လၵ်းၼမ်းတေႃႇမၢၼ်ႈပႃႈတႂ်ႈၵၢၼ်ၼမ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ၽိထႃႊ

ဝၢႆးၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းထႆး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14 လိူၼ်မေႊ 2023 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ (ၵေႃၵမ်ၵၢၼ် ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ) ၸိုင်ႈထႆး လူၺ်ႈၽူလ်(ၽွၼ်းၵၢၼ်) ဢၼ်ပႆႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ ၽိထႃႊ လိမ်ႉၸရိူၼ်ႊရတ်း ႁူဝ်ၼႃႈပႃႊတီႊ “ၵၢဝ်ႉၵႆ” ဢၼ်လႆႈၽူႈတႅၼ်း မီးတီႈၼင်ႈၼႂ်းသၽႃးၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ႁူမ်ႈ 152 တီႈၼင်ႈလႄႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ  ဢွင်ႇပေႉ  ၽွမ်ႉပဵၼ်ၵႅၼ်ၼမ်းၸတ်းတင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။

ၼႂ်းမၢင်တွၼ်ႈဢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းတွင်ႈထၢမ်လွင်ႈလၵ်းၼမ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၶွင်ထႆး တေဝႆႉတေႃႇမၢၼ်ႈ ၸိူင်ႉ ႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ၽိထႃႊ  ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈထိုင် “ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းၼမ် 5 ၶေႃႈ” (Five-Point Consensus) ၶွင်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ဢမ်ႇၼၼ် ၶႄးႁဵၵ်ႈၶၢၼ်ဝႃႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ် 5 ၶေႃႈ ဢၼ်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶႂ်ႈဢဝ်ၶဝ်ႈပဵၼ်တူဝ်ၵၢင် ၼမ်းမၢၼ်ႈႁႂ်ႈၶိုၼ်း လႆႈမီးလွင်ႈမၼ်ႈၼိမ်ယဵၼ်လႄႈပဵၼ်ၻီႊမွၵ်ႉၶရေႊသီႊ။

ႁၼ်ဝႃႈထႆးမီးလႅၼ်လိၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်းမၢၼ်ႈယၢဝ်းသုတ်းလႄႈထႆးၵိုင်ႇလႅပ်ႈမီးဢူငဝ်း ႁႅင်းၵမ်ႉသၢင်ႈလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်ပၼ်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း ဢၼ် ၽိထႃႊ ၵၢဝ်ႇထိုင်ၵၢၼ် “သၢင်ႈလွင်ႈႁၼ်ၸႂ်ၵၼ်သူၼ်ႇလႆႈပဵၼ်ထမ်း” ပိူဝ်ႈတႃႇႁပ်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ဢၼ်လႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ဝႃႈလူၺ်ႈလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼႆႉ ၽိထႃႊ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈ ဝႃႈ ထႆးၶႄးတေၸႂ်ႉ Burma Act ႁိုဝ် ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ဢၼ်ၵၢဝ်ႇထိုင် ၾၢင်ႁၢင်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢမေႊရိၵၼ်ႇ(ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတႅပ်းတတ်းၶွင်သၽႃး ၶွင်ႊၵရဵတ်ႉသ် မိူဝ်ႈပၢႆပီ 2022) ပဵၼ်သူၼ်ႇၼိုင်ႈၶွင် ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈဢၼုၺၢတ်ႈဢမ်းၼၢၸ်ႈၵႅတ်ႇၶႄၸိုင်ႈမိူင်း (National Defense Authorization Act: NDAA) ႁိုဝ် ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈလွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၵႅၼ်ႇ ၽိုၼ်မႂ်ႇ ၶွင်ဢမေႊရိၵႃႊ ဢၼ်ၵၢဝ်ႇထိုင် လွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၵႅၼ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁုပ်ႈႁူမ်ႈလႄႈလၵ်းၼမ်းဢၼ်ဢမေႊရိၵႃႊတိုၵ်ႉမီးၸွမ်းၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ဝၢင်း ၽႅၼ်ၾင် တူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လူၺ်ႈပိူင်လူင်မၼ်း လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၾၢႆႇတၢင်းလွင်ႈမၼ်ႈၼိမ်ယဵၼ်လႄႈ ၵၢၼ်ၸတ်းႁႃ  ၶိူင်ႈၶူဝ်းတိုၵ်း  ပၼ် ထႆႊဝၼ်ႊ တႃႇတေႃႇသူႈတင်းၶႄႇ ႁိုဝ် ၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်တၢင်းၾၢႆႇလွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်း ယူႊၶရဵၼ်ႊ။

မိူဝ်ႈဢဝ်မၢၼ်ႈတင်ႈငဝ်ႈပဵၼ်တူၼ်လိူင်ႈ ၾၢႆႇၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ၽိထႃႊ ၸင်ႇလႆႈယိပ်းယူၵ်ႉမႃးလၢတ်ႈထိုင်ၼႂ်းၸိူဝ်း မုၵ်ႉ ၵုမ်ႇ မူႇ ၸုမ်း ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်းမၢၼ်ႈသူၼ်ႇၼိုင်ႈၵေႃႈ လီဢူၵ်းလီၸႂ် ဢၼ်ပႃႊတီႈၵၢၼ်မိူင်း ပႃႊတီႊ ၵၢဝ်ႉၼႃႈ တေလႆႈပဵၼ်ၵႅၼ်ၼမ်းၸတ်းတင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ။ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပႃႊတီႊၵၢၼ်မိူင်းပႃႊတီႊၼႆႉ ဝႆႉၵၢၼ်လမ်ႇ လွင်ႈၼႂ်းလိူင်ႈသူၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼမ်လိူဝ်သေတၢင်ႇပႃႇတီႇလႄႈ တေၸၢင်ႈၸွႆႈလႆႈ လွင်ႈသူၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းဢၼ်လႆႈပၢႆႈၼီၽေး ၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁုပ်ႈယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်းလႆႈပၢႆႈၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းမိူင်း ထႆး တေလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ဢိၵ်ႇတင်း ၾၢင်ႁၢင်ႈဢၼ်ထႆးမီးတေႃႇမၢၼ်ႈၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 8 ပီ ပူၼ်ႉမႃး ပၢႆးတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈပရႃႊယုတ်ႉထ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇပိၼ်ႇလၢႆႈမႂ်ႇတင်းမူတ်း သူၼ်ႇလၵ်းၼမ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းလႄႈ သူၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၶွင်ၵူၼ်းထႆးၵေႃႈ ၶိုၼ်းမႃးမီးၵႂၢမ်းၸိုၼ်ႈသႂ်ငွၵ်ႈငၢမ်း ၼႂ်းသၢႆတႃၵူၼ်းတင်းလူၵ်ႈထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။

ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသူင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းမႃးတွင်ႈထၢမ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း Burma Act ၼၼ်ႉ ဝူၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈလီသူၼ် ၸႂ်လႄႈၸင်ႇလႆႈၼမ်းဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉမႃးပဵၼ်ငဝ်ႈငိူၼ်ႈတင်ႈတူၼ်ႈဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၶွင်ထႆးတေမီးၾၢင်ႁၢင်ႈ တေႃႇမၢၼ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၶွင်ထႆး ဢမ်ႇၸမ်ပဵၼ်ဢၢင်ႈထိုင် Burma Act ၵွမ်ႉၵႃႈၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူတ်း မၢႆ(ဢုပတေႇ)ဢၼ်သၢင်ႈသဵင် တႄႉတႄႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမီးလွင်ႈယိၼ်းလီ ဢၼ်ဢမေႊရိၵႃႊ မီးလၵ်းၼမ်း သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇတၢၼ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းယိုတ်းဢမ်ႊၼၢၸ်ႈၼၵ်းၼႃ ၵွႆးၵႃႈၼႂ်းၸဵင်ႇမုင်ႈၶွင်ၵူၼ်းၾၢႆႇလူင်ပွင် ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ(National Unity Government – NUG) လႄႈတၢင်ႇၸုမ်း Burma Act ၵွႆးပဵၼ် ၸေႈၽိုၼ်လဵဝ်ၵွႆးသေတႃႉ  ၾၢင်ႁၢင်ႈၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵျူဝ်ႊ ၿႆႊၻဵၼ်ႊ ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးၵႃႈၶၼ်လမ်ႇလွင်ႈသင် မိူဝ်ႈတႅၵ်ႈ တင်းၵၢၼ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇၸွႆႈ ထႆႊဝၼ်ႊ ႁႂ်ႈၶတ်းတႃႉတေႃႇသူႈတင်းၶႄႇလႄႈသူင်ႇဢႃႊဝုထ်ႉ ပၼ်ယူႊၶရဵၼ်ႊ တေႃႇသူႈတင်း ရသ်ႊသျိူဝ်ႊ။

တိၼ်ႊသႃႊ သူၼ်ႊလေႊယီႊ (Thinza Shunlei Yi) ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၾၢႆႇသူၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း တၢင်ႇတီႈထုၺ်ႉတိူဝ်ႉမၼ်းဝႃႈ  ဝၢႆး ၽိထႃႊ ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈ ၾၢင်ႁၢင်ႈၶွင်ထႆး ၼႂ်းၵၢၼ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃယုင်ႈယၢင်ႈၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ လႄႈ မီးၶေႃႈလဝ်ႈယိုၼ်ႈ 2 လွင်ႈ။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ထႆးတၵ်းယင်ႇတူၺ်းဝႃႈ ၵွပ်ႈသင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းၼမ် 5 ၶေႃႈ ၶွင်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ လူမ်ႉလႅဝ်လႄႈ ဢမ်ႇၸင်ႈၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃသင်သိင်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႆႈ လႄႈလွင်ႈတီႈ 2 ထႆးတၵ်းလႆႈမီးလၵ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁႂ်ႈၽူႈ ၼမ်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းမိုဝ်း ၵမ်ၵိၼ်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈ။

ဢွၼ်ၼႃႈပူၼ်ႉမႃးဢမ်ႇႁိုင်ၼႆႉ ၾၢႆႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇၶေႃႈယိုၼ်ႈလဝ်ႈတေႃႇဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ထတ်း ထွင်လႄႈပိၼ်ႇပႆႇၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်း သဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း 5 ၶေႃႈ ဢွၼ်ၼႃႈပၢင်ၵုမ်သုတ်းယွတ်ႈဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် 9 – 11 လိူၼ်မေႊ 2023 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ။

ၶေႃႈယိုၼ်ႈလဝ်ႈမႂ်ႇ 5 ၶေႃႈ ဢၼ်တၢင်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ မီးၶေႃႈၵႂၢမ်းၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ

1. ၼမ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၶွင်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊမႃးၸႂ်ႉ ပိူဝ်ႈၵႅတ်ႇႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈၵိုတ်းယုတ်းလွင်ႈ ႁဵတ်း ႁၢႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁိပ်ႈၼႅၼ်ႈၶၼ်ဝႆးသုတ်းလႄႈ ႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလူတ်းယွမ်း ၵိုတ်းၵၢၼ်ဢၼ်ယူႇၼိူဝ်ႁိူဝ်းဝိၼ် တၢင်းၵၢင်ႁၢဝ်သေ ပွႆႇမၢၵ်ႇႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း။

2. ၸတ်းၵၢၼ်ဢုပ်ႇၵိူဝ်းၵုမ်တင်းၽူႈမီးသူၼ်ႇလႆႈသူၼ်ႇသေ(သုမ်း)ၵူႈၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵုမ်းတူဝ်ႈထိုင်ၵူႈၾၢႆႇ (inclusive) လႄႈမီးၵႂၢမ်းမၢႆ (meaningful) မိူၼ်ၼင်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ (NUG) ပိုၼ်ႉတီႈၵိူဝ်းဢၼ်ႁူမ်ႈၵုမ်ႁႅင်ႇၸၢတ်ႈ (National Unity Consultative Council – NUCC) ၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ၼႃႈတီႈ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ။

(Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw – CRPH) မုၵ်ႉၸုမ်းတူဝ်တႅၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉမိူင်း (Ethnic Revolutionary Organizations – EROs) လႄႈၾၢႆႇၸၢတ်ႈၶိူဝ်းတူင်ႇဝူင်းတင်းလၢႆ။

3. ၵႄႈလိတ်ႈဢမ်းၼၢၸ်ႈၽွင်းတၢင်ၸိုင်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း ႁႂ်ႈယူႇ 3 ပီ။ မီးဢမ်းၼၢၸ်ႈၵၢၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈလႄႈၵုၼ်ႇသိၼ် ၶူဝ်း ၶွင်လူင် ဢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်လႂ်လႂ်လႆႈ။

4. ယူၵ်ႉမုၼ်းၽႅၼ်ၾင်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၽႅၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ၾၢႆႇသူၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇဢမ်ႇႁႂ်ႈၸုမ်းယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းမီးတူဝ်တႅၼ်း ၸုမ်းၸတ်းၵၢၼ်ပွင်ၵၢၼ်ၶွင်ငဝ်ႈငုၼ်းသုၼ်ၵပ်းသၢၼ်ဢႃးသျဵၼ်ႊ ပိူဝ်ႈတႃႇလွင်ႈၸွႆႈထႅမ် ၾၢႆႇသူၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈၽႆးဢၼ်းတရၢႆး(ASEAN Coordinating Centre for Humanitarian Assistance on disaster management – AHA Center) ထႅင်ႈလႄႈပၼ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ်သူၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် မၢၼ်ႈလႄႈလႅၼ်လိၼ်ၸုမ်းၸိူဝ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁူမ်ႈတင်းလႅၼ်လိၼ်ပွတ်းဝၼ်းတူၵ်း။

5. ၽွင်းတၢင်ၸိုင်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းၶွင်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ တိုၵ်ႉပိုတ်ႇၵၢၼ်ၵပ်းသၢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်တင်း NUG NUCC CRPH EROs တၢင်းတွၼ်ႈတူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈၽူႈမီးသူၼ်ႇလႆႈသူၼ်ႇသေ(သုမ်း)ဢၼ်ပဵၼ်လၵ်း  လူၺ်ႈတႅဝ်းႁူမ်ႈ ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၽွင်းၶၢဝ်းဝႂ်မႆႉပိဝ်(Spring Revolution)။

ၶေႃႈလဝ်ႈယိုၼ်ႈတင်း 5 ၶေႃႈၼႆႉ လုၵ်ႉမႃးတီႈၵၢၼ်လူမ်ႈလႅဝ်ၶေႃႈလႆႈၸႂ်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလူမ်ႉလႅဝ်ၵွပ်ႈ ဢႃႊသီႊယၼ်ႊဢမ်ႇလႆႈဢုပ်ႇၵိူဝ်းၵုမ်ပၼ်ႁႃၵဵဝ်ႇၵပ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈလႆႈလိူဝ်သေ လူမ်ႉဢမ်ႇပဵၼ်ထႃႈၵွႆးပႆႇပေႃး တႅၼ်းတီႈတေယူၵ်ႉမုၼ်းပၼ်ႁႅင်းၸွႆႈၶပ်းၶိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈႁႂ်ႈၵိူတ်ႇၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၶိုၼ်း ၶၼ်ၶၼ်ဝႆးဝႆး သမ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈတႅၵ်ႇၸတ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ။

ၶေႃႈၸီႉၸႅင်ႈၼႂ်းၽိုၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႆႉ ယင်းၵၢဝ်ႇတေႃႇဝႃႈ မိူဝ်ႈဢႃႊသျဵၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈတေပဵၼ် သဝ်လၵ်းတႃႇၵၢဝ်ႉ ယၢင်ႈၵႂႃႇၼႃႈ သူႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်သင်သိင်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႆႈ ၸင်ႇၵိူတ်ႇတင်ႈၵႂၢမ်းထၢမ်ဝႃႈ မၢၼ်ႈယင်းတိုၵ်ႉပဵၼ် လုၵ်ႈၸုမ်းၶွင်ဢႃႊသဵၼ်ႊယူႇႁိုဝ် ၼႆ။

မိူဝ်ႈမိူင်းထႆးလႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယဝ်ႉ လၵ်းၼမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၵေႃႈ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၶွင်ထႆး ထုၵ်ႇ ႁဵတ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ  ၼႅတ်ႈဢုပ်ႇၵိူဝ်းၵုမ်ၵၼ်တင်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ၶဵၼ်ဢွၵ်ႇ ၽႅၼ်ၶပ်းၶိုင်မိူင်းမၢၼ်ႈ တင်းမူတ်း ၵွႆးၵႃႈတႅဝ်းႁူမ်ႈၵၢၼ်ၶဵၼ်ႇဢွၵ်ႇပိူင်ၵၢၼ်ၽႅၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈၼႆႉ တၵ်းလႆႈၽၢၼ်ႇၵၢၼ်ႁုပ်ႈႁူမ်ႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉလၢႆ ပႃႈလၢႆၾၢႆႇ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈလႄႈႁူမ်ႈပႃးၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းဢိၵ်ႈတင်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈ။

ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး ၵၢၼ်လူမ်ႉလႅဝ်ၶွင်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈပဝ်ႉမၢႆဢၼ်ၵပ်ႉၵႅပ်ႈလႄႈ မၵ်းဢဝ်ၸုတ်းတီႈမၼ်း တီႈလဵဝ်ၾၢႆႇလဵဝ်လိူဝ်ပူၼ်ႉၽႅဝ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵၢၼ်ယိုၼ်းယၼ်ဝႃႈတူဝ်တႅၼ်းၶွင်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊတၵ်းတေလႆႈၶဝ်ႈႁူပ်ႉ ၽူႈၼမ်းပႃႊတီႊ NLD ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇႁႂ်ႈလႆႈ။ သင်ဝႃႈဢၢၼ်ႇၸႂ်ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈၸိုင်  တၵ်းႁူႉၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈ “ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ” ၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶေႃႈဢၼ်သဵပ်ႇၵႅၼ်းၸႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်တႄႉတႄႉ။ မိူဝ်ႈၵႂၢမ်းၶေႃႈၼႆႉ ဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇၵေႃႈ ယိင်ႈၶႅၼ်းထႅင်ႈၵႂၢမ်းမၢတ်ႇမၢင်ၶိုၼ်ႈၵမ်းလဵဝ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်း ဢမ်ႇယွမ်းသိုပ်ႇ ဢုပ်ႇၸွမ်း။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

တႆးလႅင်ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸတ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႅင် ၶွပ်ႈတဵမ် 499 ပီ

တႆးၼႆႉ ပဵၼ်တႆးၶိူဝ်းလူင် မီးၸွတ်ႇလူင်ၵႂႃႇၵူႈဝၢၼ်ႈၵူႈဝဵင်း ၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆ တႆးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ယၢမ်ႈလၢတ်ႈ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်မႃးတႃႇသေႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈသေ ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်း ၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်လီလီ ။ ၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်ၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၾိင်ႈၵေႃႈ ပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းဢွင်ႈတီႈၽႂ်မၼ်း ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းတႆးလႅင်ၵေႃႈ ပႂ်ႉပႃးၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆး လႄႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ် ႁင်းၵူၺ်းမႃး...

ၸဝ်ႈၼႃးထုင်ႉပူင်း ဢမ်ႇမီးတိုၼ်းလၢင်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လႆႈပွႆႇတူင်ႇၼႃး 3 ႁဵင်ဢေႊၶိူဝ်ႊႁၢမ်းလၢႆ

ပီၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃးထုင်ႉပူင်း ဢမ်ႇမီးတိုၼ်းလၢင်း တႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႄႈ လႆႈပွႆႇတူင်ႈၼႃး 3 ႁဵင် ဢေႊၶိူဝ်ႊႁၢမ်းလၢႆ ၼႆယဝ်ႉ ။ ၵူႈပီပီၼႆႉ  ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းႁူဝ်လိူၼ်မတ်ႉၶျ် ပဵၼ်ၽွင်းၸဝ်ႈၼႃးၼႂ်းထုင်ႉပူင်း တႄႇၽုၵ်ႇ ၶဝ်ႈၼွင် ယဝ်ႉဝႃႈၼႆသေတႃႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးတိုၼ်းလၢင်း ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃး ၵမ်ႈၼမ် လႆႈပွႆႇၼႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၢမ်းလၢႆတင်းၼမ်ဝႃႈၼႆ  ။ ၸဝ်ႈၼႃးထုင်ႉပူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ပီၼႆႉ ၼႃးၼႆႉႁၢမ်းၵႂႃႇၼမ်ၼႃႇ...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈမၵ်းမၼ်ႈမူႇပိူင်မႂ်ႇ တႃႇၵူတ်ႇထတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ငိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတႅတ်ႈတေႃး

ၼင်ႇႁိုဝ်တေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉလႆႈ ၵၢၼ်သုၵ်ႈလၢင်ႉငိုၼ်းလမ် ႁဵတ်းငိုၼ်းၽိူၵ်ႇ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢဝ်ငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ် ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တမ်းဝၢင်းမၵ်းမၼ်ႈ မူႇပိူင်/ၾိင်ႈမိူင်းမႂ်ႇ ဢၼ်ၸၢင်ႈၵူတ်ႇထတ်းလႆႈ သဵၼ်ႈတၢင်းငိုၼ်းၶဝ်ႈငိုၼ်းဢွၵ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၵေႃႉသေ တေသွၵ်ႈႁႃၵူတ်ႇထတ်း ဢဝ်လိူင်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်း ပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈၾိင်ႈ မိူင်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ယႃႉပၵ်းပိူင်ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉငိုၼ်းလမ် (ငိုၼ်းၽိတ်းမၢႆမီႈ)...

ဢီႊရၼ်ႊ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလုမ်ႈၾႃႉၸၢင်ႈလူႉလိူဝ်ၵဝ်ႇ

မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တင်း မိူင်းဢီႊရၼ်ႊ ယိုဝ်းၵၼ်မႃးႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 10 ဝၼ်းပၢႆယဝ်ႉလႄႈ သင်တေသိုပ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇႁိုင်လိူဝ်ၼၼ်ႉၸိုင် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလုမ်ႈၾႃႉ ၸၢင်ႈလူႉၵွႆ လႄႈ ႁၢႆႉၸႃႉႁႅင်းလိူဝ်ၼႆႉထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ သိုၵ်းမိူင်းဢီႊရၼ်ႊ ပၼ်ၾၢင်ႉ တူၵ်ႇတၵ်ႉထိုင် မိူင်းဢမႄႇရိၵၼ်ႇ ႁႂ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ် ပႂ်ႉႁပ်ႉလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉလူင် ဢၼ်ၸၢင်ႈတုမ်ႉ ...

သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းရူတ်ႉၵႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းၶိုၼ်း တီႈတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 13 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် တင်ႈတႄႇယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ရူတ်ႉၵႃး ၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ၸိူဝ်းလတ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ တီႈတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်း ႁိမ်းၶူဝ်လူင်ၶၢမ်ႈၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ ၸဝ်ႈရူတ်ႉၵႃးၸိူဝ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ မူႇၸေႊ၊ လၢဝ်ႇၵၢႆး (ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉ...