မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 11/10/2024 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ယူႇတီႈ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UNICEF လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸွႆႈထႅမ် ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ 29 လင် ၸိူဝ်းၺႃးၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈယဝ်ႉၶႃႈ ၸုမ်းယူႇၼီႇသႅပ်ႉၶဝ် လူင်းမႃးၸွႆႈတႃႇလုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်း 29 လင်။ ၶဝ်မႃးၸွႆႈ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ – ပပ်ႉတႅမ်ႈ၊ ၵမ်တႅမ်ႈ၊ ၵမ်ၸိုၼ်း၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈဝႂ် လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး ႁူင်းႁဵၼ်း ဢမ်ႇယွမ်း 50 လင်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ၺႃးၼမ်ႉထူမ်ႈသမ်ႉမီး 29 လင်” – ဝႃႈၼႆ။

ပီၼႆႉ ၼမ်ႉတဵင်းလုပ်ႇထူမ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ပီလဵဝ်ၵူၺ်း ၼွင်းထူမ်ႈ 3 ပွၵ်ႈ။ ဢၼ်ၼွင်း ထူမ်ႈႁႅင်းသမ်ႉ ပဵၼ်ၵမ်းထူၼ်ႈသွင်။ ပွၵ်ႉ/ ဢိူင်ႇ ဢၼ်ၺႃးၼမ်ႉထူမ်ႈႁႅင်းသမ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ – ပွၵ်ႉပၢင်ဝွင်၊ ပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇပိၼ်း၊ ပွၵ်ႉပၢင်ႁုင်း၊ ဝၢၼ်ႈလူင်ပွၵ်ႉဢွၵ်ႇ၊ ပွၵ်ႉၵၢတ်ႇ၊ ပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈတႂ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ဢၼ်လုပ်ႇထူမ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇသမ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ – ဢိူင်ႇၼွင်လူင် ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဝၢၼ်ႈတိုင်းၵႂၢင်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈသိမ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇမႂ်ႇ။ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈပဵင်း – ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတွၼ်၊ ဝၢၼ်ႈၼႃးလိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈပဵင်း၊ ဝၢၼ်ႈသွင်ၵေး။ ဢိူင်ႇ ဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇ – ဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်ၵုၼ်၊ ဝၢၼ်ႈႁၢင်လွႆ၊ ဝၢၼ်ႈယႃႇယွႆး။ ဢိူင်ႇမၢၵ်ႇဢုၼ်လဝ်း မွၵ်ႈ 8 ဝၢၼ်ႈ။ ဢိူင်ႇ ၼႃးၵူင်း – ဝၢၼ်ႈၶုမ်ဢုတ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ ၼႃးၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈၵုၼ်ၶၢၼ်။ ဢိူင်ႇၸလွင်း ၼႆႉသမ်ႉ ၺႃးၼမ်ႉယုမ်း လုပ်ႇထူမ်ႈ။

“ၼမ်ႉထူမ်ႈ ပီၼႆႉ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်လႆလွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉ လူႉၵွႆ 12 လင် ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈတႃႈလႄႈ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတွၼ်။ ယွၼ်ႉၼမ်ႉထူမ်ႈၼႆႉသေ ဢၼ်လႆႈလူႉသုမ်းၼမ်ႁႅင်းသမ်ႉ ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ငႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၢင်ၸိူဝ်း ၶၢႆႉ ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ႁိူၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပူၼ်ႉၼမ်ႉ။ မၢင်ၸိူဝ်း ပၢတ်ႇငႃးဝႆႉ ၼႂ်းသူၼ်သေ ၺႃးၼမ်ႉလုပ်ႇၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈတင်းၼမ်”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇ တီႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း လႆႈၵဵပ်းဝႆႉသဵၼ်ႈမၢႆ လွင်ႈလူႉသုမ်း ၸွမ်းၼမ်ႉထူမ်ႈပီၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁိူၼ်းယေး ၺႃးၼမ်ႉထူမ်ႈမီး 3,215 လင်၊ ၵူၼ်းမိူင်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉ 14,802 ၵေႃႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈပၢႆႈသွၼ်ႈဝႆႉ ၸွမ်းႁိူၼ်းယေးပီႈၼွင်ႉ ၽႂ်မၼ်းလႄႈ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သူၼ်ႁႆႈၼႃးလူႉသုမ်းထႅင်ႈ 1,600 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။

ၶူဝ်းႁိူၼ်းယေး ဢၼ်လႆႈသုမ်းၼမ်သမ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ရူတ်ႉၵႃး၊ ထူဝ်ႈ တၢင်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၵုၼ်၊ ဝၢၼ်ႈႁၢင်လွႆ၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉ ဢုၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶီႈၵူမ်ႇၶီႈငႂ်ႈ ဢၼ်ၵိုတ်းၶမ်ဝႆႉ ၸွမ်းၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၼမ် တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၽဵဝ်ႈလၢင်ႉ ယင်းပႆႇယဝ်ႉ။

ၼမ်ႉထူမ်ႈ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပီၼႆႉ ပဵၼ်ပီထူမ်ႈႁႅင်း။ မိူဝ်ႈပီ 2004 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယၢမ်ႈထူမ်ႈႁႅင်းမႃး ပွၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇႁႅင်းပဵင်း ပီၼႆႉ – ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းလၢတ်ႈ။