ၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်သႅပ်ႊထိမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ မီးၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇတူၺ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸင်ႇ ဢွၼ်ၵၼ် ၺႃးၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႃႈၼႆ။

ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဢၼ်ၼႆႉ ဢွၵ်ႇမႃးတီႈၶျွင်ႉ မၢႆးဝူၺ်ႇ တီႈတႄႊလီႊၵရႅမ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 15/9/2024 ၼႂ်းၼၼ်ႉတႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉဝႃႈ – “ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵုမ်ႇတူၺ်း ၶၢဝ်ႇၶိတ်ႉတိတ်ႉ Khit Thit ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းလႄႈ ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈပၼ်ၾၢင်ႉသင် ။ ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇတူၺ်းၶၢဝ်ႇဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽႄႈပၼ်လႄႈ ၸင်ႇၺႃးၽေးၼမ်ႉၸိူင်ႉၼႆ ” – ဝႃႈၼႆဝႆႉ ။

ၵူၼ်းၶဝ်ႈတူၺ်းၶၢဝ်ႇလိုဝ်းႁူဝ်ၼႆႉ မီးၵႂႃႇ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 33000   ပၢႆ လိူဝ်သေၼႂ်းၶျွင်ႉမၢႆးဝူၺ်ႇယဝ်ႉ ၼႂ်းၶျွင်ႉတႄႊလီႊၵရႅမ်ႊထႅင်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၵေႃႈ  သိုပ်ႇသျႄးလၢမ်းၽႄႈဝႆႉ။

ၸွမ်းၼင်ႇၸုမ်းၼႅင်ႈသၢၼ်ၾၢႆႇထတ်းၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ Myanmar Fact-checking Network ထတ်းသၢင်ႁၼ်ဝႆႉတႄႉ ၶၢဝ်ႇဢၼ်လိုဝ်းယူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်ႇဢၼ်ႁိူင်ႈၵိူင်းၸပ်းၾၢႆႇဝႆႉ၊ ပဵၼ်ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းပဵၼ်ၸႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ပိုၼ်ၽႄႈဝႆႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ ။

ၶေႃႈထတ်းသၢင်ၶၢဝ်ႇ ဢၼ်ႁၼ်မီးဝႆႉ –

မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉလူမ်းလႅင်ႉလူင် ယႃႊၵီႊသေ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈ လိၼ်ၵူၼ်ႇတင်းၼမ် ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၽေးသၽႃႇဝ တေၶဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွင်ႇၾၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၾူၼ်လူမ်းလႆႈၸႅင်ႈ ပၼ်ၾၢင်ႉသင်ဝႆႉလူင်ႈၼႃႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လႆႈထတ်းသၢင်တူၺ်းၶိုၼ်းယူႇ ။

ၼႂ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၾူၼ်လူမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 9/9/2024 ၼၼ်ႉဝႃႈ – “ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇထၢင်ႇၾူၼ်လူမ်းတေႁႅင်းပဵင်းၼႆႉ ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပွတ်းပွတ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇထၢင်ႇၾူၼ်လူမ်းတေႁၢဝ်ႈႁႅင်း ” – ၼႆ မီးၼႂ်းၼႃႈလိၵ်ႈ 3 ၶွင် လိၵ်ႈၽိုၼ်ၽၢဝ်ႇမျၢၼ်ႇမႃႉဢလိၼ်းဝႆႉ။

ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဝဵင်း ဢမ်ႇပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉသေဢိတ်းၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ထူပ်းၽေးၾူၼ်လူမ်းလၢတ်ႈ။

ၸုမ်းၼႅင်ႈသၢၼ်ၾၢႆႇထတ်းၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ Myanmar Fact-checking Network လႆႈတွင်ႈထၢမ် ၽူႈတူၺ်းလွမ် ၾၢႆႇပၢႆး ယူႇလီ ၼႂ်းဝဵင်းရမႄးတိၼ်း တိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၼၼ်ႉဝႃႈ – “ ဢမ်ႇမီးႁွင်ႈၵၢၼ်ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ၸုမ်းလႂ် ပိုၼ်ႈၽၢဝ်ႇလွင်ႈ ၽေးသၽႃႇဝ။ ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၾူၼ်လူမ်းဢၼ်ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇယူႇတႃႇသေႇၼၼ်ႉတႄႉ ႁၼ်ဢွၵ်ႇယူႇပၵ်းၵဝ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇ ႁဵတ်းၼၼ် ၵူၺ်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးသင်။ ဢမ်ႇမီးဝႃႈ ပၼ်ၾၢင်ႉၽေးၾူၼ်လူမ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ။ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၾူၼ်တေတူၵ်းၼမ်ၼႆၵူၺ်း ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢီႈသင်ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ” – ဝႃႈၼႆ။

ယူႇတီႈၸုမ်း NUG တႄႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉလွင်ႈၽေးသၽႃႇဝၼၼ်ႉယူႇ – “ တႃႇႁႂ်ႈ လူတ်းယွမ်းလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၼႂ်းၽေးၼမ်ႉ ၽေးလိၼ်ၵူၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဝႆႉၾၢင်ႉၼၵ်းၼႃ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ” – ဝႃႈၼႆသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 9/9/2024။

ၶေႃႈထတ်းသၢင်

 ၶျွင်ႉတႄႊလီႊၵရႅမ်ႊၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈႁၼ်လီၶဝ်သေ ၶိုၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ  – ယွၼ်ႉဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်ၼိူဝ် ၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလႄႈ ၸင်ႇထူပ်းၽေးၼမ်ႉ” – ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢႆတႅမ်ႈပႃးထႅင်ႈဝႃႈ – “ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၵိူဝ်းယမ်ပုတ်ႉထ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ ၵႂႃႇပိုင်ႈဢိင် ၵႂႃႇပၼ်ႁႅင်းၸုမ်း PDF ၶဝ်ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးသိၼ် ဢမ်ႇမီးထမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၸင်ႇထူပ်းၽေးၸိူင်ႉၼႆ။ၵမ်ႈၼမ် ဢၼ်ၺႃးၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ပၼ်ႁႅင်း PDF ၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ” – ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

တီႈတႄႉမၼ်း ၽေးသၽႃႇဝၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈယွၼ်ႉလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်သႃႇသၼႃႇ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇလႅၵ်ႈလၢႆႈၵူၺ်းၼႆ ၸုမ်းလူလွမ်သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉထတ်းသၢင်လၢတ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းၶၢဝ်ႇဢၼ် BBC ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ။

NUG ၵေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ – “ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈပွတ်းဢွၵ်ႇ ၊ ပွတ်းၸၢၼ်းလႄႈ မိူင်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၾူၼ်တေႁႃႇယႂ်ႇ ၊ ၼမ်ႉၸၢင်ႈထူမ်ႈ လိၼ်ၸၢင်ႈၵူၼ်ႇ ယွၼ်ႉလူမ်းလႅင်ႉလူင်ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းတူၵ်း လႄႈ တၢင်းၸၢၼ်း သမုတ်ႇတရႃႇပၸိၽဵၵ်ႉ ” – ဝႃႈၼႆယူႇ။

သင်ပဵၼ်လႆႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယုမ်ႇယမ်ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းဢၼ်လိုဝ်းယူႇၼႂ်းသူဝ်ႊသျႄႊမီႊတီႊယိူဝ်ႊၵမ်းလဵဝ် ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်းဢၼ်မီးၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်း ၊ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈမုလ်းၵႅၼ်ႇၶႅင်တဵမ်ထူၼ်ႈ ၼႆ Myanmar Fact-Checking Network ပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

(Fact Check)