ၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇတႂ်ႈမိုဝ်းၸၵၸ(စကစ) တၢင်းပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇဝဵင်းၼႆႉ တႄႇလူင်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းယူႇသေ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 24 လိူၼ်မၢတ်ႉသ်ၼႆႉ ဝႆႉပဵၼ်ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်းသေ တေလႆႈသႂ်ႇပၼ် သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၸၵၸလၢတ်ႈဝႃႈ တႃႇၼိုင်ႈၸုပ်ႈၼႆႉ တေၵဵပ်းၼိုင်ႈဢိူင်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႉ ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈ 2-3 ၵေႃႉၼႆသေတႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ ၼိုင်ႈဢိူင်ႇလႂ် တေလႆႈသႂ်ႇပၼ်သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ 150 တေႃႇထိုင် 170 ၼႆၵေႃႈမီးမႃး ။ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၵႂႃႇဝႆႉပၼ်သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၵွႆး ၼႂ်းဢၼ်ၵႂႃႇပၼ်သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေလိူၵ်ႈၵဵပ်းႁဵတ်းသိုၵ်းၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်လႂ်ၶႂ်ႈသႂ်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၵႂႃႇသႂ်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ သႂ်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈယဝ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇၵူတ်ႇပၢႆးယူႇလီ ဢမ်ႇၼၼ် တူၵ်ႇႁွင်ႉမႃး တႃႇၵႂႃႇႁၢပ်ႇသိုၵ်းယဝ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇယွမ်းၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈသႂ်ႇၸိုဝ်ႈသဵင်ၼၼ်ႉ ပေႃးပိၼ်ႇပႅတ်ႈသႂ်ႇပၼ်ၶေႃႈမုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် တေၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 3 ပီဝႃႈၼႆဝႆႉလႄႈ လၢႆးၵၢၼ်ၵဵပ်းသိုၵ်းၸၵၸၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇယၢၵ်ႈၽၢၼ်ၵိၼ်းတိူၵ်ႈတၼ်ဝႆႉတေႉယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။ 

ၼင်ႇႁူႉႁၼ်ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢဝ်ၸဵမ်လွင်ႈၵဵပ်းသိုၵ်းၼႆႉၵႂႃႇ ၵႃႈၸဵမ်ပၵ်းပိူင်ဢႃႇၼႃႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း မီးသုၼ်ႇပူင်ဢွၵ်ႇ။ ၸၵၸၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈဝႆႉလႄႈ ဢၼ်မၼ်းယိုၼ်ယၼ်မၵ်းမၼ်ႈ ပၵ်းပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပဵၼ်တၢင်းႁဵတ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၶွင်ၽူႈဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇႁဵတ်းၶဝ်ၵူၺ်းၼႆ တေလႆႈဝႃႈၼၼ်ၶႃႈၼႃ ။

ယူႇတီႈၸုမ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၵၢၼ် တဵၵ်းၸႂ်ႉႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ႈတေႃႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလႄႉ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းၵူၺ်း။

မိူၼ်တၢင်းတင်ႈၸႂ်လွၵ်ႇငိုတ်ႈတေႃႇ လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလႄႈ ဢၼႃႇၵၢတ်ႇၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်ၵူၺ်း။ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းတိုၵ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈသွၼ်လၢႆးလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ မေႃလိၵ်ႈမေႃလၢႆးၶဝ် လႆႈလုတ်ႈသုမ်းသုၼ်ႇလီတိုဝ်ႉတၢင်း မိူၼ်တင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇသဝ်းၼိမ်မၼ်ႈ မိူၼ်တၢင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ် ဝႄႈယၢင်ႇပၢႆႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမိူင်းၼွၵ်ႈၵူၺ်းလႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပုၼ်ႈပၢင်ႈမၢၵ်ႈမီးၸိုင်ႈမိူင်းတေႉတေႉ။

ထႅင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈသမ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၾၢႆႇတႂ်ႈၸၵၸၶဝ်ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉၼၼ်ႉ တိူဝ်းသေပေႉၵိၼ်လွၵ်ႇငိုတ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဢႃႇၼႃႇပိူင်ႈႁွႆႈလႄႈ ၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇမႃးၵူၺ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼႆ ယူႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶတ်းၶၢၼ်ႉလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ NLD NUG TNLA ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ၸင်ႇတၵ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇဝဵင်းၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉၼႆႉ ။ ၽူႈလႂ်ၽႂ်သၢၼ်ၶတ်းၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းသေ ၸွႆႈၵဵပ်းသိုၵ်းပၼ်ၸၵၸၵေႃႈ တေဢဝ်လိူင်ႈၼၵ်းၼႃႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ပိူင်ပဵၼ်တေႉတႄႉ ယူႇတီႈၸၵၸ ယိုၼ်ယၼ်မၵ်းမၼ်ႈပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်းသေ လူင်းႁဵတ်းထူပ်းမိုဝ်းယူႇၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပဵၼ်သဵင်ထူၺ်ႈၸႂ်ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းတႃႇၶဝ်ၵွႆး။

လွင်ႈတဵၵ်းၵဵပ်းသိုၵ်းယူႇၸိူင်ႉၼႆ ပဵၼ်တၢင်းႁဵတ်းဢၼ်ၶႃႈၸႂ်ၶိုၼ်းသဵၼ်ႈၸႂ်ဢႃႇၼႃႇၽွင်းငမ်းမၼ်းၼၼ်ႉၵွႆး။ၵွပ်ႈၼႆ ပၵ်းပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးၵၢၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၵၸ တူၵ်းသုမ်းၵူၺ်းတေလႆႈဝႃႈၼႆယူႇ ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ ပၵ်းပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်းၸၵၸၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇမၢၼ်ႈၶဝ် တိူဝ်းသေပၢႆႈၶဝ်ႈၼႂ်းလၢႆးၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇ NUG  လႄႈ PDF ၶဝ်သေ ၾၢႆႇၵူၼ်းၼုမ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈၼႆၵေႃႈ တိူဝ်းသေဝူင်ၶဝ်ႈ ၼႂ်းတပ်ႉလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း ၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇၵွႆး။

ဢိင်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸဵဝ်းပဵၼ်ၶေႃႈလဵဝ် သဵင်လဵဝ်ၵၼ် ၸၵၸၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းတေၸဵဝ်းၵူၼ်ႇပင်းၵႂႃႇယဝ်ႉ ၼင်ႇၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်လၢႆလၢႆမိူင်း ထတ်းသၢင်ႁၼ်တႄႉ ၸၵၸၼႆႉ တႃႉမၼ်းလပ်းတႃလမ်ႁူဝ်ၸႂ်ႉပၵ်းပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်းသေ ၶိုင်တူင်ႉၵၢၼ်သိုၵ်း တႃႉမၼ်းယွမ်းဢွၵ်ႇၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇဝႆးဝႆးၸင်ႇပဵၼ်လၢႆးတၢင်းထူၺ်ႈၸႂ်လူမ်ငၢႆႈတပ်ႉသိုၵ်းမၼ်း သိုပ်ႇၶီးၸိုၼ်ႈလႆႈယဝ်ႉ။

ၽိူဝ်ႇတေဝၵ်ႉဝႆႉ ဢႃႇၼႃႇၽွင်းငမ်းသေ ႁပ်ႉသူႈတေႃႇတၢင်းသၢၼ်ၶတ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇၼၼ်ႉ ၸၵၸၼႆႉ တေလႆႈဝႆႈၸႂ်သိုဝ်ႈယူဝ်းသေ ပၼ်ၵတိၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ တေယွမ်းယူႇတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉသေ ယွမ်းတူဝ် ၸတ်းႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းသေယဝ်ႉ ဢူၼ်းဢၢပ်ႇဢႃႇၼႃႇပၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵၢင်ၸူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေပဵၼ်ႁူးဢွၵ်ႇမၼ်းၵႂႃႇ ၵႄႈၶႆႈပၼ်တပ်ႉသိုၵ်း ႁႂ်ႈပေႃးၶီးၸိုၼ်ႈၵႂႃႇလႆႈယဝ်ႉၼႆ ယွၼ်းထတ်းသၢင်ၼင်ႇၼႆသေ ၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆႈၵႂၢမ်းၵွၼ်ႇ။