ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇလႅၼ်လိၼ်ထႆး – မၢၼ်ႈ သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၽေးၾုၼ်ႇၵႂၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်မႃးယွၼ်ႉၽဝ်တူၼ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈၼႂ်းၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ။

ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၼႆႉၸတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ တီႈႁူင်းႁႅမ်း 1G1 ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။ ၾၢႆႇထႆးမီး ႁူဝ်ပဝ်ႈၾၢႆႇၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆလႅၼ်လိၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး ဢွၼ်ႁူဝ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ၵျေႃႇထႅတ်ႉ တူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ တပ်ႉသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇၵဵင်းတုင် ဢွၼ်ႁူဝ် ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ လႄႈ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉမိူင်းတႆး (တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ)။

ပိူင်လူင်ၾၢႆႇထႆးဢုပ်ႇလၢတ်ႈၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတႃႇႁႄႉၵင်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၊ လွင်ႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႈၶၢႆတေႃႇၵၼ်လႄႈ လွင်ႈၾုၼ်ႇၵႂၼ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈလွင်ႈၽဝ်ပႃႇထိူၼ်ႇလႄႈ တူၼ်ႈမွၵ်ႇမၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈႁူဝ်ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလွင်ႈၽဝ်တူၼ်ႈမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉၼၼ်ႉၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးၾုၼ်ႇၵႂၼ်းမီးၵွင်ႉ – PM 2.5 ၊ တုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇပၢႆးယူႇလီ ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉလႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ။

ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဝ်ႁႆႈ လင်ၵဵပ်းမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ ၾၢႆႇမိူင်းထႆး တေၸွႆႈထႅမ်ၼႂ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်းဢဝ်တူၼ်ႈမႃးမၵ်းပဵၼ်ပုၺ် (မျေႇဢေႃးၸႃႇ) ၸႂ်ႉၶိုၼ်းၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ  ဝႃႈၼႆ။ 

လၢၼ်ႇၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ မၢၼ်ႈ – ထႆး တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ယူႇတၢင်းမိူင်းတႆး မိူင်းမၢၼ်ႈႇဢဝ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ မီႇႁေႃ ၊ထူဝ်ႇ၊ ငႃး မၢၵ်ႇၽိတ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ၵူႈဝၼ်းသူင်ႇၶဝ်ႈၼမ်သေ ဢၼ်ဢဝ်တၢင်းမိူင်းထႆးဢွၵ်ႇမႃးသမ်ႉပဵၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ၊ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၾႆးၾႃႉ၊ ၶိူင်ႈပလတ်ႉသတိၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

တႃႇႁႂ်ႈတေၵႄႈလိတ်ႈလႆႈပၼ်ႁႃၾုၼ်ႇၵႂၼ်းၼႆႉ ၾၢႆႇတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ႁၼ်ထိုင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်ၢယိုၼ်ႈယွၼ်းမိူင်းထႆးၸိူင်ႉ ႁိုဝ် တေၸၢင်ႈတႄႇၵၢၼ်လူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၵၼ်မိူႀ်ႈလႂ်ၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းသွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတေႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈယူႇ – သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Maesaipress ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။