ႁႃႊမၢသ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ် ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်တင်း ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ် ပႃႊလႅတ်ႊသ်တၢႆႊ ၸိူင်ႉႁိုဝ်

ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႁႃႊမၢသ်ႊ ပိုတ်ႇသိုၵ်း ဢလ်ႊ- ဢိၵ်းသႃႊ ၾလတ်ႊ တေႃႇဢိသ်သရႃႊဢဵလ်ႊ (Operation Al-Aqsa Flood) လႄႈ ဢၢင်ႈဝႃႈယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်တင်းၼမ်ၶၢမ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်ပွတ်းတႂ်ႈၶွင် ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်  ပိူဝ်ႈတႃႇပိုတ်ႇတၢင်းႁႂ်ႈၵေႃႉသိုၵ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ မုတ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်း ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ် လၢႆၾၢႆႇလၢႆတၢင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပွၵ်ႉ ဢိူင်ႇ ဝၢၼ်ႈ ႁိမ်းၶျၼူၼ်ၵႃႊသႃႊ (ၵုၼ်ၵႃႊသႃႊ) ၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ တိၺွပ်းဢဝ်ၽူႈၵူၼ်းပဵၼ် တူဝ်ယိူဝ်ႇ (hostage) ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်လိူင်ႈလၢဝ်းၶွင်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈ ။

ႁႃႊမၢသ်ႊပဵၼ်ၸုမ်းဢဵၼ်ႁႅင်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၶွင်ပႃႊလႅတ်ႊသ်တၢႆႊ ဢၼ်ၶဵင်ႈႁၢဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ် သႃသၼႃ ဢိသ်ႊလၢမ်း ဢၼ်ၽွင်းငမ်းၼႂ်းပိႈၼ်ႉတီႈ ၵုၼ်ၵႃႊသႃႊ ၸုမ်းႁႃႊမၢသ်ႊ တင်ႈၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇဝႆႉဝႃႈ တေပွင်ႁၢႆႉဢိတ်ႉသ်ရေႊလ် လႄႈ လႆႈပိုတ်ႇသိုၵ်းပိုတ်းတိုၵ်းတင်းဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်မႃးယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းၼပ်ႉ ဢမ်ႇထူၼ်ႈတင်ႈတႄႇၽွင်းငမ်းၵုၼ် ၵႃႊသႃႊ(ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ)မႃးၼႂ်းပီ 2007။

ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်ပိုတ်းယိုဝ်းတေႃႇသူႈ ၸုမ်းႁႃႊမၢသ်ႊ လႆႈပိုတ်းယိုဝ်း ႁိုဝ် ဢၼုၺၢတ်ႈ ႁႂ်ႈတၢင်ႇၸုမ်း ယိုဝ်းမၢၵ်ႇ လူင်သႂ်ႇ ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ် လၢႆႁဵင်လုၵ်ႈလႄႈပိုတ်ႇသိုၵ်းတေႃႇဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်း တေႃႈၼင်ႇၼၼ် ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်ၵေႃႈ ပိုတ်ႇသိုၵ်းတိုၵ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်တၢင်းၵၢင်ႁၢဝ်သႂ်ႇၸုမ်းႁႃႊမၢသ်ႊ လၢႆတေႃႇလၢႆပွၵ်ႈမိူၼ်ၵၼ် ႁူမ်ႈပႃးတင်းဢီႊၵျိပ်ႉ ၼႂ်းၵၢၼ်ဢိုတ်းႁွပ်ႈ ၵုၼ်ၵႃႊသႃႊ တင်ႈတႄႇပီ 2007 လူၺ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈပႂ်ႉပႃးလွင်ႈမၼ်ႈၼိမ်ယဵၼ်လႄႈပူၼ်ႉလွတ်ႈၽေးၶဵၼ်။

ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ် ဢမေႊရိၵႃႊ ႁူမ်ႈတုမ်းယူႊရူပ်ႉ ႁူမ်ႈတင်း ဢင်းၵိတ်း(ဢိင်ႊၵလဵသျ်ႊ) ပႃးတင်းလၢႆၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းမႁႃဢမ်းၼၢၸ်ႈ မၵ်းတတ်းဝႆႉဝႃႈၸုမ်းႁႃႊမၢသ်ႊ ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ။ ၾၢႆႇတင်းၸုမ်း ႁႃႊမၢသ်ႉ ၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်တၢင်းၾၢႆႇဢီႊလၢၼ်ႇ လွင်ႈငိုၼ်းတိုၼ်း လႄႈၸတ်းႁႃၵွင်ႈၵၢင်ႇ မၢၵ်ႇမိုဝ်ႈၸိုၼ်းယၢမ်း။

ဢိင်လွင်ႈတၢင်ႈလၵ်းၵၢၼ် 4 လွင်ႈ ၵွပ်ႈသင်ၸုမ်းႁႃးမၢသ်ႊ ပိုတ်ႇသိုၵ်းတေႃႇဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်

ၵုၼ်ၵႃႊသႃႊ(ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ) မီးပိုၼ်ႉတီႈတၢင်းၵႂၢင်ႈ ဢႃးၼႃးၸၵ်ႇ 41 ၵီႊလူဝ်ႊ ၵႂၢင်ႈ 10 ၵီႊလူဝ်ႊ ယူႇၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ် – ဢီႊၵျိပ်ႉလႄႈပၢင်ႇလၢႆႇလေႊမေႊတိၶိူဝ်ႊရ်ရေႊၼဵၼ်ႊ မိးႁူဝ်ၵူၼ်းယူႇသဝ်း 2.3 လၢၼ်ႉ ၵေႃႉလႄႈ ထိုဝ်ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်းၼႃၼႅၼ်ႈသုတ်းတီႈၼိုင်ႈၼႂ်းလူၵ်ႈ။

ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်ၶူပ်ႈၵုမ်းၼိူဝ်ၾႃႉ(ၵၢင်ႁၢဝ်)ၵုၼ်ၵႃႊသႃႊ(ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ)လႄႈတႅဝ်းၸၢႆးၾင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ႁႅတ်ႉႁၢမ်ႈၽူႈၵူၼ်း လႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇသိၼ်ၵႃႉၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ လိူဝ်သေလႆႈႁပ်ႉဢၼုၺၢတ်ႈ ႁႂ်ႈၽၢၼ်ႇၶဝ်ႈ ဢွၵ်ႇလႆႈၼၼ်ႉၵွႆး။ ၾၢႆႇတၢင်းဢီႊၵျိပ်ႉၵေႃႈၶူပ်ႈၵုမ်လႄႈ ၵႅတ်ႇၵင်ႈၽူႈၵူၼ်းလတ်းၽၢၼ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃး ၵႃႊသႃႊ တၢင်းၾၢႆႇလႅၼ်လိၼ်ၼိူဝ်ၼႃႈလိၼ်ဢၼ်တိတ်းၸပ်းဢီႊၵျိပ်ႉ။

ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UN) လၢတ်ႈဝႃႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းၵုၼ်ၵႃႊသႃႊ(ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ) 80% တၵ်းပိုင်ႈပႃး ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၵၼ် ၵူႈၾၢႆႇၵူႈပႃႈၵူႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း လႄႈ မွၵ်ႈ 1 လၢၼ်ႉၵေႃႉ တၵ်းလႆႈယွၼ်းလွင်ႈၸွႆႈထႅမ် ၶွင်ၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉယူႇၵူႈဝၼ်းဝၼ်း။

ဢၼ်ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်လႄႈႁႃႊမၢသ်ႊတေႃႇသူႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈငဝ်းလၢႆး ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ် တင်း ႁႃႊမၢသ်ႊ ၶဵင်ႈၶႅင်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းၵူႈမိူဝ်ႈ။ ၵွႆးၵႃႈယွၼ်ႉလူၺ်ႈၸုမ်းႁႃႊမၢသ်ႊ လႆႈယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်သႂ်ႇဢိတ်ႉသ်ရေႊလ် လၢႆႁဵင်လုၵ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႊၿိူဝ်ႊ ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ၾၢင်ႉၵၼ်လူင်ႈၼႃႈသေ ၽွင်းၼင်ႇၼၼ်ၵေႃႈၵေႃႉသိုၵ်းႁၢၼ် ႁႃႊမၢသ်ႊ  ၶဝ်ႈယိုဝ်းတၢင်း လႅၼ်လိၼ်ၶဝ်ႈၵႂၢတ်ႇၽဵဝ်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်တင်းၼမ်တင်းလၢႆ ပၢႆတိၺွပ်းမတ်ႉဢဝ်ၵႂႃႇပဵၼ်တူဝ်ယိူဝ်ႇ (ဓားစာခံ) ထႅင်ႈတင်းၼမ်။

မိူဝ်ႈထုၵ်ႇႁႃႊမၢသ်ႊ ယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်ၵေႃႈ တၢင်းဢိတ်ႉသ်ရေႊလ် ဢဝ်ႁိူဝ်းဝိၼ်ၶိုၼ်ႈပိုတ်ႇသိုၵ်းတၢင်းၵၢင်ႁၢဝ် ၶိုၼ်းၵမ်းလဵဝ်လႄႈယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ယိူင်းမၢႆ ၵႂႃႇ ၸူးပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်းၵုၼ်ၵႃႊသႃႊ(ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ) ထၢၼ်တီႈတင်ႈဢၼ်ယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၶဝ်ႈမႃးၼၼ်ႉလႄႈမီးၽူႈၵူၼ်းလူမ်ႉတၢႆဢမ်ႇၵႃး 200 ၵေႃႉ။

ၶေႃႈၽိတ်းၽူၼ်ဢၼ်ပႃႊလႅတ်ႊသ်တၢႆႊ

ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဵတ်ႇဝဵသ်ႊပႅင်ႉ လႄႈၵုၼ်ၵႃႊသႃႊ(ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ) ဢၼ်ႁူႉၸၵ်းၵၼ်ဝႃႈပဵၼ် လိၼ်လႅၼ်ပႃႊလႅတ်ႊသ်တၢႆႊ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ၵျေႊရုတ်ႉသလႅမ်ႊ တႃဝၼ်းဢွၵ်ႇလႄႈဢိတ်ႉသ်ရေႊလ် ဢၼ်ပဵၼ်သူၼ်ႇၼိုင်ၶွင် လႅၼ် လိၼ် ဢၼ်ႁဵၵ်ႈၶၢၼ်ဝႃႈ ပႃႊလႅတ်ႊသ်တၢႆႊ တင်ႈတႄႇပၢၼ်ရူဝ်ႊမၼ်ႊ ပိုၼ်ႉတီႈဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်-ပႃႊလႅတ်ႊသ်တၢႆႊ ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈယူႇသဝ်းထင်ၶွင်ၸၢဝ်းၵျူႊ (ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်) လႄႈၸၢဝ်သးဢႃႊရပ်ႇ (ပႃၢႊလဵသ်ႊသတႆးၼ်) ။

လိၼ်လႅၼ်ပႃႊလဵသ်ႊသတႆးၼ် ၸဵမ်မိုၼ်ႉသိုဝ်းၵွၼ်ႇ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၶွင်ၸၢဝ်းၵျူႊ ၼႂ်းဝႂ်ၽိုၼ်ပေႇႁိုၼ်ပိုၼ်း Bible လႄႈၸၢဝ်းၵျူႊထိုဝ်ဝႃႈတီႈၼႆႉပဵၼ်တီႈယူႇသဝ်းထင် ၶွင်ပူႇမွၼ်ႇယႃႈၼၢႆး မႃးၸဵမ်မိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ ၵွႆးၵႃႈၸၢဝ်းဢႃႊရပ်ႇ ၼႂ်းပႃႊလဵသ်းသတႆးၼ်ၵေႃႈဝွၵ်ႇဝႃႈ ၼႆႉပဵၼ်တီႈယူႇထိၼ်ႇထၢၼ်ၶွင်ၶဝ်မိူၼ်ၵၼ်။

ပီ 1947 ၼၼ်ႉ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ မီးၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ႁႂ်ႈဝႅင်ႇပႃႊလႅတ်ႊသ်တၢႆႊ ပဵၼ်မိူင်းၶွင်ၸၢဝ်းၵျူႊ လႄႈၸၢဝ်းဢႃႊရပ်ႇ ၽႄၵၼ် ႁႂ်ႈယေႊရူႊသႃႊလဵမ်ႊပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵူႈမိူင်းမိူင်း (International) လႄႈၽူႈၼမ်း ၸၢဝ်းၵျူႊတွပ်ႇႁပ်ႉၽႅၼ်ၼႆႉ ၵွႆးၵႃႈၾၢႆႇဢႃႊရပ်ႇတွပ်ႇပၢၵ်ႈဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ။

1948 ၽူႈၽွင်းငမ်းၸၢဝ်းဢင်းၵိတ်း(ဢိင်းၵလဵသျ်ႊ) လႄႈၽူႈၼမ်းၸၢဝ်းၵျူႊပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်မိူင်းၶွင် ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ် လူၺ်ႈၸၢဝ်းဢႃႊရပ်ႇဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ ပဵၼ်သူၼ်ႇၶွင်ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်လႄႈၵိူတ်ႇပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၶိုၼ်ႈမႃး ၸင်ႇဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢႃႊရပ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈမႃးပႃး။

ၸၢဝ်းပႃးလဵသ်ႊသတႆးၼ်လၢႆသႅၼ်ၵေႃႉထုၵ်ႇႁႂ်ႈၶၢႆႉဢွၵ်ႇႁေႃဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢွၼ်ၼႃႈတေမီးၵၢၼ်ပိုၼ် ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်း ၼႂ်းပီတေႃႇမႃး ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်ၵေႃႈၶဝ်ႈယိုတ်းပိုၼ်ႉတီႈသူၼ်ႇယႂ်ႇၶွင်ႃႊလဵသ်ႊသတႆႊၼ် လႆႈလီငၢမ်းယဝ်ႉ ၸေႃႊရ်ၻႅၼ်ႊ လႆႈၶူပ်ႈၵုမ်းပိုၼ်ႈတီႈ ဢၼ်ဝႃႈ ဝဵသ်ႊၿႅင်ႉၵ် ဢီႊၵျိပ်ႉလႆႈၶူပ်ႈၵုမ်း ၵုၼ်ၵႃႊသႃႊ (ဂါဇာကမ်းမြောင် ဒေသ) သူၼ်ႇ တီႈယေႊရူႊသႃႊလဵမ်ႊ ထုၵ်ႇၽႄဢွၵ်ႇပဵၼ်ၶွင်ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်ၾင်တႃဝၼ်းတူၵ်း လႄႈၶွင်ၸေႃႊရ်ၻႅꧣ်ႊၼႂ်းၾင်ႇတႃႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၸၢဝ်းပႃႊလႅတ်ႊသ်တၢႆႊ ယင်းၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပႃႊလႅတ်ႊသ်တၢႆႊ ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်းၵၢင် ပုၼ်ႇတႃႇ ဝဵသ်ႊၿႅင်ႉၵ် ၵႃႊသႃႊ လႄႈ ယေႊရူႊသႃႊလဵမ်ႊတႃဝၼ်းဢွၵ်ႇ။

လူၺ်ႈလွင်ႈဢမ်ႇမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်သင်သိင် တၢင်ႇၾၢႆႇၵေႃႈတၢင်ႇၼႄးၵၼ်လႄႈၵၼ် ၸင်ႇပဵၼ်တီႈမႃးၶွ င်ၵၢၼ်ၶတ်းယႅင်ႈၵၼ်လႄႈပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းၵၢၼ်ပိုတ်ႇသိုၵ်းတေႃႇၵၼ်ယိုတ်ႈယၢဝ်းမႃးလၢႆႈၸုပ်ႈသႅၼ်းပၢၼ်။ ပီ 1967 ၵိူတ်ႇပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇ ဢၼ်ႁူႉၸၵ်းၵၼ်ၼႂ်းၼၢမ်းဝႃႈ ပၢင်တိုၵ်း 6 ဝၼ်း(Six Day War) ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်ယိုတ်းႁုပ်ႈလႆႈယေႊရူႊသႃႊလဵမ်ႊတႃဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၶဵတ်ႇ ဝဵသ်ႊၿႅင်ႉၵ် ၵုၼ်ၵႃႊသႃႊ(ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသ) ပိုၼ်ႉတီႈသူၼ်ႇယႂ်ႇၶွင်တီႈၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်ႊလၼ်ႊ ၶွင်သီႊရေႊယ် လႄႈ သႆႊၼၢႆႊ ဝႆႉလႆႈ။

ၽူႈပၢႆႈၽႆး(ၽေး) ၸၢဝ်းပႃႊလႅတ်ႊသ်တၢႆႊၵမ်ႈၼမ်လႄႈလုၵ်ႈလၢၼ်ၶွင်ၸိူဝ်းၶဝ် ဢၼ်သဝ်းယူႇၼႂ်းၵႃႊသႃႊ လႄႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝဵသ်ႊၿႅင်ႉၵ် ဢိၵ်ႇတင်းၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူင်ႉၼင်ႇၸေႃႊရ်ႊၻႅၼ်ႊ သီႊရေႊယ် လႄႈ လေႊၿႃႊၼွၼ်ႊ ၸိူဝ်းၼႆႉႁူမ်ႈတင်းလုၵ်ႈလၢၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉဢၼုၺၢတ်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်း ဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်း ၼွၼ်း။ ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်လၢတ်ႈဝႃႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းလူၼ်ႉမိူင်း လႄႈပဵၼ်ၽႆး(ၽေး) တေႃႇလွင်ႈမၼ်ႈ ၼိမ်ယဵၼ်ၶွင်ၵျူႊ။

ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်ထိုဝ်ဝႃႈ ပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်းယေႊရူႊသႃႊလဵမ်ႊတင်းမူတ်း ပဵၼ်မိူင်းလူင်ၶွင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေႃႈၼင်ႇ ၼၼ်ၵေႃႈ ၸၢဝ်းပႃႊလႅတ်ႊသ်တၢႆႊဝွၵ်ႇဝႃႈ ယေႊရူႊသႃႊလဵမ်ႊတႃဝၼ်းဢွၵ်ႇတေပဵၼ်မိူင်းလူင် ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်း ၼႃႈၶွင်ၸိူဝ်းၶဝ်။ မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵွမ်ႉၼိုင်ႈၼႂ်းဢမ်ႇလၢႆၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ယွမ်းႁပ်ႉ ၵၢၼ်ဢၢင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင် ယေႊရူႊသႃႊလဵမ်ႊ တင်းမိူင်းၶွင်ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်။

ၼႂ်းၸူဝ်ၽွင်းၶိုင်ႈၸူဝ်ႈၵူၼ်းပူၼ်ႉမႃး ဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်လႆႈၶဝ်ႈမႃးၵေႃႇသၢင်ႈတင်ႈလၵ်းလႄႈထိၼ်ႇထၢၼ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ လူၺ်ႈမီးၸၢဝ်းၵျူႊ 6 သႅၼ်ပၢႆ မႃးထင်သဝ်းယူႇၵိၼ် ၽွင်းၼင်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၸၢဝ်းပႃႊလဵသ်ႊ

သတႆႊၼ်ႁၼ်ဝႃႈၵၢၼ်လူင်းလၵ်းပၵ်းထၢၼ်ၼႆႉၽိတ်းၵူတ်းမၢႆ(ဢုပတေႇ)လၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈပဵၼ်ၵၢၼ်ၵိတ်ႇၶွင်ႈတေႃႇတႅဝ်းႁူမ်ႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ၵွႆးၵႃႈဢိတ်ႉသ်ရေႊလ်ၵေႃႈထဵင်ပၢၵ်ႈ။

20231025

မွၼ်းၶိူဝ်း

(*** ပွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင်သုၼ်ႇတူဝ် ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၸဝ်ႈပၢႆၵမ် ၵူၺ်းၶႃႈဢေႃႈ။)

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

ဝႃႉ ၸီႉၸမ်ႈဝႃႈ ၶႄႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉလႅၼ်လိၼ် ၶၢမ်းၶဝ်ႈၾင်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ

ဝၢႆးလင်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈယိုတ်းမိူင်းယဝ်ႉၼႆႉ ၶႄႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉလႅၼ်လိၼ် ၶႂၢၵ်ႈၶၢမ်ႈၶဝ်ႈမႃးတၢင်း ၾင်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းမၢၼ်ႈ) ပွတ်းတၢင်းၼႃႈတီႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (MNDAA) လႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA) ၵုမ်းၵမ် ပၼ်ႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇဝႃႉ ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇယူႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ - လႆႈႁၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ လွမ်ႉႁူဝ်ႉၶႂၢၵ်ႈၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၶျိၼ်ႊသူၺ်ႇႁေႃႇ၊ ၵိဝ်ႇၵူတ်ႉ...

ၵူၼ်းမိူင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈ ယႂႃႇငၢၼ်ႇ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵမ်းၵမ်းၺႃးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆ

တီႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈ ယႂႃႇငၢၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇၶႃႈႁႅမ် ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်းပိဝ်ႇသေႃးထီး ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢဝ်တူဝ်တၢႆပႅတ်ႈတူၵ်းႁိုၵ်း ဢၢႆမဵၼ်တူႇဢွၵ်ႇမႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸင်ႇႁူႉ။ လုၵ်ႈၸုမ်းပိဝ်ႇၸေႃးထီး ဢၼ်ၺႃးၶႃႈတၢႆၼၼ်ႉပဵၼ် ၽူဝ်းသေႃႇ (ဖိုးဇော်) ဢႃယု 50 ပၢႆ ယူႇဝၢၼ်ႈတဵင်ႇၵုင်း( သိမ်ကုန်း ) ၸႄႈဝဵင်း ဝၢၼ်ႈငႂ်ႈ (ယႂႃႇငၢၼ်ႇ) ။ ၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆသေ...

ၾူၼ်လူမ်းႁႅင်းပတ်ႉသႂ်ႇၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းလူင်လႃႈသဵဝ်ႈ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်းၼမ် တူၼ်ႈမႆႉလူမ်ႉၶႂၢင်သဵၼ်ႈတၢင်း

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ6/5/2026 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း ၾူၼ်လူင်လူမ်းလူင်ၵိုင်ႉၵၢင်ႉတူၵ်း ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇၼႂ်းၵၢတ်ႇလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လူႉၵွႆ- လင်ၶႃးပိဝ် ၊ တူၼ်ႈမႆႉ လူင် လူမ်ႉတဵင်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉယူႇဝႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ၾူၼ်လူမ်းႁႅင်းၼႃႇ။ ၶႅပ်းၾႆးသႅင်လႅတ်ႇ (သူဝ်ႇလႃႇ) ၶႅပ်းယႂ်ႇၶႅပ်းလူင် ဢၼ်တၢင်ႇဝႆႉၼိူဝ် ႁၢၼ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇ ၼႂ်းၵၢတ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉပိဝ်။ ၼႂ်းၵၢတ်ႇလူင်ၼႆႉယိုင်ႈၶႅၼ်းၵျၢမ်းထူၼ်ႈယဝ်ႉ။...
Darkaw Bridge

သိုၵ်းမၢၼ်ႈပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၵႂႃႇတႃႈပႆတၢင်း ထတ်းပႃးလိၵ်ႈၵမ်ႉတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈ

ၸုမ်းပလိၵ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းပႂ်ႉဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸွမ်းၶူဝ် ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ႁေႉရူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ရူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇ ၵူၼ်း ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းသေ ၵူတ်ႇထတ်း ထဵတ်ႈထၢမ် ယွၼ်းတူၺ်းပႃးလိၵ်ႈၵမ်ႉတၢင်းႁူင်းပလိၵ်ႈ တီႈၵူၼ်းၸိူဝ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၼၼ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းယူႇ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်မေႊၼႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းပႂ်ႉ ႁူမ်ႇလူမ်ႈၶူဝ်လူင်ၶၢမ်ႈၼမ်ႉၶူင်း တီႈတႃႈၵေႃႈ ၵႄႈၵၢင် ဝဵင်းၵႃလိ လႄႈ...
Aung San Su Gyi

ႁူဝ်ပဝ်ႈဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈယွၼ်းႁူပ်ႉ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 6/5/2026 ႁူဝ်ပဝ်ႈ ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယွၼ်းႁူပ်ႉ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ၵေႃႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၵုမ်းၶင်ဝႆႉ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်။ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Reuter ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ - ႁူဝ်ပဝ်ႈ ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ လႄႈ ၽွင်းတၢင်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ႁႂ်ႈပၼ်တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ႁူပ်ႉၵၼ်တင်း တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်း ဢႃႊသီႊယႅၼ်ႊၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ႁႂ်ႈလႆႈႁူပ်ႉပႃး...