တွၼ်ႈတႃႇတေႁဵတ်းပွႆးၽြႃးၸၢမ်ၵဝ်ႈတွၼ်ႈ ( ၽွင်ႇတေႃႇဢူး) ၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈၼႆသေ ၵၢင့်ၵႄႇၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၸႂ်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸိူဝ်းလုၵ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈလႅၼ်လိၼ်တႆး-ယၢင်းလႅင် မႃးသွၼ်ႈယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈဝၢၼ်ႈမိူင်းပဵဝ်းလႄႈ ၼွင်တဝ်း ႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 500 ၼႆႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶၢႆႉပၢႆႈပၼ်တီႈယူႇဝႆႉၵမ်းၼိုင်ႈဝႃႈၼႆ။
ပွႆးၽြႃးၸၢမ်ၵဝ်ႈတွၼ်ႈ( ၽွင်ႇတေႃႇဢူး) လူင်းမိူင်းၼႆႉ ၵၢင့်ၵႄႇၼွင်ႁၢႆးယႃႈလႄႈ ၸုမ်းပျီႇတူ့ၸိတ့်ပဢူဝ်း တေဢွၼ်ႁူဝ် ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ။ တေယေႃးမုၼ်လူင်းၵျွင်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 3 /10/2024 သေပၼ်ႇလဵပ်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ၊ ထိုင်ဝၼ်းတီႈ 20/10/2024 ၸင်ႇတေယေႃးမုၼ်ၶဝ်ႈၵျွင်းၶိုၼ်း။
ၵူၼ်းၸၢႆးပိုၼ့်တီႈ ဢႃႇယု 30 ပၢႆလၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ ၵၢင်ႉၵႄႇၸႂ်ႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်း ၽႂ်မၼ်းၶိုၼ်း ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၼမ်ႉၼႂ်းၼွင်ၵေႃႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တေႁဵတ်းပွႆးၽြႃးၼႆလႄႈ ပွင်ႇဝႃႈၶႂ်ႈၽဵဝ်ႈလၢင်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း။ တႃႇႁဵတ်းပွႆးၼႆ့ ပၢင်ၵုမ်ၵၼ် 2- 3 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ ။ ဢုပ်ႇၵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇလီလႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈၶဝ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်း။ ၵူဝ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလးမ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ထိုင်ပၢင်ၵုမ်ၵမ်း 2 မႃး ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢင်ႉၵႄႇ မႃးဢုပ်ႇလၢတ်ႈတုၵ်းယွၼ်းႁႅင်းၼႃႇလႄႈ ၸင်ႇတေတူၵ်းလူင်းတႃႇႁဵတ်းပွႆး”– ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇသွၼ်ႈယူႇတီႈလႂ်လႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ လုၵ်ႉတီႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈသေ ၶၢႆႉၵႂႃႇၶၢတ်ႈႁွင်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဝဵင်းသေ ယူႇသဝ်း။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽႄးသိုၵ်းၼၢင်းယိင်းဢႃႇယု 40 ပၢႆလၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ-“ ၵူၼ်းပၢႆႈၽႄးသိုၵ်း မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းယဝ့် ။ တီႈတႄ့ ဢမ်ႇလိုပ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းပွႆး ၽြႃး လႆႈယူႇလူး။ ဢမ်ႇၼၼ်ၶဝ်တေထၢင်ႇဝႃႈ ဝၢၼ်ႈႁဝ်းၵတ်းယဵၼ်ယဝ်ႉၼႆသေ လိုပ်ႈႁဝ်းမိူဝ်းၶိုၼ်းႁိုဝ်ဢမ်ႇႁူႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉတေပွၵ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈ တေသိုပ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈထႅင်ႈၵေႃႈ တေလႆႈၵႂႃႇတၢင်းလႂ်ဢမ်ႇႁူႉ၊ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈလႄႈ ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ။ လွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၸဝ်ႈတႃႇၼ ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၸႂ်တႄႉတႄႉ”-ဝႃႈၼႆ ။
ဢၼ်ၼမ်ႉၼႂ်းၼွင် ထူမ်ႈသုင်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၸိူဝ်းမႃးသွၼ်ႈယူႇၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇၵႂႃႇမႃး။ တႃႇသူင်ႇလုၵ်ႈလၢင်းၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်း။
ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းမိူင်းတၢင်းမိူင်းယၢင်းလႅင် ဢၼ် ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမႃးသွၼ်ႈ ယူႇဝႆႉတီႈ ၼွင်ႁၢႆးယႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ-“ ႁဝ်းၶႃႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမႃးမီးၸမ် 9 လိူၼ်ယဝ့် တႃႇႁႃၵိၼ် လဵင့်တွင့်ၵေႃႈ ယၢပ်ႇၼႃႇ၊ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁႃၵိၼ်ၽွင်ႈ ။ သင်ၶၸဝ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ၵႂႃႇတုင်းႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တၢင်းဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၊ လႆႈမႃး ၶႆႇၵႆႇ ၊ ၽၵ်းမီႇ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးပၼ်ယူႇၽွင်ႈ ။ ယွၼ်ႉၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈသုင် – ႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၸၼ်ႉလဵၵ်ႉတႄႉ လႆႈၵိုတ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈဝႆႉႁင်းၽႂ်မၼ်း။ ”- ဝႃႈၼႆ ။
ယၢမ်းလဵဝ်တီႈၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ၾူၼ်တူၵ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ ၼမ့်ၶိုၼ်ႈၼမ် ၵူၼ်းပိုၼ့်တီႈ ပဵၼ်ဢၼ် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇၵႂႃႇမႃး ၵူၼ်းပိုၼ့်တီႈလၢတ်ႈ ၼင်ႇၼႆ ။
တႅမ်ႈ- ယိင်းသဵဝ်ႈၶၢဝ် ( ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ် )
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ