သိုၵ်း TNLA ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းတင်းၼမ် ၶဝ်ႈမူၵ်းယူႇၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ပၢင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းယွၼ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ပႃးထႅင်ႈဝႃႈၼႆ။
ႁၢင်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ 2023 မႃးၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ဢဵၼ်ႁႅင်း မွၵ်ႈ 200 မႃးမူၵ်းယူႇ ၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေး သိုၵ်း တီႈဝၢၼ်ႈႁူဝ်ပၢင်ႇ ႁိမ်းမၢၼ်ႈမိူင်းဝုၺ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ ယွၼ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈ 5 ထူင်။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သိုၵ်းလွႆၶဝ် မႃးယူႇၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႆႉ မီး 3-4 ဝၼ်းယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပၢႆယွၼ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ်ထႅင်ႈ 5 ထူင်။ လွင်ႈၶဝ် မႃးယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႆႈၸႂ် ၵူဝ် သဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ယူႇႁိမ်းမၢၼ်ႈမိူင်းဝုၺ်း ၵႆၵၼ် တီႈမူႇဝၢၼ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်းၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 1 လၵ်းၵူၺ်း။ ပိူင်လူင်မၼ်း ယႃႇႁႂ်ႈသိုၵ်းလွႆၶဝ်ၼႆႉ မႃးယူႇၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈၼႆႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃး မွၵ်ႈဝူင်ႈၼႆႉ သိုၵ်းၶၢင် KIA မႃးၵဵပ်းၶဝ်ႈသၢၼ် ၵူၼ်းမၢၼ်ႈမိူင်းဝုၺ်းၵႂႃႇ မွၵ်ႈ 100 ထူင်ယဝ်ႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းၼမ်ႉ ၶမ်းလၢတ်ႈ။
ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈႁူဝ်ပီ 2020 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ႁူဝ်ၵူၼ်း 311 ၵေႃႉ လင်ႁိူၼ်း 74 လင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ႇ လႆႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆႉမႃးယူႇဢွင်ႈတီႈမႂ်ႇ ၼႂ်းၵႄႈဝၢၼ်ႈႁူဝ်ပၢင်ႇ – မိူင်းဝုၺ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ။ တႃႇတေပူၵ်းပွင် ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ဝၢၼ်ႈႁူဝ် ပၢင်ႇ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁႃဢွင်ႈတီႈလိၼ်မႂ်ႇ ဢမ်ႇပေႃးယၢၼ်ၵႆ မၢၼ်ႈမိူင်းဝုၺ်း တၢင်းၵႂၢင်ႈၼႃႈလိၼ် တေမီး 42 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈမိူင်းဝုၺ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈႁၢင်ပီ 2015 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်။ သိုၵ်း TNLA တင်း RCSS ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တၢင်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးၵႂႃႇသွၼ်ႈဝႆႉ တီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး မၢၼ်ႈမိူင်းဝုၺ်းဝႆႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းမီး 261 ၵေႃႉ၊ လင်ႁိူၼ်း (ၶွပ်ႈၶူဝ်း) မီး 62 လင်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6/5/2016 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11 မူင်းၶိုင်ႈၼၼ်ႉ ၾႆးမႆႈ ဢွင်ႈတီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸုမ်း ၵေႃ လိၵ်ႈလၢႆးၶိုင်ပွင်ပၼ်ၼၼ်ႉ ၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ