဝ်ႉတၢင်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ။ ၵၢၼ် ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတၢင်းလိူၵ်ႈ တႃႇမီးလၢႆးလႆႈငိုၼ်း ၺႃးၵၢၼ်ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ႁဵတ်းဢၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ ယၢမ်း လဵဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ် လႅၼ်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၵျႃးၽႅၼ်ႉတင်းၼမ်။ ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉတင်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၼင်ႇၼႆ –

“ၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃးသေ ၵၢၼ်ၵျႃးၽႅၼ်ႉၵေႃႈ တိူဝ်းၼမ် ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မႃးဢေႃႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉမီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႆႉသေ ယိင်ႈၶႅၼ်းႁၢင်ႈႁၢႆႉမႃးထႅင်ႈ။ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ် မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ လႆႈပၢႆႈၵႂႃႇယူႇတၢင်ႇတီႈ။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလႄႈ ၵမ်ႈၼမ် ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၸုမ်းၵျႃး ၽႅၼ်ႉ။ တႃႇႁႂ်ႈမီးငိုၼ်း လဵင်ႉလူၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ”- ဝႃႈၼႆ။

သင်ဝႃႈ ဢႃယု 17 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ် ဢမ်ႇဝႃႈယိင်းႁိုဝ်ၸၢႆး ႁႃလၢႆးလႆႈငိုၼ်းငၢႆႈသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ၵျႃးၽႅၼ်ႉၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်။ လိူဝ်သေ မီးၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းမလေးသျႃး၊ ၾိလိပ်ႉပိၼ်းသ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်း။ ၵမ်ႈၼမ် လႆႈၵႂႃႇပဵၼ် ၵူၼ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ဢဝ်ငိုၼ်းၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ လၢႆသႅၼ်းလႄႈ ၶၢႆၶလိပ်ႉ ငဝ်းတူင်ႉႁၢင်ႈသဵင် ဢၼ်ၸုင် ၸၼ်ၸႂ်ၵႃႇမ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄ ဝႆႉတင်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၼင်ႇၼႆထႅင်ႈ –

“ၼႂ်းၵၢၼ်ၵျႃးၽႅၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ပိူၼ်ႈႁူၺ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်ႈႁဵတ်း။ မီးၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေး ၶဝ်ႈႁဵတ်းၼမ်ၼႃႇ။ မၢင် ၸိူဝ်း ၶဝ်ႈႁဵတ်းတင်းႁိူၼ်းယေး။ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢႃယု 17 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ပိူၼ်ႈၶႅၼ်းႁွင်ႉႁဵတ်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်လွၵ်ႇၵိၼ်ငိုၼ်းၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၢင်ၸိူဝ်းလႆႈ ႁူၺ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈၶဝ်ႈတူၺ်းငဝ်းတူင်ႉ ဢၼ်ၸုင်ၸၼ်ၸႂ်ၵႃႇမၸိူဝ်းၼႆႉ လူးၵွၼ်ႇ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵၢၼ်ၵျႃးၽႅၼ်ႉၼႆႉ လိူဝ်သေၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇယဝ်ႉ ပွတ်းၸၢၼ်း ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လၢမ်းၽႄႈမႃးၼမ်။ ၸိူဝ်းၽွတ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းသေ ႁႃလွၵ်ႇၵိၼ်ငိုၼ်း ၼိူဝ်သိုဝ်ႇၼႅင်ႈသၢၼ်လႄႈ လွၵ်ႇလႅၼ်ပႃးတၢင်းၼွၵ်ႈၵေႃႈ မီးၼမ်မႃး။ ၸုမ်းလွၵ်ႇၵိၼ်ငိုၼ်းၼမ်မႃး ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆးသေတႃႉ ပႆႇမီးၸုမ်းလႂ်ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉလႆႈ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ မၢင် ဢွင်ႈတီႈၵေႃႈ မီးၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ပၼ်ၶႂၢင်ႉ ႁဵတ်းဝႆႉၵေႃႈမီးလႄႈ ၵၢၼ်ၵျႃးၽႅၼ်ႉ ၸင်ႇၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ် ၶဝ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉ ႁႄႉႁၢမ်ႈ လွင်ႈၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ဢဝ်ငိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇပွတ်းႁွင်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

တႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပႅတ်ႈ ၵၢၼ်ၵျႃးၽႅၼ်ႉ ဢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ ဝႃႈၼႆသေ ၸုမ်း ဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ 3 ၸုမ်း TNLA – MNDAA လႄႈ AA တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် တႄႇၽႅၼ် ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 မိူဝ်ႈၼႂ်းပီ 2023 ၼၼ်ႉသေ တူင်ႉၼိုင်ႈမႃးယူႇသေတႃႉ ၸုမ်းၵျႃးၽႅၼ်ႉၵေႃႈ ပႆႇမူတ်းပႆႇသဵင်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိုၵ်ႉၺႃးလွၵ်ႇၵိၼ်ငိုၼ်းၵေႃႈ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ် ၼႂ်းၵႄႈၼႆႉ ၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈ မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၼမ်သေ ၸုမ်းၵျႃးၽႅၼ်ႉၶဝ် တိုၵ်ႉဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈဝႆႉလႆႈယူႇ။

ပေႃႈလဵင်ႉလၢဝ်းပၢၼ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းၵျႃးၽႅၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢဝ်ငိုၼ်းလွၵ်ႇဢဝ် ၼၢင်းယိင်း ၼုမ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵႂႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်လွင်ႈမူၼ်ႈလွင်ႈၵျေႃႇသေ ပူၼ်ႉပႅၼ်ပႃးတၢင်းၵႃႇမထႅင်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းတၢင်းဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ သၢဝ်ဢွၼ်ႇသႅၼ်းပၢၼ်သိၵ်ႉႁိၵ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် မၢင်ႇၵိူဝ်းလႆႈငိုၼ်းငၢႆႈသေ ၽွမ်ႉၸွမ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃး ၸၢင်ႈၵႂႃႇၶၢႆတူဝ် ၵေႃႈမီး။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ တႃႇၸွႆႈ ၶႅၵ်ႇလီ ပၢင်ၸႃႉ ၼႂ်းတူင်ႇၵူၼ်း ပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိုတ်းၼႆ – ၵူၼ်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။