ၼႂ်း Google Translate ၼၼ်ႉ မီးလိၵ်ႈတႆးပႃး၊ ၶႂ်ႈဢဝ်လိၵ်ႈတႆးပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၸူး လိၵ်ႈသင်ၵေႃႈလႆႈ ယဝ်ႉၼႆသေ ပီႈ ၼွင်ႉတႆး ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်ႁူမ်ၸူမ်း တူင်ႉတိုၼ်ႇ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်း ၸဝ်ႈၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇ IT ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆး ၶိုၼ်ႈသင်ႉ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းၼႂ်းလုမ်ႈ ၾႃႉ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်တၢင်ႇ (ၽူတ်ႉသ်) လွင်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်လွင်ႈၼႆႉသေ တၢင်ႇၼိူဝ်သူဝ်ႊသျႄႊမီႊတီႊယိူဝ်ႊ သမ်ႉပေႃးလၢႆးၵႂႃႇမူတ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၼ်းတီႈ 27/6/2024 ၼႆႉ Google ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၽိူမ်ႉၽႃႇသႃႇမႂ်ႇ ၼႂ်း Google Translate ဢၼ်ပိၼ်ႇ ၽႃႇသႃႇၼၼ်ႉထႅင်ႈ 110 ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ပႃးလိၵ်ႈတႆး၊ လိၵ်ႈၶၢင် Jingpo လႄႈ လိၵ်ႈၶျၢင်း Hakha Chin ၊ လိၵ်ႈထိၿဵတ်ႉ Tibetan  ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ လူးၵွၼ်ႇ။

Project ၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း AI ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ PaLM ( Pathways Language Model) သေ ၶူၼ်ႉ ႁႃသွၵ်ႈဢဝ်ၶေႃႈမုလ်းၽႃႇသႃႇ Dataset  ဢၼ်ႁႃလႆႈၼိူဝ် internet မိူၼ်ၼင်ႇ Webpages, blogs, books, documents, Wikipedia, Social Media, Public Datasets ၵူႈတီႈတီႈၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇဢွၵ်ႇ မႃးလႆႈၽႃႇသႃႇမႂ်ႇ ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် တႃႇၸႂ်ႉလႆႈၽႃႇသႃႇတႆး ၼႂ်း Google Translate ၼႆႉ လူဝ်ႇ Update ၶိူင်ႈသွပ်ႊဝႄႊ Software ၼႂ်းၶွမ်ႊ၊ ၼႂ်းၾူၼ်ႊႁဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵွၼ်ႇ။ ၸင်ႇတေၸၢင်ႈဢဝ်ၽႃႇသႃႇတႆးသေ ပိၼ်ႇပဵၼ် ၽႃႇသႃႇတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တၢင်ႇၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်မီးၼႂ်းပိူင် Google Translate ၼၼ်ႉၼႆ – ၸၢႆးသိူဝ်ႁၢၼ် ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၾၢႆႇဢၢႆႊထီႊလၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇ ၼႆ –

 “ပေႃးၾူၼ်း Update ယဝ်ႉၼႆ တီႈ Google Translate ၼၼ်ႉ တေမီးပႃး ၽႃႇသႃႇတႆးယဝ်ႉၶႃႈ။ တေတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးသေ ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇတၢင်ႇၶိူဝ်းၵေႃႈ လႆႈၼမ်ယဝ်ႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်သေ ၽႃႇသႃႇဢၼ်ၸႂ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ Google ၶဝ် ယင်းၶတ်းၸႂ် ၶူင်သၢင်ႈသႂ်ႇ ပၼ်ပႃးၽႃႇသႃႇ ဢၼ် ၽႄဢွၵ်ႇမႃးၸၢဝ်းၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ် လၢတ်ႈမိူၼ်တႅမ်ႈၽႂ်မၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၽႃႇသႃႇ Malay (Rumi Script), Malay Jawi ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

Google လၢတ်ႈဝႃႈ တႃႇတေလိူၵ်ႈၽႃႇသႃႇၼိုင်ႈဢၼ် တႃႇသႂ်ႇၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း Product လၢႆလၢႆဢၼ် ၶွင် Google ၼၼ်ႉ လႆႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇတင်းၼမ် ယွၼ်ႉဝႃႈ ၾိင်ႈထုင်း ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃသေ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်။ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႂ်ၶိူဝ်းၼၼ်ႉ Google ၸင်ႇလိူၵ်ႈဢဝ်ၽႃႇသႃႇ ဢၼ်မီးၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ် ပဵၼ်ယႂ်ႇသေ ၸင်ႇသႂ်ႇၽႃႇသႃႇမႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။

ၶွမ်ႊပၼီႊ Meta  တႄႇၸႂ်ႉလၢႆးတၢင်း No Language Left Behind (NLLB) သေ တီႈၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉတႄႉ လႆႈၽႃႇသႃႇတႆးဢွၼ်တၢင်း Google လူးၵွၼ်ႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢဝ်သဵင်ပိၼ်ႇပဵၼ်လိၵ်ႈ ဢဝ်လိၵ်ႈ ၶိုၼ်းပိၼ်ႇပဵၼ်သဵင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈ လႆႈၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၼႂ်းပီ 2023 ၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းဢိင် ၶေႃႈမုလ်း တႆး dataset မိူဝ်ႈပီ 1996 ပုၼ်ႉလႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၽႃႇသႃႇတႆး တေဢမ်ႇၽဵၼ်ႈလီၼႆ  ၸၢႆးသိူဝ်ႁၢၼ် ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၾၢႆႇဢၢႆႊထီႊ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“တီႈၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉၼႆႉ ႁူႉၽႃႇသႃႇတႆး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီၵၢႆၵွၼ်ႇၶႃႈဢေႃႈ။ ၶဝ်တေၸႂ်ႉ Dataset မေႃႊတႅၼ် လ်ႊ ဢေႊဢၢႆႊ No Language Left Behind (NLLB) ၼၼ်ႉသေ ပိၼ်ႇဝႆႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ လုၵ်ႉတီႈသဵင် ပိၼ်ႇပဵၼ်လိၵ်ႈ လုၵ်ႉတီႈလိၵ်ႈ ပဵၼ်သဵင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပိၼ်ႇလႆႈယဝ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2023 ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းတေဢိင်ၶေႃႈမုလ်းၽႃႇသႃႇ Dataset မိူဝ်ႈပၢၼ် 1996 ႁဵတ်းဝႆႉလႄႈ ဢမ်ႇပႆႇၽဵၼ်ႈလီၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2022 ၼၼ်ႉမႃး ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် Google ၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးတၢင်း Zero-Shot Machine Translation ဝႆႉသေ ဢၢၼ်းပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇလႆႈထိုင် 1,000 ၽႃႇသႃႇ။ ၵွၼ်ႇၼႃႈၼႆႉ Google Translate မီးဝႆႉ 133 ဢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် Google ၸႂ်ႉထႅင်ႈ AI  ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ PaLM ( Pathways Language Model) ၼၼ်ႉသေ ၶႂၢၵ်ႈၽႃႇသႃႇမႂ်ႇမႃးထႅင်ႈ 110 ဢၼ်လႄႈ ႁူမ်ႈသဵင်ႈ 243 ၼႆ ၾၢႆႇ Google တႅမ်ႈ မၢႆတွင်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

တႃႇႁႂ်ႈ AI ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ PaLM ( Pathways Language Model) ၼႆႉ တိုတ်ႉၸၼ်ဢဝ် ၽႃႇသႃႇ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆး ၶဝ်ႈထိုင်လႆႈ ၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းဢိင်ၼိူဝ် ၽူႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၶဝ် တႅမ်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇ မွၵ်ႇၶႆႈတႅမ်ႈဝႆႉ ၸေးသီလီငၢမ်းၼိူဝ် Platform သူဝ်ႊသျႄႊမီႊတီႊယိူဝ်ႊ လၢႆသႅၼ်းသေလႄႈသင် ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ႈၾၢႆႇဢၢႆႊထီႊ IT ၶဝ် လၢႆလၢႆၸုမ်းႁူမ်ႈၵၼ် ၶတ်းသၢင်ႈမႃးလႄႈ ၸင်ႇထိုင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼႆႉလႆႈ။

လိူဝ်သေ Google ယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶွမ်ႊပၼီႊတၢင်ႇဢၼ် Claude လႄႈ Meta ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူႉပွင်ႇလိၵ်ႈ တႆးမႃးယဝ်ႉ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။