ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းတႆး တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် – ပႃႇတီႇ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈ ၵိုတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၾၢႆ ၼမ်ႉတူႈ

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 25/4/2023 ယူႇတီႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၼႂ်းမိူင်း/ ၼွၵ်ႈမိူင်း ႁူမ်ၵၼ် တုၵ်းယွၼ်းထိုင် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ႁႂ်ႈၸွႆႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ၵိုတ်းပႅတ်ႈ ၵၢၼ် သၢင်ႈၾၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်လႄႈ တွၼ်ႈၵၢင် ၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈသၢင်ႈၾၢႆ
Photo by – Save Namtu River/ လွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း သၢင်ႈၾၢႆ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ

ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ – “ယွၼ်ႉၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း သိုပ်ႇတိုဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၾၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် လႄႈၾၢႆၼမ်ႉတူႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးလႄႈ သီႇပေႃႉ မိူင်းတႆးပွတ်ႈႁွင်ႇ။ ၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈ 11 ဢိူင်ႇ သေဢမ်ႇၵႃး တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ၵွင်းမူးၵိုၵ်းပိုၼ်း ၽြႃးပေႃႇၵျူဝ်ႇသီႇပေႃႉလႄႈ ဝၢၼ်ႈလီလူႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ ၺႃးၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းတေၺႃးၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈ ယွၼ်ႉၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ လႆႈႁပ်ႉႁူႉ ၶူင်းၵၢၼ် ၾၢႆတႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလၢႆၸုပ်ႈလၢႆပၢၼ် ၸိူဝ်းပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉဢဝ်သႂ်ႇၸႂ် ပႃးၸဵမ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းမူဝ်သႂ် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄမႄႈၼမ်ႉတူႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မႄႈၼမ်ႉတူႈၼႆႉ ယွၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ႁဝ်းလႆႈ ပိုင်ႈဢိင်မႄႈၼမ်ႉၼႆႉမႃးလႄႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မႄႈၼမ်ႉတူႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈသင်၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လႄႈသင် ၽႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ မၼ်းၵေႃႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး လွင်ႈယူႇၵိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸုမ်းသိုၵ်း၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၶဝ် ၸုၵ်းမၼ်ႈၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းသေ တုၵ်းသူၼ်းၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်သၢင်ႈၾၢႆၼႆႉၶႃႈ ဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မႄႈၼမ်ႉတူႈၼႆႉ ပဵၼ်သၢႆၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ်ၵႅတ်ႇၶႄႁၵ်ႉသႃမႅတ်ႇပႅင်းဝႆႉ။ မႄႈၼမ်ႉတူႈၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၵၢၼ်ဢွၵ်ႇတႃႈဢွၵ်ႇတၢင်း တၢင်းၼမ်ႉလႄႈ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ယင်းပဵၼ်ပႃး တႃႇႁႂ်ႈယူင်ႉသၢင်ႈၶူဝ်း တိုၼ်းသၽႃႇဝလႄႈ မဵဝ်းမီးတူဝ်ၸႂ် တင်းသဵင်ႈ သိုပ်ႇယိုၼ်ႈယၢဝ်းၶၢဝ်းၵႆထႅင်ႈ။ ၵၢၼ်သၢင်ႈၾၢႆၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ သၢႆၸႂ်မႄႈ ၼမ်ႉတူႈလူႉၵွႆၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။  

ၵွပ်ႈၼၼ် ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းၸုမ်း မႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ထုၵ်ႇလီဢွၼ် ၵၼ် ၵႅတ်ႇၶႄမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆလိူတ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ။ ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ယူႇၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸင်ႇတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းတေႁူပ်ႉထူပ်းၽေးၾၢႆႁႅင်းၼမ်ႉၼၼ်ႉသေ ယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်လႄႈ တိုၵ်း သူၼ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ႁႃလွၵ်းလၢႆးသေ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈ ၵိုတ်း ပႅတ်ႈၵၢၼ်သၢင်ႈၾၢႆ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈၼႆႉ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး ႁူမ်ႈၵၼ် တိုၵ်းသူၼ်းဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈသၢၼ်ၶတ်းၼႆႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်ၵူၼ်း/ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းမိူင်း/ ၼွၵ်ႈမိူင်း တင်းမူတ်း 13  ၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ် တုၵ်းယွၼ်းထိုင် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူၼ်ၼင်ႇ Global Shan Network ၊ Tai Youth Yangon ၊ Tai Youth Community South Korea ၊ Tai Youth Network Japan ၊ Tai Youth Htong Mao ၊ Tai Students’ Union ၊ Namtu River Protectors ၊ Progressive Youth Network Hsipaw ၊ Kyun Ta Htaung Myae Foundation ၊ Shan Youth WingMaw ၊ Shan Community in Japan ၊ Tai Community (Canada) လႄႈ Tai Youth Laikha ၸိူဝ်းၼႆႉ။

တႄႇဢဝ် လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ယူႇတီႈ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄမႄႈၼမ်ႉတူႈ တူင်ႉၼိုင် တိုၵ်းသူၼ်းထိုင် ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပတ်းပိုၼ်ႉ တူင်ႉၼိုင် လူင်းလၢႆးမိုဝ်း သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈသၢင်ႈၾၢႆၼိူဝ်မႄႈ ၼမ်ႉတူႈၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊပေႃးတေဢွၵ်ႇမိူင်းၵႂႃႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် မီးၵူၼ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း သၢၼ်ၶတ်း 2 ႁဵင်ပၢႆၵူၺ်းလႄႈ တိုၵ်ႉလူဝ်ႇထႅင်ႈတင်းၼမ် တိုၵ်းသူၼ်းထိုင် ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်ၼမ်ၼမ် သေၵမ်း ၼႆယဝ်ႉ။

ၶွမ်ႊပၼီႊၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်မႃးလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ႁဵတ်းသၢင်ႈၾၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈၼႆႉ တေပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇ Zhejiang Orient Engineering Company။ ၵျပၢၼ်ႇ Toshiba Hydro Power ။ ၾရင်ႇသဵတ်ႇ Razel – Bec လႄႈ သူၺ်ႇ တဵၼ်ႇ AFRY ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁူမ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သၢင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉ ၽႂ်းၽႂ်း ၵမ်းလဵဝ် ဝႃႈၼႆ။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

သိုၵ်းဝႃႉ တႄႇၶုတ်းဢဝ်ၶိုၼ်း ႁဵၵ်ႇသေ သူင်ႇၶၢႆၸူးမိူင်းၶႄႇ

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 10 လိူၼ်သႅပ်ႉထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၸုမ်းၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း International Crisis Group ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA) တႄႇပၼ်ႇၵၢၼ်ၶုတ်းဢဝ်ႁဵၵ်ႇ (သံဖြူ) သႅၼ်းၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ သုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉသေ သူင်ႇၶၢႆပၼ်မိူင်းၶႄႇ ဝႃႈၼႆ။ သိုၵ်းဝႃႉၼႆႉ တႄႉၶုတ်းဢဝ်ႁဵၵ်ႇ ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မၢၼ်းမေႃႇ (မန်းမော်) မႃး မိူဝ်ႈပီ...

ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၺႃးၺွပ်း 56 ၵေႃႉ

သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ တီႉၺွပ်းဢဝ်လႆႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ  56 ၵေႃႉ  ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။ ၸိူဝ်းၺႃးတီႉၼၼ်ႉ ပႃးၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ 5 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းတီႈ 9 လိူၼ်သႅပ်ႉထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ် ၵူတ်ႇထတ်း ၸွမ်းပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈၵွင်း ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း  တီႉဢဝ်လႆႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ 5 ၵေႃႉ...

လိၼ်ၵူၼ်ႇတီႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ  4 ၵေႃႉပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ    တၢႆထင်ႇတီႈ

ၾူၼ်တူၵ်းထပ်းၵၼ်လၢႆလၢႆဝၼ်း  ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၼ် ၵူၼ်ႇပင်းသႂ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 4 ၵေႃႉပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ   တၢႆထင်တီႈ   တီႈဝၢၼ်ႈႁူဝ်သႅင်  ထုင်ႉသၢႆးလႅင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း  ။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 8/9/2026 ယၢမ်းၵင်ၼႂ် 4 မူင်း လိၼ်ၵူၼ်ႇတဵင်သႂ်ႇ ႁိူၼ်း တီႈဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်သႅင် ၊ ႁိူၼ်းယေးလူႉၵွႆ 2...

ၵေႃလိၵ်ႈ/ၾိင်ႈတႆးတူၼ်ႈတီး ပုတ်ႈလၢႆႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်မႂ်ႇ ၵွပ်ႈသင်

ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းၼိုင်ႈၶိူဝ်း ပေႃးတေဢမ်ႇၸူမ်ႁၢႆၵႂႃႇၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ၶိူဝ်းလႂ်ၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ပႅင်းမႅတ်ႇဝႆႉႁင်းၽႂ်မၼ်း ။ မိူၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတေဢမ်ႇႁူင်ႈဢမ်ႇႁၢႆၼၼ်ႉ ပုတ်ႈတိၼ်တၢင်မိုဝ်းၵၼ်မႃးတႃႇသေႇ။ တႃႇတေယုၵ်ႉမုၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆးၵူႈဝဵင်းဝဵင်း။ တႃႇၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးတေမီးလွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈၵေႃႈ မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်မႃးတႃႇသေႇ ။ၵေႃလိၵ်ႈ/ၾိင်ႈတႆးတီႈတူၼ်ႈတီးၼႆႉသမ်ႉ မီးဝႆႉၵေႃပွင်ၵၢၼ်ယူႇသေတႃႉ သမ်ႉပဵၼ်တႃႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၵူၺ်း ။ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်းလၢႆလွင်ႈသေ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼၼ်ႉ ႁိုင်ပဵၼ်လၢႆပီ။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ...

ယိင်းဢွၼ်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၺႃးၵၼ်ႉၸၼ်ပႆႇလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း

ယိင်းဢွၼ်ႇဢႃယု 11 ၶူပ်ႇ ၺႃးၵူၼ်းၸၢႆးသႅၼ်းပၢၼ်ပေႃႈ (ဢူႈ) ႁွင်ႉၵႂႃႇၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ ၼႂ်းထိူၼ်ႇတီႈၼိုင်ႈ ဢိူင်ႇၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁိုင် ၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ်ပၢႆယဝ်ႉ ၵေႃႈ ၵေႃႉထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်ပႆႇ လႆႈႁပ်ႉလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း - ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉဢၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸၢႆးၼေႃႇသႅင် ဢႃယု 48 ပီ ပဵၼ်ၵႅမ်ပူႇၵျွင်းဢိူင်ႇ...