ၸွမ်းၼင်ႇ လွင်ႈယုမ်ႇယမ် ၵူၼ်းမိူင်းတီႈၼိုင်ႈလႄႈ တီႈၼိုင်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် တေမီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈ ၵၼ်ယူႇ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ် တေၼပ်ႉထိုဝ်ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇလႄႈ ပေႃးလႆႈထူပ်း ႁၼ် ၼိမိၵ်ႈႁၢႆႉ သေဢၼ်ဢၼ်မႃးၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းတေတူၵ်းၸႂ်တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈဝႃႈ ၵူဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉ ယုင်ႈ ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈမိူင်းၵိုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ၾႃႉၽႃႇ ၺႃးၵွင်းမူး လွႆၽြႃးၸၢၵ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ်လူႉၵွႆလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ မႆႈၸႂ်ၵူဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း သုၵ်ႉယုင်ႈထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း – ပွတ်းႁွင်ႇ လၢႆၸႄႈဝဵင်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်မႃး ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈပၢႆႈၵေႃႈ လႆႈၵူဝ်ႁႄ လႆႈ တူၺ်းငဝ်းလၢႆးသေ ယူႇသၢင်ႈ ၵိၼ်သဝ်း လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵၼ်မႃး။  

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 18/6/2024 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 5 မူင်းပၢႆ ၾူၼ်တူၵ်းႁႃႇယႂ်ႇလူမ်းၽတ်ႉႁႅင်းသေဢမ်ႇၵႃး ၾႃႉၽႃႇသႂ်ႇ ၵွင်းမူးလွႆၽြႃးၸၢၵ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်း ၸၢၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၸႂ်သေဢမ်ႇၵႃး ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ၵူဝ်ပဵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇလီ သေၸိူဝ်ႉသေပိူင်မႃး ၸဝ်ႈၶူးၼၼ်ႇတေႃးၽႃႇသ ဝတ်ႉလွႆၽြႃးၸၢၵ်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

“ၵွင်းမူးၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၼၢမ်ႇမိူင်းၵိုင်ၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈၵူၼ်းမိူင်းၵိုင် ၵိူဝ်းယမ် ၵေႃႈ ပိူင်ၼိုင်ႈလႄႈ လႆႈ ႁၼ်ၾႃႉၽႃႉသႂ်ႇ ၸိူင်ႉၼႆ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ဝႃႈ ၵူဝ်ပဵၼ်ၼိမိၵ်ႈဢမ်ႇလီ၊ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၵူဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းလူႉ ၊ ၵူဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈ ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ” – ဝႃႈၼႆ။  

ၼႂ်းပီ 2024 ၼႆႉ ၾႃႉၵႆႉၽႃႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းလၢႆတီႈလႄႈ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊၼႆႉၵူၺ်း ၾႃႉၽႃႇၺႃးသတ်း လႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး မီးလွင်ႈလူႉတၢႆ ပဵၼ်သွင်တီႈ – မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈတႃႈ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်း ၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ၾႃႉၽႃႇသႂ်ႇ ၸၢႆး ၵျေႃႇ ဢႃယု 39 ပီ လူႉတၢႆ ၽွင်းၵႂႃႇလုမ်းလႃးမၢၵ်ႇမူင်ႈ တီႈၼႂ်းသူၼ်ႁိမ်း ၾင်ႇတဵင်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တီႈဝၢၼ်ႈပဵင်းသႃႇ ဢိူင်ႇႁူဝ်ယ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾႃႉၽႃႇၺႃးဝူဝ်း လူႉတၢႆ 13 တူဝ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈဝူဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းၸႂ် ယွၼ်ႉဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈၺႃးမႃး ၸိူင်ႉၼႆသေပွၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

မိူၼ်ၼင်ႇ ၾႃႉၽႃႇၺႃး ၵွင်းမူးလွႆၽြႃးၸၢၵ်ႈၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇထိုင်တီႈၵူၼ်ႇပင်းလူမ်ႉလူင်းသေတႃႉ မၢၵ်ႇဢုတ်ႇမၢၵ်ႇ ႁိၼ် ဢၼ်ၶပ်ႉယႆၸွမ်းပွတ်းၵၢင်မၼ်း၊ ၸွမ်းၶွပ်ႇၵွင်းမူး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၵူၼ်ႇယၢႆႈၽူင်ႉတူၵ်းလႄႈ လႆႈဝႃႈပိူင်ၾၢင်ႁၢင်ႈ ၵွင်းမူးလူႉၵွႆယူႇ။ ယွၼ်ႉလူႉၵွႆၸွမ်းၶွပ်ႇႁိမ်း ၸွမ်းပွတ်းၵၢင် မၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ တႅၵ်ႇၸတ်ႉပဵၼ်ႁွႆးဝႆႉ လၢႆတီႈ တႃႇတေၵႅၼ်ႇၶႅင် ၶၢမ်ႇၾူၼ် ၶၢမ်ႇလူမ်းလႆႈမိူၼ် ၵဝ်ႇတႄႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။

လွႆၽြႃးၸၢၵ်ႈ မိူင်းၶုၼ်ၼႆႉ ပႆႇႁၼ်မႅၼ်ႈပပ်ႉပိုၼ်းၵဝ်ႇၵႄႇ ငဝ်ႈတိုၼ်းမၼ်းသေတႃႉ လၢမ်းၶၢတ်ႈလႆႈ ဝႃႈ မၼ်းမီးမႃးလၢႆပၢၵ်ႇပီ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈၵဝ်ႇၵႄႇ ၵိုၵ်းမိူင်းတႆးတီႈၼိုင်ႈ ၊ ပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ်တီႈၵႆၵေႃႈ ယၢမ်ႈမႃးဝႆႈမႃးသႃ။ ယွၼ်ႉၼၼ် လူႉၵွႆၵႂႃႇၵေႃႈ ၵိုင်ႇလီၸွႆႈၵၼ်ၵုမ်းၶိုၼ်းႁႂ်ႈလီ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ၵဝ်ႇၵႄႇၼႆ မၼ်းၼႄလၵ်းထၢၼ်လႆႈဝႃႈ သႃႇသ ၼႃႇႁဝ်း ၶိူဝ်းၵူၼ်းႁဝ်း ယူႇမႃးလၢႆပၢၵ်ႇပီ။ မၼ်းၼႄ လႆႈဝႃႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ် ယူႇယိုၼ်းယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်မႃးၵႃႈႁိုဝ် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ –  ၸဝ်ႈၶူး ၼၼ်ႇတေႃးၽႃႇသ ဝတ်ႉလွႆၽြႃးၸၢၵ်ႈမိူင်းၶုၼ် လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ-

“လွင်ႈဝႃႈ ၶိူဝ်းၵူၼ်းႁဝ်း ယူႇသၢင်ႈၵိၼ်သဝ်းမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ တူၺ်းဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵႄႇၵိုၵ်း ပိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁူႉႁၼ်လႆႈယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် တေလႆႈဝႆႉၵႃႈၶၼ်မၼ်း တေလႆႈမေႃႁၵ်ႉသႃ မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ” – ဝႃႈၼႆ။

ၵွင်းမူးလွႆၽြႃးၸၢၵ်ႈၼႆႉ မီးၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ် ၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းမိူင်းၵိုင် တေယၢၼ်ဝဵင်း 20 လၵ်း ၼိုင်ႈပီ လႂ် 2 ပွၵ်ႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဝႆႈသႃၵၼ်ႇတေႃးမႃး ၵူႈပီ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢႆးဢွၵ်ႇဝႃႇသႃ 7 ဝၼ်း ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၊ ဝၢႆးသၢင်းၵျၢၼ်ႇ 7 ဝၼ်းပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၵူၼ်းထဝ်ႈပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်သိုပ်ႇ ၶႆႈၼႄလုၵ်ႈလၢၼ်မႃးတႄႉ – ၵွင်းမူးလွႆၽြႃးၸၢၵ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇတၢင်းပွတ်းမိူင်းၼၢႆး ၶၢႆႉပၢႆႈမႃးယူႇတၢင်းမိူင်းၵိုင်သေ လႆႈမႃးထူပ်းႁၼ် မႅၼ်ႈ ႁွႆးၽႃႇတိၼ်ၽြႃးတီႈၼႆႈ၊ ၸင်ႇလႆႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်တီႈထွတ်ႈတီႈမျၢတ်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈ ၵေႃႇသၢင်ႈၵွင်းမူးဝႆႉ 4 ဢွင်ႈတီႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၵွင်းမူးဝၢၼ်ႈၶႅမ်၊ ၵွင်းမူးပႃႇၼိဝ်ႉ (ယၢမ်းလဵဝ် ႁွင်ႉၵွင်းမူးပၼ်ႇၼိဝ်း) ၊ ၵွင်းမူးမိူင်းၶုၼ် ၊ ၵွင်းမူးဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။