သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈလႄႈ ထိုင်တီႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ သေလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီပၢႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵူႈသႅၼ်းထၢၼ်ႈ။ သဵင်ၵွင်ႈယဵၼ်ယဝ်ႉ ၵူၼ်းသိုၵ်း လႆႈလိုဝ်ႈယဝ်ႉသေတႃႉ ဢၼ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉသေ ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆးသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။

မၢင်တီႈ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်း ၾင်လိၼ်မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ၊ မၢင်တီႈ ၺႃးတီႉၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉ၊ မၢင်တီႈ ထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းတီႈၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ယိုတ်းဝႆႉႁူင်းႁဵၼ်း တီႈဝၢၼ်ႈၵႃလႅင်သေ ၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ ပိုတ်ႇပၼ် မွပ်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်းၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းပၼ်ၶိုၼ်း။  

ဝၼ်းတီႈ 23/06/2024 ယၢမ်းၶမ်ႈ 9 မူင်းပၢႆၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA  ဢဵၼ်ႁႅင်း ဢမ်ႇယွမ်း 40 ၶီႇၵႃး မႃးမွၵ်ႈ 3 လမ်းသေ မႃးပိၵ်ႉဢိုတ်း ယိုတ်းဢဝ်ႁူင်းႁဵၼ်း တီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵႃလႅင် ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 200 ပၢႆ ၶၢတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းဝႆႉ။

ႁူင်းႁဵၼ်း တီႈဝၢၼ်ႈၵႃလႅင်ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ ထိုင်ပီ 2021 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ မေႃသွၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇႁတ်းယူႇ။ တႄႇဢဝ် ပီ 2022 -2023 ၼႆႉမႃး ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၶၢင် KIO ၸင်ႇသူင်ႇမေႃသွၼ် ၼႂ်းၸုမ်းသိုၵ်း ၶဝ်မႃးႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းသေ ပိုတ်ႇသွၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶိုၼ်း။

ၵွၼ်ႇၼႃႈ သိုၵ်းတဢၢင်းၶဝ် ပႆႇမႃးယိုတ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 18 ၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၶဝ် ယၢမ်ႈမႃးယွၼ်း ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆမေႃသွၼ်သေဢမ်ႇၵႃး ယွၼ်းပႃးပိုၼ်းတူဝ်မေႃသွၼ်ၶဝ် လိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမေႃသွၼ်ၶဝ်ပၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၊ တီႈယူႇ ႁႂ်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မေႃသွၼ်ၶဝ် ၵူဝ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇပၼ်သေၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ၼႆႉၵေႃႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉသေ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵႃလႅင် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်တင်း လုမ်းၵပ်းသၢၼ်သိုၵ်းတဢၢင်း ၼႂ်းဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတူၵ်းလူင်းသင်လႆႈ။ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 08/06/2024 ၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်းၶဝ် ၸင်ႇသူင်ႇလိၵ်ႈၸူးႁူင်းႁဵၼ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၶဝ် ဢမ်ႇပၼ်ၾၢင်ႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈသင်လူင်ႈၼႃႈသေ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ် မႃးယိုတ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၶၢဝ်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း။ မေႃသွၼ် ၸိူဝ်းယူႇ ဝႆႉၼႂ်းဝၢင်းႁူင်း ႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈၶိူင်ႈၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆသုၼ်ႇတူဝ် လႆႈပွႆႇဝႆႉၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ တင်းသဵင်ႈ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈသိုၵ်းတဢၢင်းၶဝ် မႃးယိုတ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉသေ ၵူၼ်းၵူတ်ႉၶၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉ တၢင်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၼင်ႇၼႆ –

“ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ၶဝ်ယိုတ်းၵႂႃႇၼႆၵူၺ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းသင်လႄႈ ဝႃႈၼၼ်ၼႆ သိုၵ်း TNLA ၶဝ် ဢဝ်မႆႉဢဝ်လဵၵ်းမႃးတွၵ်ႇၶႂႆႇၶႃပႄပႅတ်ႈမူတ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ၵၢင်ဝၼ်းသမ်ႉ ဢမ်ႇႁၼ်ၶဝ် ႁဵတ်းသင် ထိုင်ၵၢင်ၶိုၼ်းမႃး ၶဝ်ၸင်ႇမႃးႁဵတ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၶဝ်ဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်မႃး မွၵ်ႈၵႃး 3 လမ်း ႁႅင်းၵူၼ်း 40 ၼႆႉဢေႃႈ ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉပူတ်းၸွမ်ပိဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶၢင်ပႅတ်ႈထႅင်ႈၵွၼ်ႇဢေႃႈ” – ဝႃႈၼႆ။

ႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈၵႃလႅင်ၼႆႉ ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်း ပၢင်သဝ်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတီႈပၢင်သဝ်း ၸုပ်ႉဢွင်ႇ မႃးႁဵၼ်းလိၵ်ႈမီး 200 ပၢႆ ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းၵမ်ႉထႅမ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလၢႆၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ပူၵ်းပွင်ပိုတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်လိၵ်ႈဝႆႉသေ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၶၢင် KIO သမ်ႉ သူင်ႇဢဵၼ်ႁႅင်း မေႃသွၼ် 14 ၵေႃႉ မႃးပူင်သွၼ်ပၼ် လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။

သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးတေပိုတ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းႁႂ်ႈတၢင်ႇယွၼ်းၶႂၢင်ႉ တီႈၶဝ်ဢွၼ်တၢင်း ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉသမ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းသေ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ်မႃးသွၼ်။ ၽိူဝ်ႇထိုင် မီးပၢင်သွၼ်မႃး သိုၵ်းတဢၢင်းသမ်ႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉမႃးသင်ႇပိၵ်ႉသေ ယိုတ်းႁူင်းႁဵၼ်း ပႅတ်ႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မိူၼ်တင်းၶဝ် ၶႂ်ႈၼႄဢႃႇၼႃႇၶဝ်ၵူၺ်းယဝ်ႉၼႆ ၵူၼ်းၵူတ်ႉၶၢႆ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ႁႂ်ႈၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈၶဝ်ဢွၼ်တၢင်းၼႆဢေႃႈ။ တီႈတႄႉမၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်း ၼႆႉ ၶတ်းၸႂ်ပူၵ်းပွင်ပိုတ်ႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 2022 – 2023 ။ ယူႇတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼႂ်း KIO လႄႈ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်တူင်ႇၵူၼ်းလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ် ၵမ်ႉၸွႆႈသေ ၸင်ႇပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃးဢေႃႈ။ တီႈတႄႉမၼ်း ဝၢၼ်ႈဢၼ်ၶဝ်မႃး ႁၢမ်ႈပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးၸၢဝ်းၶၢင်ယူႇၼမ်ဢေႃႈ။ မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇသင် တၢင်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းၸၢဝ်းလွႆၶဝ်။ တူၺ်းတႄႉ ၶဝ်ၶႂ်ႈၼႄဢႃႇၼႃႇၶဝ်၊ ပႃႇဝႃႇၶဝ်လႄႈ ၸင်ႇႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ။ မိူၼ်ၶဝ်တင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ” – ဝႃႈၼႆ။

ယၢမ်းလဵဝ် ႁူင်းႁဵၼ်းတီႈၵႃလႅင် ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ၵူဝ်လုၵ်ႈလၢင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶၢတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ၵူဝ်လႆႈႁၢမ်းသုၼ်ႇလီႁင်းၽႂ်မၼ်း။

ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉသေ ႁဝ်းၶႃႈ ၶတ်းၸႂ်ၵပ်းသိုပ်ႇၸူး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းပိုတ်ႇလၢတ်ႈၼႄပၼ်။ 

ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇတဢၢင်း TLEC တႄႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ တႃႇတေပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၶိုၼ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈၶွင်ႈ ၶမ်ၵမ်ႈၽွင်ႈလႄႈ တိုၵ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်တင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဝႆႉယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ယၢမ်းလဵဝ် ႁူင်းႁဵၼ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ တေပႆႇၸၢင်ႈပိုတ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈၵႃလႅင် ဝႃႈၼႆဝႆႉ။