ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈၵုင်းထဵပ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ် ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်ၶိုင်ပွင်ႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈသင်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ် ၸႂ်ႉသူင်ႇငိုၼ်းပၼ်တၢင်းႁိူၼ်း ၼိုင်ႈလိူၼ်လႂ် 25 % ။
ဝၼ်းတီႈ 24/9/2023 ၼႆႉ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၶိုင်ၸႂ်ႉသူင်ႇငိုၼ်းပၼ်တၢင်းႁိူၼ်း ၾၢႆႇၼႃႈလုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တီႈဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈ ၸိုင်ႈထႆး။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ VOA ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ – “ တႄႇမိူဝ်ႈ လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ ပီ 2021 ၼႆႉမႃး တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ဢမ်ႇမီးလၢႆးလႆႈငိုၼ်းၼမ် ၺႃးၸိုင်ႈမိူင်းပွတ်းတူၵ်းၶဝ်လၢႆမိူင်း ဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်း။ မၢင်ၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ သၢၼ်ၶတ်း ႁေႉႁၢမ်ႈလွၵ်းၵၢတ်ႇဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပၼ်ႇၵၢၼ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈမီး ။ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးလၢႆလွင်ႈသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇပေႃးမီးလၢႆးလႆႈငိုၼ်းလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၶိုင်ၸႂ်ႉႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်သူင်ႇငိုၼ်းမိူဝ်းတၢင်းႁိူၼ်း တႃႇၶဝ်တေလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းၸွမ်း ”- ဝႃႈၼႆ။
ႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႂ်းပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉ မီးလၢႆသႅၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပႂ်ႉႁၢၼ်ႉၵူႈသႅၼ်းၵူႈသႅၼ်း၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မႄႈဝၢၼ်ႈ ၊ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်ႇလွင်ႈ ၶွၼ်ႈႁႅင်းၵၼ်သေ ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးၺုၼ်ႉဝိၼ်း ၽူႈၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင်ႈၼႂ်းၸုမ်းၸွႆႈႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မြန်မာအလုပ်သမားရေးဌာနရဲ့ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်) လၢတ်ႈတီႈ VOA ဝႃႈ – “ ပိူင်ဢၼ်ၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းၵၢၼ် လႆႈသူင်ႇငိုၼ်း တီႈႁိူၼ်း မီးၶွပ်ႇမီးပိူင်။ၼင်ႇႁိုဝ် ႁႅင်းၵၢၼ် တေဢမ်ႇလႆႈၺႃး ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် လွင်ႈၼႆႉ တေဢုပ်ႇၵုမ်ႁဵတ်းသၢင်ႈႁူဝ်ယွႆႈမၼ်းၵႂႃႇထႅင်ႈယူႇ ” – ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈၼႆႉၸုမ်းၸွႆႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း တႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်လႆႈသုတ်းတႄႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂ်ႈ လႆႈၶွၼ်ႇတီႈ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းလူၺ်ႈ MOU ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၶႂ်ႈႁူႉသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တႅတ်ႈတေႃး၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈထတ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈသဵၼ်ႈမၢႆငိုၼ်းတွင်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း ၵေႃႈပဵၼ်လႆႈဝႃႈၼႆ။
ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ၊ မလေးသျႃး ၊ ၵျပၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ တႄႇဝၼ်းတီႈ 1/11/2022 ထိုင် ဝၼ်းတီႈ 28/4/2023 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ် သူင်ႇငိုၼ်းၸူးၵူၼ်းတၢင်းႁိူၼ်း တီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် သူင်ႇလၢႆးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် မီး 1.5 ပီႊလီႊယၼ်ႊ တေႃႊလႃႊ 15000 သႅၼ်တေႃႊလႃႊ (မႅၼ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 3 လၢၼ်ႉ လၢၼ်ႉပျႃး ၼႆ လုမ်းၽွင်းတၢင်မၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။
ပေႃးပီ 2023 ၼႆႉသဵင်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တေၶိုၼ်ႈၵႃႈႁႅင်းပၼ်ၵူၼ်းထႆး ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် တီႈဢေႇသုတ်း 400 ဝၢတ်ႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇသွၼ်ႇပႃးႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း။ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ထူပ်းလွင်ႈၵိၼ်းၸႂ်ၽႂ်မၼ်း။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ