လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႈ ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၾူၼ်ၵေႃႈၼမ် ၼမ်ႉၼွင်းႁႅင်း ၵူၼ်းမိူင်းလၢႆတီႈ ထူပ်းၽေးၼမ်ႉ သုမ်းတိူၵ်ႇသူၼ်ႁႆႈလွၵ်းၼႃး၊ သုမ်းပႃးတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇတင်ႈတူဝ်လႆႈ။ ဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၼႆႉၵေႃႈ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵၢၼ်ၵႃႉၵၢၼ်ၶၢႆ ပႆႇမိူၼ်ၵဝ်ႇလႆႈ ယွၼ်ႉသဵၼ်ႈ တႃႈသၢႆတၢင်းၶၢတ်ႇဝႆႉလၢႆတီႈ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ပႆႇၵုမ်းယဝ်ႉ။

ၶူဝ်ဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် ဢၼ်တိုၵ်ႉမႄးၵုမ်းယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႆႇထိုင်တီႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ သမ်ႉပေႃးၵူၼ်ႇပင်း လူႉၵွႆထႅင်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ဢၼ်မႆႈၸႂ် လွင်ႈၵႂႃႇမႃးတႄႉတႄႉ ဝႃႈၼႆ။

ဝၼ်းတီႈ 17/10/2024 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11 မူင်းပၢႆၼႆႉ ၶူဝ်ၼမ်ႉၵူၵ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် ၸႄႈ ဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ လၼ်ႇတူၵ်းလူႉၵွႆထႅင်ႈ ၽွင်းတိုၵ်ႉမႄးသၢင်ႈ ပႆႇတၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈ မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်း ၼိုင်ႈၵေႃႉ။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢႃယု 60 ပၢႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၶူဝ်တီႈဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ်ၼႆႉ မီးမႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ယဝ်ႉ ၸူဝ်ႈဢႃယုမွၵ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁၼ် ၶူဝ်သၢႆးၶၢဝ်လူႉၵွႆ ၵူၼ်ႇပင်းမႃးသေပွၵ်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၶူဝ်သၢႆးၶၢဝ်ၼႆႉ လူႉၵွႆၵူၼ်ႇပင်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၶၢဝ်းၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼၼ်ႉသေ ဝၼ်းတီႈ 27/09/2024 ၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁဵတ်းၶူဝ် (တံတားဦးစီးဌာန) ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းမႄးသၢင်ႈဝႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပႆႇတၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈသေ လၼ်ႇတူၵ်းၵူၼ်ႇ ပင်းလူႉၵွႆႈထႅင်ႈ ၸၢႆးၵျေႃႇဢွင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းသၢတ်ႇ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၶူဝ်ၼႆႉ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်း မီးယူႇ 150 ပေႃးဝႃႈၶူဝ်ၵွႆ တီႈလႂ်ၵေႃႈ ၶဝ်ဢဝ်ၶူဝ်လဵၵ်းၼႆႉၵႂႃႇသႂ်ႇသေ ႁဵတ်းယူင်ႉမၼ်း။ တီႈလႂ်လူဝ်ႇၵေႃႈၶဝ်ဢဝ်ၸႂ်ႉ ၽိူဝ်ႇၶဝ်မႃးၸႂ်ႉတီႈၼႆႉသမ်ႉ ၶူဝ်မၼ်းၵေႃႈ ၵဝ်ႇယဝ်ႉလႄႈ ႁူးသေႈမၼ်းၵေႃႈလိုၼ်ႈမူတ်းယဝ်ႉ ႁၵ်းတႄႉမၼ်းဢမ်ႇႁၵ်း ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းလိမ်ႇတူၵ်း ၵႂႃႇၼႂ်းၼမ်ႉ ၼၼ်ႉၼႃႇၼေႃႈ။ ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းတႄႉ မီးၼိုင်ႈၵေႃႉ မၼ်းဝႅၼ်တူၵ်းသေၵေႃႈ ဢဝ်ႁူဝ်မၼ်းတႅၵ်ႇ လႆႈယဵပ်ႉ 3 ႁွႆးၼႆဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶူဝ်ၵွႆ သဵၼ်ႈတၢင်းၶၢတ်ႇလၢႆၾၢႆႇၼႆႉသေ ၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆ ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈထိုင် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဝဵင်း ၵူၼ်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းတူၼ် ၵိၼ်းၸႂ်ႁႅင်းဝႆႉ။ ၵမ်ႈၼမ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢၼ် တေႃႉ မႃးတၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ မႃးတိူၵ်ႈတီႈၾင်ႇၼမ်ႉၵူၵ်းၼၼ်ႉသေ ႁႃလၢႆးတၢင်းၽႂ်မၼ်း တႃႇၶၢမ်ႈၼမ်ႉလႆႈ။ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ လႆႈၸၢင်ႈၵူၼ်း တေႃႉတၢင်ႇပႄးၶၢမ်ႈၼမ်ႉပၼ်။

ယွၼ်ႉၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆ တေႃႉယၢပ်ႇလႄႈ ၶၼ်ၵုၼ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇတၢၼ်ႇၶိုၼ်ႈ ၵေႃႈၶိုၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵိၼ်းၸႂ် ၵၢၼ်ယူႇၵၢၼ်ၵိၼ်ထႅင်ႈ။ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းသၢတ်ႇ၊ ၵူၼ်းမိူင်းတူၼ်၊ ၼႃးၵွင်းမူး၊ ပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈပိုင်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းၼႆႉသေ ပၼ်ႇၵၢၼ်ၵူၺ်း  ၵူၼ်းမိူင်းသၢတ်ႇ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ –

“တုမ်ႉတိူဝ်ႉၼမ်ၶႃႈဢေႃႈ ႁဵတ်းသင်ၼႆ ၶူဝ်းလူႇ ၶၼ်ၵုၼ်ႇ ၼမ်ႉမၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင်တၢင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႃႇၼေႃႈ။ ပေႃးၶူဝ် ဢၼ်ၼႆႉၵွႆ တုမ်ႉတိူဝ်ႉၼမ်ဢေႃႈ။ ပေႃးၶူဝ်ဢၼ်ၼႆႉ ယဝ်ႉတႄႉၵေႃႈ ၶၼ်ၵုၼ်ႇၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈလူင်းၶိုၼ်း ၼိုင်ႈၶိုင်ႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ယူႇတီႈ ၾၢႆႇၽူႈမီးပုၼ်ႉၽွၼ်းၶဝ် တိုၵ်ႉလူင်းၵဵပ်းၸၢၵ်ႇလဵၵ်း ဢၼ်ႁၵ်းတူၵ်းၼႂ်းၼမ်ႉသေ တေၶိုၼ်းသၢင်ႈ။ တႃႇတေတႆႇလႆႈၶူဝ်ၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းထႅင်ႈ ဢမ်ယွမ်း 1 လိူၼ်ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။

သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းၵႄႈမိူင်းတူၼ် – မိူင်းသၢတ်ႇ- တႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ဢွၼ်တၢင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းလိၼ်လႅင်သေ တိုၵ်ႉႁႃမႄးၵုမ်းသိူဝ်ႇယၢင် မႃးမိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2015 -2020 ၼၼ်ႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉမႃးၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း မိူဝ်ႈႁူဝ်ပီ 2021 ၼႆႉလႄႈ ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈ။ သဵၼ်ႈတၢင်းသိူဝ်ႇယၢင်ၵေႃႈ ပႆႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးၶၢဝ်းၾူၼ် ပီၼႆႉ သမ်ႉမႃးၺႃး ၼမ်ႉထူမ်ႈ တၢင်းၵေႃႈၵွႆ လွႆၵေႃႈ ၵူၼ်ႇ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းၾူၼ် ပီၼႆႉ ယိင်ႈၶႅၼ်း ၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇလိူဝ်ၵဝ်ႇ လၢႆပုၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈၵႃး မိူင်းတူၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈပဵင်းၶမ်း ဢၼ်မီးၾၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ လႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး ၼႆႉၵေႃႈ ၺႃးၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁိူၼ်းယေး တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း ပႆႇၸၢင်ႈပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်း။ ႁူဝ်ၵူၼ်း 200 ပၢႆ လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဝၢၼ်ႈလွႆသဝ်ႇ ဢၼ်မီးၼိူဝ်တၢင်းၵႂႃႇ တၢင်းမိူင်းၵႅတ်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ထူပ်းၽေးၼမ်ႉၼွင်းသေ လင်ႁိူၼ်း 11 လင် လႆလွင်ႈၸွမ်း ၼမ်ႉမူတ်း။ ၵူၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇတၼ်းပဵၼ်သင်။

ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉပုင်ႇ (ဝၢၼ်ႈပုင်ႇၵလၢင်း) ဢၼ်မီးၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း မိူင်းသၢတ်ႇ – မိူင်းၵူၵ်း ဢၼ်ၵႆၵၼ် တၢင်းဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ 21 လၵ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁိူၼ်းယေး လွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉၼွင်း 8 လင်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း လူႉတၢႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ရူတ်ႉၵႃး လွင်ႈၸွမ်း 3 လမ်းလႄႈ ၵႃးၶႄၾႆး ႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇၶႄၾႆးၶဝ် လွင်ႈၸွမ်း လမ်းၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ၶိုၼ်း။ ပိူင်ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မႅၼ်ႈဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်တင်း ဝၢၼ်ႈပဵင်းၶမ်း ဢၼ်ထူပ်းၽေးၼမ်ႉၼၼ်ႉ။