မီးၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဝႃႈ ၾၢႆႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေပိုတ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယိပ်းၽတ်ႉသပွတ်ႇ (International Password) ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃး ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တီႈၽၵ်းတူလႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ (မူႇၸေႊ – ၸေႊၵဝ်ႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 1/10/2023 ၼႆႉၵႂႃႇ ယူႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တၢင်းၾင်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေပိုတ်ႇပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈ တုမ် ၸိူဝ်းယိပ်းၽတ်ႉသပွတ်ႇ (International Passport) ၵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် လႆႈယဝ်ႉ တီႈၽၵ်းတူလူင်၊ ၽၵ်းတူၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ ဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈငိၼ်းဝႆႉတႄႉ တၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်တေပိုတ်ႇပၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းယိပ်းၽတ်ႉသပွတ်ႇ (International Passport) ၼႆႉ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃးလႆႈယဝ်ႉ ၼႆၶႃႈဝႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၼ်းတီႈ 1 မႃးၼႆႉ ၶဝ်တေႁဵတ်းပၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်တႄႉ ႁဝ်းၶႃႈ ပႆႇႁူႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းၼၼ်ႉမႃး ၸွင်ႇၶဝ်ႁဵတ်းပၼ်တႄႉ ဢမ်ႇႁဵတ်း ပၼ်တႄႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပႂ်ႉတူၺ်းဝႃႈ ၶဝ်တေႁဵတ်းႁိုဝ်။ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းၼၼ်ႉမႃး ၸွင်ႇႁဵတ်းလႆႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေႁူႉၵၼ်လႆႈတႅတ်ႈတေႃးၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။

ၽၵ်းတူ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ တီႈၽၵ်းတူလူင် – ၽၵ်းတူၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇၼႆႉ လွင်ႈတေပိုတ်ႇပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းယိပ်းၽတ်ႉသပွတ်ႇ (International Passport) ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပႆႇယၢမ်ႈပိုတ်ႇမႃးသေပွၵ်ႈ တေလႆႈဝႃႈ သင်ၶဝ် ပိုတ်ႇ တႄႉ ပွၵ်ႈၼႆႉ တေပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ မူႇၸေႊလၢတ်ႈ။

ၵမ်ႈၼမ် သင်ဝႃႈ တေၶဝ်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တင်း မိူင်းၶႄႇၸိုင် တေလႆႈၵႂႃႇၼင်ႈၶိူင်ႈမိၼ် တီႈတႃႇၵုင်ႈ ၼၼ်ႉသေ ဢွၵ်ႇၸူးမိူင်းၶႄႇ ၵမ်ႈသိုဝ်း။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၽတ်ႉသပွတ်ႇ (International Passport) လႄႈ ၵႂႃႇလႆႈတူဝ်ႈမိူင်းၶႄႇ ပတ်းပိုၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

သင်ဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်ပပ်ႉလႅင် (ဝႂ်ၶၢမ်ႈမိူင်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း) ဢၼ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇတီႈၽၵ်းတူလူင် – ၽၵ်းတူၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ သမ်ႉ ပပ်ႉလႅင်ၼႆႉသမ်ႉ တေမီး ဢႃယုၼိုင်ႈပီ မီးၶႂၢင်ႉၶဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၽႅဝ်မိူင်းၶွၼ်ၵူၺ်း။ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းႁဵတ်းလႆႈ ပပ်ႉ လႅင် (ဝႂ်ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ) ၼႆႉသမ်ႉ တေလႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တၢင်းလႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉၶမ်း၊ မူႇ ၸေႊ၊ ပၢင်ႇသၢႆးလႄႈ မၢၼ်ႈႁဵဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တေလႆႈပဵၼ် မၢႆၾၢင် မိူၼ်ၼင်ႇ – ၁၃/မဆတ ၊ ၁၃/နခန ၊ ၁၃/ပဆတ လႄႈ ၁၃/ မဟရ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ပပ်ႉလႅင်ၼႆႉသမ်ႉ သင်ဝႃႈ တေၵႂႃႇႁဵတ်းၸိုင် တေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဢဝ်ၵႂႃႇ ဝႂ်ႁူဝ်ႁိူၼ်း (မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း) မိူၼ်ၼင်ႇ ၽိုၼ်မိူၼ်၊ ၽိုၼ်တႄႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၢႆၾၢင် ၽိုၼ်မိူၼ်၊ ၽိုၼ်တႄႉလႄႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ 3 ၶႅပ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။

“ယၢမ်းလဵဝ် တီႈႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁၼ်ႁူႉမႃးတႄႉ ၵူၼ်းတီႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ် ၶဝ်ႈထႅဝ်ဝႆႉ တီႈၽၵ်းတူၸၢင်ႉ ၽိူၵ်ႇၼႆႉ မီး 4 ထႅဝ်။ တႃႇ 3 ထႅဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶဝ်ႈယူဝ်းယူဝ်း ၸိူဝ်းလႆႈဝႂ်ၶိဝ်း (တိုကင်) ဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ တႃႇ 1 ထႅဝ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း (VIP) ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ၵူၼ်းယိပ်းပပ်ႉလႅင် (ဝႂ်ၶၢမ်ႈမိူင်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း) ၼၼ်ႉတႄႉ ၶဝ်ပၼ်ငိုၼ်း ႁဵတ်း ၵမ်းသိုဝ်ႈ 1 ၵေႃႉလႂ် လႆႈပၼ် 10,000 ပျႃး။ ၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇဢဝ်ဝႂ်ၶိဝ်းသင် ႁဵတ်းၼႆသေ ၵႂႃႇၵေႃႈ ၶဝ်တွၵ်ႇ ပၼ်ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝႂ်ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း (TBP – Temporary Border Pass) ၼႆႉသမ်ႉ တၢင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိုၵ်ႉတႄႇပိုတ်ႇပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4/9/2023 ၼႆႉမႃးၵူၺ်း ဝၢႆးမိူင်းၶႄႇ ပိၵ်ႉဢိုတ်းမိူင်း ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းႁႅင်း ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီပၢႆမႃးၼႆႉ။

တႃႇတေႁဵတ်းဝႂ်ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေလႆႈၵႂႃႇဢဝ်ဝႂ်ၶိဝ်း တီႈလုမ်းၵပ်းသၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ မူႇ ၸေႊ – ၼမ်ႉၶမ်း တီႈႁူဝ်ဝဵင်းမူႇၸေႊ ၼၼ်ႉဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ။ ပေႃးလႆႈဝႂ်ၶိဝ်းမႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇတေၵႂႃႇၶဝ်ႈထႅဝ်ႁဵတ်းဝႂ်ၶၢမ်ႈ လႅၼ်လိၼ်ၼႆႉလႆႈ။

ဝႂ်ၼႆႉသမ်ႉ မီးၶႂၢင်ႉၶဝ်ႈထိုင်လႆႈ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၽႅဝ်ၸေႊၵဝ်ႇ – မိူင်းမၢဝ်း ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ဢႃယုဝႂ်သမ်ႉ တေမီး 6 ၶိုၼ်း 7 ဝၼ်း ဝႃႈၼႆ။