USIP ဢိၼ်ႇသတီႇၵျုတ်ႉ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊဝႃႈ ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်တၢင်း ဢွၼ်ႊလၢႆႊၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ဝႃႈၼႆ။

USIP ဢိၼ်ႇသတီႇၵျုတ်ႉ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း လွင်ႈၵၢၼ်ၽိတ်းမၢႆမီႈ ရႃႇ ၸဝၢတ်ႈၶၢမ်ႈမိူင်း ဢၼ်ပၵ်းလုမ်းၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵုၼ် ၶဵဝ်ဢေႊသျႃႊ – ၵၢၼ်ဢၼ်လွၵ်ႇငိုတ်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လုမ်ႈၾႃႉ –  ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ  ၸုမ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၼႆႉ တိုၵ်ႉပၵ်းသဝ်းတူင်ႉၼိုင် ယူႇၼႂ်းမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း ဢၼ်ပၵ်းမိူင်းမၢၼ်ႈဝႆႉၼႆႉ – ဢမ်ႇမီး ၵူၼ်း – ၸုမ်းလႂ်ဢဝ် လိူင်ႈ ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၶဝ်လႄႈ ယူႇတီႈၸိုင်ႈမိူင်းမေႊရိၵၼ်ႊသေၵေႃႈ လႆႈလူႉသုမ်းၸွမ်းငိုၼ်းတွင်း ၼပ်ႉႁူဝ်လၢၼ်ႉတေႃႊလႃႊယဝ်ႉ။ လူဝ်ႇႁႂ်ႈၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ဢဝ်လိူင်ႈပၼ် တူတ်ႈတၢမ်ႇယႂ်ႇၼမ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၸီႉသင်ႇၸတ်းၵၢၼ် ၸုမ်း USIP ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵျေႊသိၼ်ႊတႃႊဝႃႊၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လွၵ်ႇငိုတ်ႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊယႂ်ႇလူင်၊ ၼႂ်းပီ 2023 ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ သုမ်းငိုၼ်း 3.5 ပီႊလီႊယၼ်ႊတေႃႊလႃႊ၊ ၼႆႉလႆႈၸွမ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ်တိူင်ႇလၢတ်ႈမႃးၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

ဢၼ်ထုၵ်ႇလႅၼ်ငိုၼ်းတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊၼႆႉ ဢမ်ႇၵႃးမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊၵူၺ်း၊ လၢမ်းၽႄႈတူဝ်ႈ ထိုင်မိူင်းပရႃႊသီး၊ မိူင်းၵၼေႇတႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ သုမ်းငိုၼ်ႊထိုင် 350 လၢၼ်ႉတေႃႊလႃႊ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵဵပ်းႁွမ်ဝႆႉ မီးငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈဢၼ်လႆႈ ၵႃႈတွပ်ႇတႅၼ်း – ၽွင်းပေႃးၵၢၼ်လိုဝ်ႈၵၢၼ်ၵေႃႈ ၺႃးလႅၼ် ၵိၼ်ၵႂႃႇတင်းမူတ်း ဢမ်ႇၵိုတ်းလိူဝ်သင် ဝႃႈၼႆ။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လွင်ႈလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဢဝ်လိူင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပႅတ်ႈ ဝႆးဝႆးယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

တီႈပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် လွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၵၢၼ်လွၵ်ႇၵိၼ်ငိုၼ်းတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊၼၼ်ႉ ဢုပ်ႇၵၼ်ပႃးဝႃႈ – ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ် ၵိၼ်ငိုၼ်းတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်း မိူင်းလႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်း ၶိူဝ်း တႂ်ႈမၼ်းၵမ်းသိုဝ်ႈလႄႈ တႃႇတေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၼႆႉ ယၢပ်ႇယဵၼ်းဝႆႉ ဝႃႈၼႆပႃး။

ယူႇတီႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ၵမ်းၵမ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ – ႁဵတ်းလွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ လွင်ႈလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၼႆယူႇ။ ယူႇတီႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႈ 3 ၸုမ်း ဢၼ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပီၵၢႆၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်းလိုပ်ႈ ဢွင်ႇပေႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉသေ ယင်းတီႉလႆႈပႃး ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈပႃး ၼႂ်းၸုမ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈသေ ဢၼ်လႆႈမွပ်ႈပၼ် တၢင်းမိူင်းၶႄႇၵေႃႈမီး။

ၵျေႇသိၼ်ႇတႃႊဝႃႊတႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ – ၸုမ်းၵူၼ်းလႅၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ မိူင်းဝႃႉ မိူင်းလႃး တင်းၼမ်။ ဢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ယင်းလၢမ်းၽႄႈလူင်းမႃးထိုင် ဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း – ဝႃႈၼႆ။

ဢၢင်ႈဢိင် – VOA