ယၢမ်းလဵဝ် ၶၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶဝ်ႈသၢၼ် ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး ပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း ပဵၼ်လၢႆပုၼ်ႈ တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸူဝ်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ယိုတ်းၵုမ်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်းပီပၢႆၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း။

တႄႇဢဝ် ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ႁၢင်ပီ 2023 ၼၼ်ႉမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မီးၶၢဝ်းတၢင်း ပီပၢႆယဝ်ႉ ၸူဝ်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ယိုတ်းၵုမ်းဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ၊ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ၊ ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး(ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ)၊ ၶဝ်ႈသၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် 3 ပုၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၽူႈယိင်း ဢႃယု 30 ပၢႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၼႆႉ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ 1 လိတ်ႉ 6,700 ပျႃး – 7,000 ပျႃး။ ၶဝ်ႈသၢၼ် 1 ထူင် 170,000 ပျႃး၊ ၶဝ်ႈပိူၵ်ႇ 1 ၸေႃး 450,000 – 500,000 ပျႃး၊ ၼမ်ႉမၼ်းၵိၼ် 1 ၸွႆႉ 23,000 ပျႃး၊ ၼိူဝ်ႉမူ 1 ၸွႆႉ 40,000 ပျႃး။ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ 1 ၸွႆႉ 8,000 ပျႃး၊ ၽၵ်းမီႇလႅင် 1 ၸွႆႉ 8,000  ပျႃး။ ၶႆႇၵႆႇ 1 လုၵ်ႈ 500 ပျႃး။ ႁဵတ်းသင်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇ တုၵ်ႉၶ။ ၵႃႈႁႅင်းၵူၼ်းသမ်ႉ 1 ဝၼ်း 15,000 ပျႃးၵူၺ်း။ ၵၢၼ်သမ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵူႈဝၼ်းၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵွၼ်ႇသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပႆႇယိုတ်းၵုမ်းလႆႈ တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ၶၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပႆႇပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း ၸိူင်ႉၼႆ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ – ၽၵ်းမီႇ၊ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ 1 ၸွႆႉ 1,000 ပျႃး – 3,000 ပျႃး၊ ၶဝ်ႈသၢၼ် 1 ထူင် 60,000 ပျႃး၊ ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး 1 လိတ်ႉ 1,000 ပၢႆ၊ ၶႆႇၵႆႇ 1 လုၵ်ႈ 100 ပျႃး – 200 ပျႃး ဝႃႈၼႆ။

ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် တေလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်ယႆ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ၊ တူၼ်ႈတီး၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆးသမ်ႉ လုၵ်ႉတၢင်းၵေးသီး၊ ဝၢၼ်ႈႁႆး၊ တၢင်ႉယၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး ၵမ်ႈၽွင်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တၢင်းမူႇၸေႊ၊ ဝဵင်းၼမ်ႉၽႃႈ (သျိၼ်းသူၺ်ႇႁေႃႇ) ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉမႃးၵေႃႈမီး ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶိုၼ်ႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ တႄႇဢဝ် ႁၢင်လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊၼၼ်ႉမႃး ၾင်ႇမိူင်းၶႄႇပိၵ်ႉဢိုတ်း ႁၢမ်ႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ တေႃႉသူင်ႇၶဝ်ႈၸူး တၢင်းမိူင်းတႆး ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းၼႃႈတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး၊ တပ်ႉသိုၵ်းဝႃႉ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵုမ်းၵမ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တၢင်းဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၶဝ်ႈၵၢပ်ႇလႄႈ ၸဝ်ႈၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ပီၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် လူႉသုမ်းၼမ် ယွၼ်ႉၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ဢမ်ႇလႆႈၶွၼ်ႇ (လႆႈၶၼ်) ၼမ်မိူၼ်ၵူႈပီ ပူၼ်ႉမႃး ယွၼ်ႉၼူၵ်ႉ၊ ၼူ၊ မူင်ႈမႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶူပ်းယႃႉၵဝ်းသူၼ်ၼမ်ႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။

ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ၵႃႈၸိူဝ်ႉၾၼ်း၊ ၵႃႈၾုၼ်ႇ၊ ၵႃႈၸၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ၶဝ် လႆႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၼမ်ဝႆႉလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈသူၼ်ၶဝ် ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း ပဵၼ်ၼီႈပဵၼ်ၶွတ်ႇၼမ်။