ၶၢဝ်းတၢင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း မႃးၼႆႉ ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး – ယၢင်းလႅင် ပဵၼ်မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆး။ သဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇတီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ တီႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 4-5 ဝၼ်းမႃးၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄ ၵူၼ်းမိူင်း ယိုဝ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်းထႅင်ႈ ၼႂ်းၵႄႈပၢင်လွင်း – ၾၢႆၶုၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇသဝ်း၊ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းလူႉၵွႆၸွမ်းၼမ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွမ်းထႅင်ႈၼမ် ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လူႉတၢႆ ၸွမ်း 8 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 20 လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းလႅင် KNDF ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၵႄႈၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း – ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ် မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈလွႆၵဵင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ဝူဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈသွင်းပျွင်း၊ ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႇဝူဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈသေႃလမ်၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၽႃမူ လႄႈ ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇၵူႈဝၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇ ၸၢင်ႈယူႇၸၢင်ႈသဝ်း။ ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၢႆႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ။ ပွတ်းတၢင်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ၽုၵ်ႇဝႆႉၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ တိုၵ်ႉမႅၼ်ႈၽွင်ႈလီလုမ်းလႃးတူၼ်ႈၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ။
ပီၼႆႉ ၸဝ်ႈသူၼ်မုင်ႈမွင်း တႃႇမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈယူႇဝႃႈၼႆသေတႃႉ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းသေ ၵႃႈလႆႈပွႆႇၽႃႈ သူၼ်ႁႆႈၼႃးသေ ပၢႆႈထႅင်ႈလႄႈ တႃႇတေမီးယူႇမီးၵၢၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်တၢင်းမၼ်းၼႆ ၵူၼ်းပၢင်လွင်း လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆႇ။
ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်းၸမ်ဝူင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလူႉတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်းၼမ် ၼႂ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလူႉတၢႆ ၸွမ်း 8 ၵေႃႉ။ သဵၼ်ႈမၢႆ လွင်ႈလူႉသုမ်း ဢၼ်တႅတ်ႈတေႃးတႄႉ ပႆႇႁူႉၸႅင်ႈလီ ယွၼ်ႉလႅင်းၾူၼ်းၶၢတ်ႇသေ ၵပ်းသိုပ်ႇႁႃ ၵၼ်ဢမ်ႇလႆႈၼႆ ၵူၼ်းပၢင်လွင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –
“ၸႂ်ႈဢေႃႈ ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၽႃမူ။ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ လႆႈထူပ်းၼၢင်းယိင်း ဢၼ်ယူႇတၢင်းပုၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈတႄႉ မၢၵ်ႇလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတူၵ်းသႂ်ႇ ႁိူၼ်းမႄႈၶဝ်။ လဵၵ်းမုင်းႁိူၼ်း ပေႃးလူႉၵွႆ ၵႂႃႇမူတ်းၼႆဢေႃႈ။ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယူႇႁိမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ပႆႇၶႂ်ႈပၢႆႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇပႅတ်ႈ လႆႈသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၶဝ်။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယူႇဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ မူတ်းယဝ်ႉၼႆၶႃႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယၢင်းလႅင်ၶဝ် ယိုဝ်းၵၼ်မႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 4 -5 ဝၼ်းယဝ်ႉ။ လႆႈငိၼ်းႁူႉဝႃႈ ၼႂ်းၵႄႈပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလူႉတၢႆ ၸွမ်းမွၵ်ႈ 8 ၵေႃႉ ၼႆဢေႃႈ။ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ တၢႆတင်းၼမ်ၼႆၶႃႈဝႃႇ”။
ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းဢၼ် မီးႁိမ်းပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၢၼ်ႈလႂ် မီးလင်ၶႃးႁိူၼ်း 50 လင် ထိုင် 80 လင် ယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁတ်းယူႇ ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈသွၼ်ႈတီႈလွတ်ႈၽေး ၵမ်ႈၼမ် ပၢႆႈ ၵႂႃႇယူႇ တၢင်းဝဵင်းၵဝ်ႇၸၢမ်ၵႃးလႄႈ ဝၢၼ်ႈမေႃႇပီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ပၢင်တိုၵ်းတႄႉ ယၢၼ်ၵႆ ၵၼ်တင်းဝဵင်းၾၢႆၶုၼ်မွၵ်ႈ 5 လၵ်း၊ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်လႅၼ်လိၼ်ပၢင်လွင်း – ၾၢႆၶုၼ် တိတ်းၸပ်းၵၼ်။
ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ သိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း ယၢင်းလႅင် ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဢၼ်ယူႇၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ၶဝ်ႈၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းတႄႉ ပဵၼ်ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ပဢူဝ်း PNO ။
ၵွၼ်ႇၼႃႈ ပႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း မၵ်းၶၢၼ်းႁွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းသေ ၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်းဝႆႉ ၶၢဝ်းပွတ်း ၵူၺ်း။ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈၼႃႈ သိုၵ်းၵမ်းသိုဝ်ႈလႄႈ ၾၢႆႇပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း မီးလွင်ႈလူႉတၢႆၼမ်ၼႆ ၵူၼ်းပၢင်လွင်း ဢၼ်ၸမ်ၸႂ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ –
“PNO ၶဝ်ၼႆႉ မၢၼ်ႈသွၼ်ႈပၼ် ၵၢၼ်သိုၵ်းၶဝ် 5 ဝၼ်းၵူၺ်း သမ်ႉၵႂႃႇႁႃတိုၵ်းပိူၼ်ႈ၊ သိုၵ်းယၢင်း ၶဝ်ၶူဝ်ၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ။ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႂႃႇပေႉပိူၼ်ႈ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယၢင်းလႅင်ၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ၾိုၵ်းမႃးတႄႉတႄႉ ဝႃႈဝႃႈလူင်”- ဝႃႈၼႆ။
ၸဵမ်မိူဝ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းမႃး လႅၼ်လိၼ်တႆး – ယၢင်းလႅင်ၼႆႉ ပၢင်တိုၵ်း ပဵၼ်ၶိူဝ်းယႂ်း ယဵၼ်တီႈ ၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶိုၼ်းယိုဝ်းၵၼ် ထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ။ တႄႇဢဝ်ၵၢင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ၾၢႆႇသိုၵ်း မၢၼ်ႈ ထႅမ်ႁႅင်း ၵႂႃႇတၢင်းဝဵင်းၾၢႆၶုၼ်၊ ၽွင်းႁွတ်ႈထိုင် တီႈဝၢၼ်ႈသွင်းပျွင်း ယၢၼ်ၵႆဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် မွၵ်ႈ 11 လၵ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ် ႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်းသေ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းထႅင်ႈ။
ပၢင်တိုၵ်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး – ယၢင်းလႅင်ၼႆႉ ပဵၼ်မႃးၼပ်ႉႁူဝ်ပီမၼ်းယဝ်ႉသေတႃႉ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၾၢႆႇလႂ်ၵေႃႈ ပႆႇၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်ဝႃႈ ၾၢႆႇလႂ်ဢွင်ႇပေႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်း ပႆႇမီးလွင်ႈၵတ်းယဵၼ် လွတ်ႈၽေးၶဵၼ်။ ၶၢဝ်း ၾူၼ်ၼႆႉသမ်ႉ ၶႅၼ်းလိူဝ်ႁႅင်း လိူဝ်သေထူပ်းၽေးသိုၵ်းသိူဝ်ယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈထႅင်ႈ။ သိုၵ်းၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉတႃႇဢွင်ႇပေႉၽႂ်မၼ်းသေတႃႉ ဢၼ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉလိူဝ်ႁႅင်းသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။
















ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ