ၼႂ်းလိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ (လိူၼ်ထူၼ်ႈ 9)လႄႈ လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ (လိူၼ်ထူၼ်ႈ 10 ) ၼႆႉ ၾူၼ်တူၵ်းထပ်းၵၼ် ဢမ်ႇထၢတ်ႇ ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်း ၵူၼ်းလူႉတၢႆ၊ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းလူႉၵွႆ သေဢမ်ႇၵႃး သူၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၼ်းမိူင်းလူႉသုမ်းၼမ် ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃး ၶၼ်ၵုၼ်ႇလိပ်း ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် – မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင် 2 ပုၼ်ႈ 3 ပုၼ်ႈ။

ၼၢင်းယိင်း ဢႃယု  27 ပီ ဢၼ်ၺႃးၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်း တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ယၢမ်းလဵဝ် ယႃႇဝႃႈတေပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်းႁိူၼ်း၊ တေႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်းမိူၼ်ၵဝ်လႃႈ၊ တႃႇတေႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ပေႃးယၢပ်ႇၼႃႇယဝ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၶၼ်မၼ်းၶိုၼ်ႈၵူႈမဵဝ်း”- ဝႃႈၼႆ။

ၶၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ် ၵွၼ်ႇၼႃႈၼမ်ႉထူမ်ႈ ၼိုင်ႈထူင် 70,000 ပျႃး။ ယၢမ်းလဵဝ် လင်ၼမ်ႉထူမ်ႈၼႆႉ ၶိုၼ်ႈထိုင် 160,000 ပျႃး၊ ထၢၼ်ႇ မိူဝ်ႈဢွၼ်တင်း ၼိုင်ႈထူင် 6,000 ပျႃး။ ယၢမ်းလဵဝ် 26,000 ပျႃး၊ ၵႆႇၼိုင်ႈၸွႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း 11,000 ပျႃး။ ယၢမ်းလဵဝ် ၼိုင်ႈၸွႆႉ 27,000 ပျႃး – မၼ်းၼၢင်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။

မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်း လိၼ်ၵူၼ်ႇတၢင်းၵွႆလႄႈ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းႁႆႈၼဝ်ႈလူႉ၊ လွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉ။ ၵွၼ်ႇၼႃႈၼမ်ႉ တေထူမ်ႈၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႂ်းၼွင် ၼိုင်ႈၸွႆႉ 200 ပျႃး ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းသိုဝ်ႉ။ တေဢဝ်ဢွၵ်ႇမႃးသူင်ႇၶၢႆၵေႃႈ တေသုမ်းပႃး ၵႃႈၸၢင်ႈၵႃႈႁႅင်းလႄႈ ၵႃႈၼမ်ႉမၼ်းရူတ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၵႃႈမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ၼႂ်းၼွင် လႆႈသိုဝ်ႉၵိၼ် ၼိုင်ႈၸွႆႉ 6,000 ပျႃး ထိုင် 8,000 ပျႃး သေတႃႉ မီး ၵူၼ်းမႃးသိုဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးတႃႇၶၢႆ – မႄႈၵႃႉ ၵူၼ်းၶၢႆၵုၼ်ႇလိပ်းၼႂ်းၼွင်လၢတ်ႈဝႃႈ –

“မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ လႆႈထွၵ်ႇပႅတ်ႈ၊ တေႃႈလဵဝ်သမ်ႉ ၵႃႈယႂ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးဢၼ်တေၶၢႆ။ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ၼႂ်း ၼွင်ၵေႃႈ ၺႃးၼမ်ႉထူမ်ႈတၢႆမူတ်းယဝ်ႉလႄႈ လႆႈဢဝ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ တၢင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ ၶိုၼ်ႈမႃးၶၢႆ။ ၶၼ်ၵုၼ်လိပ်းၵႃႈယႂ်ႇ သမ်ႉပေႃးတူၵ်းၸႂ်ယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈႁၼ်ယၢမ်ႈငိၼ်း” – ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ၊ ဢႃႇလူး၊ ၽၵ်းၵၢတ်ႇမွၵ်ႇ၊ ၽၵ်းၵၢတ်ႇပီ၊ ၽၵ်းၵၢတ်ႇၶၢဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈသိုဝ်ႉၵိၼ်ၵႃႈယႂ်ႇၶၼ်လူင်။ ၽၵ်းၵၢတ်ႇ ၼိုင်ႈၸွႆႉ 1,500 ပျႃး ယၢမ်းလဵဝ် ၶိုၼ်ႈထိုင် 7,000 ပျႃး ဝႃႈၼႆ။ 

ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶၼ်ၸိူဝ်ႉၽၼ်း တႃႇၶိုၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵေႃႈ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်လႄႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ၸဝ်ႈၼႃး ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ၊ ၼီႈၵဝ်ႇယင်းပႆႇၸၢင်ႈသၢႆႈ တေဢဝ်ၼီႈမႂ်ႇထႅင်ႈသေ ၶိုၼ်းသိုဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၼၵ်းၸႂ် တႄႉ ဝႃႈၼႆ။

ၸဝ်ႈသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ဝၢႆးလင်ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်း တႃႇတေၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶိုၼ်း ၵေႃႈယၢပ်ႇ၊ တႃႇသိုဝ်ႉၸိူဝ်ႉၽၼ်းၵေႃႈၵႃႈလႄႈ တႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁႃၵိၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်း ၸႂ်တႄႉတႄႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ၊ ၵၢတ်ႇလေႃႉ (ၵလေႃး)၊ ထုင်ႉပူင်း တၢင်းထုင်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ထူပ်းၽေး ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်။

ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢမ်ႇထူပ်းၽေးသိုၵ်းသိူဝ်သေတႃႉ ထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်းလႄႈ သူၼ်ႁႆႈၼႃး မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉလူႉသုမ်း။ လိၼ်ၵူမ်ႇၶဝ်ႈထူမ်ႈႁိူၼ်းယေး၊ ၶူဝ်းၶွင်ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈသင် လွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇယၢၵ်ႈ ၽၢၼ်ၵိၼ်းလိူဝ်ႁႅင်း။

တႅမ်ႈ – ယိင်းသဵဝ်ႈၶၢဝ် (ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ်)