ဢိင်ၼိူဝ် ၵွၼ်ႈႁိၼ်လုၵ်ႈလဵၵ်ႉ မိၼ်မႃးၸမ်လုမ်ႈၾႃႉႁႅင်းသေ ႁႅင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸၼ်ၵွၼ်ႈႁိၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးသၢႆႈၶဝ်ၸဝ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 29 သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 25 ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ ယူႇတီႈ လုမ်ႈၾႃႉသေ တေမုင်ႈႁၼ် မိူၼ်မီးလိူၼ်သွင်လုၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ၵွၼ်ႈႁိၼ်ဢွၼ်ႇလုၵ်ႈၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ် Asteroid Terrestrial-Impact Last Alert System (ATLAS) ၶွင်ၶွမ်ႊပၼီႊ NASA  ၶူၼ်ႉႁႃႁၼ်မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 7 ဢေႃႊၵတ်ႊသ်။ လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁၼ်ဝႃႈ ၵွၼ်ႈႁိၼ်ၼႆႉ ၶဝ်ႈမႃးၸမ် လုမ်ႈၾႃႉ ဝၼ်းဢိတ်းဢိတ်း။

NASA ပၼ်ၸိုဝ်ႈၵွၼ်ႈႁိၼ်ၼႆႉဝႆႉဝႃႈ 2024 PT5 ၼႆသေ မၼ်းပဵၼ်ၸၢၵ်ႇၵွၼ်ႈႁိၼ်လူင် ဢၼ်တႅၵ်ႇဢွၵ်ႇ မႃးတီႈ ၵွၼ်ႈႁိၼ်လူင် ဢႃႊၵျူႊၼႃႊ (ဢၼ်တၢင်းယႂ်ႇလႄႈ လၢႆးၵႂႃႇၶႂ်ႈမိူၼ် လုမ်ႈၾႃႉ) ၼၼ်ႉ၊ ၵွပ်ႈၼႆ ၶမ်ႈၶိုၼ်းၾႃႉပၢင်ႇ ႁၢမ်းၽႃႈၽူၼ်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ လုမ်ႈၾႃႉသေ ၵူႈၵေႃႉၸၢင်ႈမုင်ႈႁၼ်လႆႈ မိူၼ်မီးလိူၼ်သွင် လုၵ်ႈ – ဝႃႈၼႆ။

ၵွၼ်ႈႁိၼ်ယွႆႈ ၼႂ်းၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႈ (ဢႃႇၵႃႇသ ၸၵ်ႉၵျႃႉဝလႃႇ) ဢၼ်ယူႇတီႈ လုမ်ႈၾႃႉမိူင်းၵူၼ်းသေ မုင်ႈႁၼ်လႆႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ တၢင်းၵႆယၢၼ်တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၵႆႉမီးမွၵ်ႈ 2 လၢၼ်ႉလၵ်း (မၢႆးလ်)။ သင်ၸိူဝ်ႉ ၵွၼ်ႈ ႁိၼ်ပွမ်ၼၼ်ႉ မိၼ်တူင်ႉလူၺ်ႈႁႅင်းဝႆး 1 ၸူဝ်ႈမူင်း 2,200 လၵ်းၼႆႉၵူၺ်းၸိုင် ႁႅင်းၸၼ်လုမ်ႈၾႃႉ ၸၢင်ႈ တၼ်း လမ်းၶိုတ်းၸၼ်မၼ်းလႆႈလီ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵွၼ်ႈႁိၼ်ၼၼ်ႉ တေမိၼ်ၸွမ်းသၢႆပၼ်ႇလုမ်ႈၾႃႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉၸၢင်ႈႁၼ်လႆႈလီ – ၸုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၵွၼ်ႈႁိၼ် လုၵ်ႈဢၼ်တေမႃးၸမ်လုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်တေၸၢင်ႈႁၼ်မိူၼ်လိူၼ် – လုၵ်ႈၼႆႉ ယၢဝ်း 32 ပေႇ ၼႃႈၵႂၢင်ႈမီး 3,400 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတႃႊၵူၺ်းလႄႈ ပေႃးတူၺ်းတၢင်းၸၢၵ်ႈၸၼ်မုင်ႈ (Telescope) ၸင်ႇၸၢင်ႈႁၼ်လီလီ။

ဝၢႆးလင် ဝၼ်းတီႈ 25 ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၵွၼ်ႈႁိၼ်ၼႆႉ တေႁၢႆၵႂႃႇသေ – ၼႂ်းပီ 2055 ၼႆႉၸင်ႇ တေၶဝ်ႈမႃးၶိုၼ်း ၼႂ်းသၢႆပၼ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ – ၸဝ်ႈၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ လွင်ႈၵၢင်ႁၢဝ်လႄႈ လိူၼ်လၢဝ်ၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

ဢၢင်ႈဢိင် – BBC