ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 27/10/2024 ၼႆႉ    ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027  ၶွပ်ႈတဵမ်ၼိုင်ႈပီ ။  ယၢမ်းၼင်ႇ ၼႆ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ 1027 ၼႆႉ ပေႃးထၢမ်တူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၸိုင် ၽႂ်ၵေႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇ ၶႂ်ႈငိၼ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈထွမ်ႇ။  ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ 1027 ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်ႉၶ ပဵၼ်ၼမ်ႉႁူၼမ်ႉတႃ တူၵ်းယွၼ်ႉ မၼ်း မႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ယင်းပႆႇယဝ်ႉပႆႇတူဝ်ႈ တိုၵ်ႉလႆႈပၢႆႈယူႇ ၶိူဝ်းယႂ်း။

ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၢၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႆႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်လႄႈ ပဵၼ်မႃးၼႆၸိုင် – ယူႇတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၊ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA လႄႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA   ႁူမ်ႈၵၼ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းသေ  ႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ   တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 27/10/2023 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ ၼၼ်ႉမႃး။    တူဝ်ၼပ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈ10 ၼၼ်ႉ မၢႆထိုင်လိူၼ်ဢွၵ်ႊ ထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ (လိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်း)။ တူဝ်ၼပ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် 27 သမ်ႉ မၢႆထိုင်ဝၼ်းတီႈ 27  ။

ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၢၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႆႉသမ်ႉ ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 3 ၸုမ်း ဢၼ်ၶဝ်ႁူမ်ႈ ၵၼ်သေ တႄႇလေႃႇတိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းသမ်ႉ – တၢင်းဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး၊ ဝဵင်းၼမ်ႉၽႃႈ (သျိၼ်း သူၺ်ႇႁေႃႇ)၊ ဝဵင်းၵုၼ်လူင်၊ ႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ သႅၼ်ဝီ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ ဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆး၊ မိူင်းၵူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇတႄႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈတပ်ႉသိုၵ်းဝႃႉ ၵုမ်းၵမ်လႄႈ ၼၼ်ႉတႄႉ ၶိုၼ်းမွပ်ႈ ပၼ်သိုၵ်းဝႃႉ ၵုမ်းၵမ်ၵႂႃႇ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ပၢင်တိုၵ်း လၢမ်းၽႄႈမႃးတၢင်းဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ သီႇပေႃႉ၊ ၼွင်ၶဵဝ်၊ မိူင်းမိတ်ႈ၊ မိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၼမ်ႉတူႈ၊ ၼမ်ႉသၼ်ႇ၊ မၢၼ်ႈတူင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်လၢတ်ႈမႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ပွတ်းႁွင်ႇ ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈဝႆႉ ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၶဝ်ပႆႇ ယိုတ်းၵုမ်းလႆႈဝႆႉတႄႉ တေပဵၼ်ဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ တၢင်ႉယၢၼ်း၊ မိူင်းယႆ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ၼၼ်ႉတႄႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ပွတ်းႁွင်ႇ 3 ၸုမ်းတႄႉ မၵ်းမၼ်ႈ 1027 ၼႆႉ ပဵၼ်ပိုၼ်းႁၢင်ႈလီတွၼ်ႈတႃႇၶဝ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ဢွင်ႇပေႉမႃး ဝႃႈၼႆသေတႃႉ – 1027 ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႄႉပဵၼ်ပိုၼ်း ႁၢႆႉၸႃႉ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁိူၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၵေႃႈ ၽၢတ်ႇလိပ်းၽၢတ်ႇတၢႆ၊  ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႇၽၢၼ်ၸၼ်း ၵမ်းသိုဝ်ႈ     ။

ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ တုမ်ႉတိူဝ်ႉႁိူၼ်းယေး၊ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်၊ ႁူင်းယႃ၊ ႁူင်းသဝ်းယႂ်ႇလူင်၊ ႁူင်းႁႅမ်း၊ ႁူင်း ႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ လူႉၵွႆ ထုၵ်ႇၾႆးမႆႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလူႉတၢႆ မၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်းထႅင်ႈ သေဢမ်ႇၵႃး လႆႈ ပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေး တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၵၼ်သေ ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇဝဵင်း ၵႂႃႇသွၼ်ႈယူႇ တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇ လႅၼ်ၵေႃႈ မီးၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇႁူဝ်သႅၼ် မၼ်းယဝ်ႉ။

တေႃႈၼင်ႇ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် တေႃႇထိုင် လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ်ၼႆႉၵူၺ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈၸႂ် ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇ၊ ယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်သႂ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ မိူင်းယႆလႄႈ ၼမ်ႉတူႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တိူဝ်ႉၺႃး ၵူၼ်းမိူင်း လူႉတၢႆ 55 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 139 ၵေႃႉ၊ ႁိူၼ်းယေး လူႉၵွႆ 450 လင်ပၢႆၼႆ – ယူႇတီႈ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ ဝႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 9 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ဢၼ်တိူဝ်ႉႁႅင်းထႅင်ႈ တွၼ်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢႃယု 18 ပီ လူင်းတႂ်ႈ လႆႈႁၢမ်း သုၼ်ႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ႁႃတၢင်းႁူႉသႂ်ႇတူဝ်သေ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ မီးတင်းၼမ်လၢႆ ယဝ်ႉ။ ပေႃးမႃးတူၺ်း တၢင်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႂ် ၸဵတ်းသိပ်း (70 %) ၼႆႉ  ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆး။   ဢၼ်မီးသုၼ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ ၵိုတ်းယူႇမွၵ်ႈ  30%  ၼႆႉၵူၺ်း – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

“တေႃႈလဵဝ် တီႈၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႂ် 70 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊတႄႉ ဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ ယွၼ်ႉမိူင်းလူႉသေ   လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢႃယုယႂ်ႇပႅတ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈသိုပ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ။ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်၊ မၢင်ၸိူဝ်း ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် တၢင်းမိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းထႆး။ မၢင်ၸိူဝ်း ပေႃႈမႄႈပွင်ပဵၼ်လႆႈၵေႃႈ ၶၢႆႉၵႂႃႇ  ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ တၢင်းမူႇၸေႊ၊ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၼိူဝ်ဝဵင်းဝႃႈၸိုင် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ၸၼ်ႉၵၢင်လႄႈ ၸၼ်ႉသုင်တႄႉ တေမီးမွၵ်ႈ 10 လင်။ မိူဝ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းပႆႇသုၵ်ႉတႄႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢမ်ႇယွမ်းႁႃႈႁဵင်။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ပိုတ်ႇသွၼ်ဝႆႉတႄႉ မီးႁူင်းႁဵၼ်း 3 လင် ႁူဝ်ၼပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း တေမီးၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၵူၺ်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။

“ ယၢမ်းလဵဝ်ပိုတ်ႇဝႆႉ 3 ႁူင်းႁဵၼ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းတေမီး 200-300 မွၵ်ႈၼႆႉၵူၺ်း။ ဢၼ်မႃး ပိုတ်ႇသွၼ် ပၼ် သမ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းတဢၢင်း TNEC ၶဝ်။ မႆႈၸႂ်မိူဝ်းၼႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တႄႉ။  ယၢမ်းလဵဝ် တၢင်းမုင်ႈမွင်းၶဝ် ႁၢႆဝႆႉ။  ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးတၢင်းလိူၵ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၢႆႈၵႂႃႇတၢင်းလႂ်။  တေၵႂႃႇ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ-တႃႈၵုင်ႈၵေႃႈပေႃးဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၼႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵၼ်း ” ။

ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈႁဵၼ်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး လႆႈမႆႈၸႂ်ပႃးထႅင်ႈ ၵူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ် ၶိူင်ႈမိၼ်မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ  သေတုမ်ႉတိူဝ်ႉလူႉတၢႆ ။

ၼင်ႇႁိုဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပေႃးတေယူႇလွတ်ႈလႆႈ တေဢမ်ႇမီးလွင်ႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးတူဝ်ပၢႆးၸႂ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းႁိုဝ်???

ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တေလႆႈလူဢၢၼ်ႇ ႁႃၶေႃႈမုလ်း လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈပၼ်ၾၢင်ႉ လွၵ်းလၢႆးဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ ၽွင်းၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေလႆႈႁႃဢွင်ႈတီႈ လွတ်ႈၽေးပၼ် ပေႃးပဵၼ်ႁိူၼ်းဢုတ်ႇၼႆၸိုင် မိူၼ်ၼင်ႇ ႁွင်ႈၼမ်ႉ၊ တႂ်ႈၵူႇ၊ ႁွင်ႈၼွၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼွၼ်းဢူပ်ႇပူပ်ႇ။ ပႅပ်ႉဝႆႉ၊ လၢတ်ႈၼႄလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ယႃႇ ပေဢွၵ်ႇတူၺ်း တၢင်းၼွၵ်ႈလႃးလႃး  ။

မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ဝၢႆးပၢင်တိုၵ်း 1027 ၼႆႉယဝ်ႉ လုၵ်ႈၶႃႈ တင်းသၢမ်ၵေႃႉၼႆႉ ၸႂ်သၼ်ႇ ပဵၼ်လူမ်းႁူဝ်ၸႂ်ဢေႃႈ။ ယွၼ်ႉၶဝ် လႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇ၊ သဵင် ၶိူင်ႈမိၼ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်တႂ်ႈၼႃႈတႂ်ႈတႃ ၸိူဝ်းဢူၺ်းၵေႃႉၶဝ် ၺႃးမၢၵ်ႇတူၵ်းသႂ်ႇသေ လူႉတၢႆၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။   ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ်ဝူၼ်ႉမႅၼ်ႈ ၸွမ်းလွင်ႈႁုၵ်ႉႁၢႆႉၸႃႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ၶဝ်ၸႂ်ဢမ်ႇ လီပႅတ်ႈ ၸိူင်ႉၼၼ်ဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – “ဢိင်ၼိူဝ် လုၵ်ႈၶႃႈ ႁူပ်ႉၺႃးမႃးၸိူင်ႉၼၼ်သေ ၶႃႈႁဝ်းၶဝ် လႆႈႁႃလွၵ်းလၢႆး သေၸိူဝ်ႉ သေပိူင် ၼင်ႇႁိုဝ် တေယူတ်းယႃၸႂ်ၶဝ်လႆႈၼၼ်ႉ လႆႈဢွၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇၵိၼ်သေမဵဝ်းမဵဝ်း၊ ၵႂႃႇလုၺ်းၼမ်ႉ၊ ဢွင်ႈတီႈသူၼ် တၢင်းလဵၼ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ၸႂ်ပျေႃႇသေ လိုမ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈႁုၵ်ႉႁၢႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၶိူင်ႈမိၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမႃးပွႆႇ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းယဝ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ယုမ်ႇလႆႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇတဵမ် ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေဢမ်ႇတူၵ်းမႅၼ်ႈလွၵ်း မၢၵ်ႇတူၵ်းသႂ်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၾၢင်ႉၵိၼ်၊ ၾၢင်ႉယူႇ တႃလႅတ်းႁူမဝ်သေ ထွမ်ႇတူၺ်းယူႇ ၵူႈၶၢဝ်း ယၢမ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈၽွင်း ပၢင်တိုၵ်း 1027 တႄႇပဵၼ်ၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၺႃး ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၼမ်တီႈ သုတ်းဝဵင်းၼမ်ႉၵေႃႈၸႂ်ႈ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇၶိူင်ႈမိၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးပွႆႇၵူႈဝၼ်း ဢမ်ႇလိူၵ်ႈၶၢဝ်း ယၢမ်း။ ၵမ်ႈၼမ် ဢၼ်မႃးပွႆႇတႄႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈမိၼ် Y – 12 တင်း Jetfighter ၸိူဝ်းၼႆႉ။

“တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 22 ပွၵ်ႉ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသေ ပွၵ်ႉ ၺႃးၵူႈပွၵ်ႉ တေႃႈၼင်ႇ ႁိူၼ်းၶႃႈ ယင်းၺႃး။ ဢၼ်ၺႃးၼမ်ႉတီႈသုတ်းတႄႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႉတႃႇယႃႇၵူင်း။ လွင်ႈၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ ႁိူၼ်းယေး လူႉၵွႆ တင်းမူတ်း မီးၵႃႈႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၵဵပ်း  ယၢမ်းလဵဝ် ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးဢမ်ႇသုၵ်းဢမ်ႇလိပ်းလႄႈ ပႆႇႁတ်းတူင်ႉၼိုင်သင်လႆႈတႄႉတႄႉ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉ တီႈ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းလၢတ်ႈ။ 

ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 22 ပွၵ်ႉ လင်ႁိူၼ်းမီး 6,000 ပၢႆ ႁူဝ်ၵူၼ်း 3 မိုၼ်ႇပၢႆ။ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆး၊ လွႆ၊ ၶႄႇ၊ ၶၢင်လႄႈ မၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇသဝ်း။ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉသမ်ႉ ၵႃႉၶၢႆ၊ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇ။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသမ်ႉ မူၵ်းသွၼ်ႈယူႇၸွမ်း ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၶူးၼႂ်းဝဵင်း ၸွမ်းဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ဢဝ်လွင်ႈၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းပဵၼ်ပဝ်ႉမၢႆယိုဝ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ လူႉတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်းသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ။

လွင်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ် မၢႆမီႈ Geneva Conventions ဝႃႈၼႆၸိုင် ၸုမ်း ဢူၺ်းလီသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ 3 ၸုမ်းလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽိတ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇယဝ်ႉ ။ ပေႃးဢဝ်မၢႆမီႈၼႆႉဝႃႈၸိုင် ၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် သိုၵ်းၸုမ်းလႂ် တၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈဢဝ် ၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ပဝ်ႉမၢႆ၊ တေဢမ်ႇလႆႈမႃးယူႇ သဝ်း မူၵ်းသွၼ်ႈၸွမ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈ၊ သုၼ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢွင်ႈတီႈသႃႇသ ၼႃႇ၊ ဢွင်ႈတီႈၵိုၵ်းပိုၼ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။

တေဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ – ၸႂ်ႉတဵၵ်းၼမ်ႉ၊ ၸႂ်ႉသိုဝ်ႉၶွင် ၵိၼ်ယႅမ်ႉ၊ ၸႂ်ႉႁဵတ်း လွင်ႈမူတ်းသႂ်ႇပၼ် တီႈတပ်ႉပၢင်သဝ်းၶဝ် တႄႇၵႂႃႇၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ သင်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တဵမ်ၸႂ်ႁဵတ်းပၼ်ယူႇ ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီပၼ်ႁဵတ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီႁွင်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႂႃႇ ႁဵတ်းၵေႃႉၶဝ် တီႈၼႂ်း တပ်ႉဢၼ်ၶဝ်ပၵ်းဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈပၵ်းပၢင်သဝ်း ႁိမ်းၸမ်မူႇဝၢၼ်ႈ၊ ဝတ်ႉဝႃး ၽႃသိူဝ်ႇ၊ ဢွင်ႈတီႈၵိုၵ်းပိုၼ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႃးလႃး။

ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းလႂ် သေဢမ်ႇဝႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉလၢႆးတိုၵ်း ဢၼ်ပွႆႇႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်း မိူင်းဢိုပ်းၸွမ်း တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း ၶူဝ်းၶွင်လွင်ႈယႂ်ႇ တႃႇၵူၼ်းမိူင်း တေမီးသၢႆၸႂ်ယူႇလွတ်ႈလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ – မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ၊ သတ်းလဵင်ႉၶဝ်၊ ၼမ်ႉမေႃႇ၊ ပိူင်သူင်ႇၸႅၵ်ႇၼမ်ႉ၊ ၼမ်ႉႁွင်ႈ/ ၾၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈ ပိုတ်းယိုဝ်း၊ ယႃႉလႅဝ်၊ ၶၢႆႉ/ယၢႆႉ ဢမ်ႇၼၼ် သႂ်ႇၵွင်ႉငူၼ်ႉတေႃႇၵၼ်လႃးလႃး။